Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

دربــارۀ مفهــوم «حقــوق بیــن المــلل عمــومی» PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - اجتمـــاعی
نوشته شده توسط عید محمد عزیزپور   
چهارشنبه ، 17 آذر 1389 ، 16:15

عید محمد عزیزپور١ حقـــوق بیــن المــلل عمــومی و روابط بیــن المــللی
 حقوق بین الملل عمومی که بصورت ساده حقوق بین الملل نیز یاد میشود در جهان امروز نقش بارز و بنیادین را در روابط و مناسبات متقابل میان کشورها بازی میکند. پیدایش و رویش حقوق بین الملل عمومی از آغاز تکوین تا کنون مدیون رشد و گسترش روابط بین المللی است. در روزگار ما هیج موضوع و حالتی مهم را در مناسبات بین المللی نمیتوان یافت که در آن نفوذ و تاثیر حقوق بین الملل مشهود و نمایان نباشد. حقوق بین الملل عمومی با روابط بین المللی دولتها پیوند انداموار و ناگسستنی دارند.

در واقعیت، مهر و نشان حقوق بین الملل عمومی در هر رابطه و معضلۀ بین المللی نمایان است. بگونۀ نمونه نگاه کنید به هنجارهای حاکم بر درگیریهای مسلحانۀ بین لمللی، حقوق پناهندگان، ستیزه با دهشت افگنی، حمایت از حقوق بنیادین انسان، تلاش برای نگهداری از محیط زیست، منع جنگ و تجاوز، حل صلح آمیز اختلافهای بین المللی، بستن معاهده های بین المللی، منع بردگی و خرید و فروش آن، مراودات سیاسی میان دولتها و نمونه های ازینگونه.

از سوی دیگر، حقوق بین الملل عمومی، یکی از رشته های حقوق است که گاه و ناگاه شاهد نقض آن هستیم. ازهمین رو، عدۀ از وجود آن منکر اند. گاهی نقض هنجارهای حقوق بین الملل عمومی به حدی فجیع و افتضاح آمیز است که انسانهای خوشبین نیز به الزامی بودن آن تردید دارد.

مثال زنده نقض هنجارهای حقوق بین الملل عمومی کشتار غیر نظامیان افغانستان (نقض قواعد جنگ) از سوی طرفهای درگیر نبرد در کشور است. این یک واقعیت تلخ است. اما باید بگفت که نقض قواعدی یک نظام هنجاری[1]، هیچگاه بمعنای نفی و نبود آن نظام هنجاری نیست. تفاوت نمیکند که آن نظام هنجاری از گونۀ مذهبی، عنعنوی، سازمانی یا سیاسی باشد و یا از گونۀ حقوقی آن. بگونۀ مثال نظام حقوقی افغانستان که یک نظام هنجاری حقوقی است، متشکل است از شاخه های گوناگون حقوق (مانند حقوق دولتی، اداری، مدنی، تجاری، کیفری و غیره). هریک از مقرره های این شاخه های حقوقی در افغانستان، کم و بیش، همه روزه نقض و زیرپا میشوند، ولی کسی از وجود قانون در این کشور انکار نمیکند. حتا ناقضان کلان که در ستیغ اهرام قدرت جاگرفته اند و نام شان با پایمالی قانون امتزاج یافته است، با صدای رسا و بلند ازحق و قانون سخن میگویند.

درین مورد می توان گفت که نه قانون، بلکه سازوکار (میکانیزم) اجرا و تطبیق قانون، ناقص است و کارایی لازم را ندارد. یعنی افراد و دستگاههای که برای اجرای قانون و تامین عدالت ایجاد شده اند، بیشتر شان پابندی و احترام به آن ندارند. همین امر به زورآوران و قانون شکنان فرصت نقض مقررات حقوقی را آماده میسازد و فرهنگ قانون گریزی و بیحقوقی ی را در کشور روامند میگرداند. این مثال را میتوان در بارۀ هر نظام هنجاری از جمله نظام حقوق بین الملل عمومی نیز به برابری گذاشت.

٢ - اصطلاح «حقوق بین الملل عمومی»

حقوق بین الملل عمومی اصطلاح حقوقی است متشکل از سه کلمه: این سه کلمه عبارت اند از کلمه های «حقوق»، «بین الملل» و «عمومی». در سطرهای زیر در بارۀ هریک ازین کلمه ها بگونۀ مجزا و ایجاز روشنی افگنده میشود.

الف - واژۀ «حقوق»

واژۀ «حقوق» درینجا بمعنای مجموعۀ از قواعد حقوقی و مقررات قانونی است که رفتار انسانها را در روابط اجتماعی شان با همدیگر و در جامعۀ که باهم می زیند، تنظیم مینماید؛ قواعد حقوقی کلی، عمومی و الزامی اند که رعایت آن از سوی دولت تضمین میشود. حقوق مجموعۀ از قواعد و مقررات ازهم پاشیده نبوده بلکه یک نظام بهم بافته و پیوند یافته از قاعده ها وهنجارها است؛ قواعد حقوقی به مناسبات میان انسانها در جامعه نظم و سامان میبخشد و نظم ویژۀ حقوقی را پی می افگند. منظور از حقوق، درینجا مجموعۀ قواعد رفتار حقوقی است.

اجرای هنجارها و مقرره های حقوقی از سوی عالی ترین مقام سیاسی یک کشور یعنی دولت آن کشورلازم الاجرا اعلام میشوند و در صورت ضرورت از سوی دستگاه دولتی با توسل به زور تضمین می گردد. این امر یعنی الزامی بودن و تضمین اجرای آن با قوۀ قهریه، هنجارها و مقرره های حقوقی را خصلت حقوقی می بخشد و آن را با این ویژگی از تمام قواعد دیگر حاکم بر روابط اجتماعی متمایز و متعالی می گرداند. این امر در رابطه با حقوق بین الملل نیز صادق است.

هنجارها و مقررات غیر حقوقی مانند رسوم، عنعنه ها و غیره خصلت حقوقی ندارند، عدم انجام آن، معمولن باعث توسل به زور از سوی ارکان دولت نمیشود.

در هر جامعه و از جمله در جامعۀ بین المللی، افزون بر هنجارها یا قواعد حقوقی، هنجارها دیگری نیز بر رفتار انسانها و دولتها حاکم اند، مانند قواعد عادات، قواعد عنعنه ها، موازین اخلاقی، موازین سیاسی و غیره که در میان برخی از کشورها یا گروهی از کشورها رایج اند. هیچیک از قواعد مربوط به عادات، عنعنه ها، اخلاق، موازین سیاسی و غیره، قواعد حقوقی نیستند هرچند که آن قواعد نیز رفتار انسانها و دولتها را در روابط اجتماعی شان با همدیگر تنظیم میکنند. قواعد یا مقررات حقوقی را در منبع های (سرچشمه های) حقوقی میتوان بازیافت که در قانون یک کشور یا فیصله های قضای آن کشور بازتاب میگردد.

ب - واژۀ «بین الملل»

وقتیکه واژۀ «بین الملل» را به به کلمۀ حقوق بیافزاییم، ترکیبواژۀ «حقوق بین الملل» پدید میاید که بصورت ساده بمعنای حقوق میان کشورها یا مجموعۀ قواعد حاکم میان دولتها است. اما امروز حقوق بین الملل عبارت از آن قواعد و مقررات حقوقی بین المللی است که بر رابطه ها میان دولتها، سازمانهای بین المللی دولتی و کساوندان حقوقی بین المللی حاکم است و بر پایۀ توافق و سازگاری اراده های دول پدید آمده است.

با این مفهوم، نامواژۀ «حقوق بین الملل» دو نکتۀ مهم را بر ملا میسازد:

نخست اینکه، حقوق بین الملل بیانگر این است که موازین و اصول آن تنهاوتنها شامل موازین و اصولی میشوند که سرشت حقوقی بین المللی دارند؛ یعنی اینکه موازین غیر حقوقی، مانند موازین سیاسی بین المللی، موازین آداب بین المللی، نزاکتهای بین المللی وغیره شامل آن نمیشوند، چون آن موازین ماهیت حقوقی ندارند؛ دیگر اینکه، حقوق بین الملل بیانگر این امر است که موازین و اصول آن بر پایۀ توافق و تراضی آزاد کشورها در پهنۀ بین المللی پدید آمده است و بر روابط میانکشوری حکمفرما است و ماهیت بین المللی دارد.

داشتن ماهیت بین المللی، حقوق بین الملل را از نظام حقوقی ملی و یا داخلی متمایز میگرداند.

حقوق داخلی روابط میان کشورها یا دولتها را در عرصۀ بین المللی تنظیم نمیکند؛ بلکه ساحۀ عملکرد آن تنها قلمرو یک کشور خاص است. حقوق داخلی فقط روابط میان کساوندان حقوق داخلی را که از اشخاص حقیقی و حقوقی تشکیل یافته اند، در داخل یک کشور، تنظیم میکند. اما، حقوق بین الملل حقوق حاکم بر روابط میان دولتهای مستقل است. قواعد حقوق بین الملل برخاسته از ارادۀ آزاد دولتها بوده که یا به شکل معاهده ها بیان گردیده و یا بصورت عرف پذیرفته شده اند. قواعد این حقوق بر دولتها الزامی اند و با این خصوصیت پدیدآورندۀ نظم حقوقی بین المللی میباشند.

حقوق بین الملل و حقوق داخلی نظامهای جداگانه و مستقل حقوقی شماریده میشوند ولی باهم پیوند متقابل دارند. جداگانه بودن حقوق بین الملل و حقوق داخلی بر بنیاد تفاوتهای است که میان این دو نظام حقوقی دیده میشود. این تفاوتها از جمله عبارت اند از: تفاوت از روی سرچشمه ها (منابع)، تفاوت از روی کساوندان، تفاوت از روی قلمرو قواعد و اعتبار آن، تفاوت از روی ضمانت اجرا و غیره.

بگونۀ مثال: سرچشمۀ حقوق داخلی ارادۀ یک دولت است که متشکل میباشد از قانون، عرف کشور، رویۀ قضایی و عادات قانونمند شده رایج میان مردم آن کشور، در حالیکه سرچشمه یا منبع حقوق بین الملل عبارت اند از معاهدۀ بین المللی، عرف بین المللی و منابع کمکی دیگر آن. کساوندان حقوق ملی همه افراد و اشخاص حقوقی اند، حال اینکه کساوندان حقوق بین المللی بیشتر دولتها و سازمان بین المللی میباشند. هنجارها و مقررات حقوق ملی تنها در قلمرو همان کشور محدود میشود، در حالیکه هنجارها و قواعد حقوق بین الملل در قلمرو کشورهای مختلف قابل اجرا است. مقررات حقوق داخلی توسط دستگاههای قضایی و اداری آن کشور ضمانت اجرایی پیدا میکنند در حالیکه ضمانت اجرایی قواعد حقوق بین الملل آنقدر کامل نیست و توسط خود دولتها اجرا میشوند؛ وقتیکه اجرای قواعد حقوقی با منفعتهای دولتها در تضاد قرار گیرد، کمتر میتوان به اجرایی کامل آن دل بست، بویژه اگر دولت مورد نظر زورآری نشان دهد.

در بارۀ پیوند متقابل این دو نظام حقوقی نظریه های متفاوت بیان گردیده است که درینجا از بررسی مشروح و گستردۀ آن میپرهیزم.

این نکته را باید یاد آور شد که در باره پیوند متقابل حقوق بین الملل و حقوق ملی در ادبیات حقوقی سه نظریه وجود دارد: یک نظریۀ دوگانگی حقوقی (دوالیزم) [2] و دونظریۀ یگانگی حقوقی (مونیزم)[3].

نظریۀ دوگانگی حقوقی حقوق بین الملل و حقوق ملی را دو نظام مجزا و مستقل میپندارد که از هم جدا اند ولی تاثیر پذیر از یکدیگر. پیروان این نظریه از روی تفاوتهای مبتنی بر سرچشمه ها (منابع)، کساوندان، قلمرو قواعد و اعتبار آن، ضمانت اجرا وغیره، به دوتا بودن، این دو نظام حقوقی معتقد اند.

نظریۀ یگانگی حقوقی حقوق بین الملل و حقوق ملی را دو نظام مجزا و مستقل نمیپندارد بلکه یک نظام واحد و یگانه می انگارد. از نظر آنان فقط یک نظم و یک نظام حقوقی وجود دارد چون جامعۀ انسانی که قواعد حقوقی بر آن حاکم اند نیز واحد اند. بر اساس این نظریه حقوق بین المللی و حقوق ملی یک نظام حقوقی واحد میباشند، آنچه که جایگاه آنان را در نظام هنجاری واحد تعیین میکند «اصل تابعیت»[4] بر پایۀ سلسله مراتب یا رده بندی هنجارها است. از نظر آنان برخی از قواعد حقوقی به جایگاه برتر، و آن دیگری به درجۀ زیرتر قرار دارند. اینکه کدامیک به درجۀ برتر و کدامین به مرتبۀ زیرتر قرار دارد موضوع اختلاف است. چنانچه طرفداران یگانگی حقوقی به دو گروه متفاوت تقسیم میشوند. یکی فکر میکند که در نظام واحد حقوقی، حقوق بین الملل جایگاه والا تر در رده بندی هنجاری دارد. پس حقوق ملی نمیتواند با قواعد حقوق بین الملل در ستیز قرار بگیرد. این نظریه را میتوان نظریه یگانگی حقوقی با برتری حقوق بین الملل نام گذاشت، و دیگری می انگارد که در نظام واحد، حقوق ملی جایگاه والاتر در رده بندی هنجاری دارد که حقوق بین الملل نباید با قواعد حقوق ملی در تضاد باشد. این نظریه را میتوان نظریه یگانگی حقوقی با برتری حقوق ملی نامید.

پ - واژۀ «عمومی»

افزایش کلمۀ «عمومی» به حقوق بین الملل مفهوم حقوق بین الملل را مشخصتر می سازد و این رشتۀ حقوق را از حقوق بین الملل خصوصی که نیز متصف به کلمۀ بین المللی است، متمایز می گرداند. پیوند «عمومی» به حقوق بین الملل فقط برای اینست که منظور ما حقوق بین الملل خصوصی نیست.

حقوق بین الملل خصوصی آن رشتۀ از حقوق است که روابط میان اشخاص (اشخاص حقیقی یا حقوقی) را در زندگی بین المللی (میان کشوری) تنظیم میکند. هر رابطۀ حقوقی که در آن عنصر یا عامل خارجی دخیل باشد، هنجارهای حاکم بر آن را باید در حقوق بین الملل خصوصی آن کشور بجُست. دخیل بودن عنصر خارجی در یک رابطۀ حقوقی به آن رابطه خصوصیت بین المللی میدهد. چون رابطۀ حقوقی ازین دسته، از یکسو میان اشخاص (اشخاص حقیقی یا حقوقی) خصوصی پدید می آید و از سوی دیگر آثار آن از مرز کشورها عبور میکند، موازین و مقررات حاکم بر آن در زمرۀ هنجارهای حقوق بین الملل خصوصی شمرده میشوند.

مثال: اگر به اثر اشتباه یک رانندۀ هندوستانی در ایران که منجر به حادثۀ ترافیکی شود و در نتثجه به وسیلۀ نقلیۀ یک افغانستانی خساره شدید وارد گردد. رابطۀ حقوقی که درینجا پدید میاید، رابطۀ حقوقی است که در آن عنصر خارجی (شهروندان دو کشور در یک کشور خارجی ایران) دخیل است. اما جبران خساره به آن افغانستانی زیان دیده باید از لحاظ حقوقی حل شود.

پرسش که در اینجا باید پاسخ بیابد چنین است:

نخست اینکه، برای پرداخت غرامت به آن افغانستانی از قانون مدنی کدام یک از کشورها (ایران، افغانستان، هندوستان) پیروی شود؛ دوم اینکه، آیا تطبیق قانون یکی ازین کشورها در تضاد با قانون دوکشور دیگر نخواهد شد؟ این تضاد چگونه باید حل شود؟ سرانجام اینکه، آیا حل این مسأله بر مبنای قانون یکی ازین کشورها، در دو کشور دیگر اعتبار حقوقی خواهد داشت. برای پاسخ به اینگونه پرسشها از حقوق بین الملل خصوصی کمک طلبیده میشود. هنجارهای حقوق بین الملل خصوصی عبارت اند از هنجارهای مربوط به کاربرد قوانین و صلاحیت دادگاها؛ هنجارهای مربوط به تعارض قانونها و هنجارهای مربوط به پذیرش فیصله های دادگاهای کشورهای خارجی.

هر کشور حقوق بین الملل خصوصی خود را داراست و در حالیکه حقوق بین الملل عمومی، حقوق جامعۀ بین المللی بوده و در عرصۀ بین المللی برای کشورها الزام میافریند. حقوق بین الملل خصوصی در روابط حقوقی خصوصی میان اشخاص حاکم است، حال اینکه حقوق بین المللی عمومی مناسباتی را تنظیم میکند که در آن منفعت های عمومی کشورها و جامعۀ جهانی مطرح است که اساس آن را حفظ صلح و امنیت بین المللی تشکیل میدهد.

٣ - تعریف «حقوق بین الملل عمومی»

حقوق بین الملل عمومی حقوق میان کشورها و جامعۀ بین المللی است. یا به عبارت دیگر، حقوق بین الملل عمومی حقوق حاکم در روابط میان کشورها و بازیگران دیگر مناسبات بین المللی است.

اندیشه ها و نظریه های متفاوت، تعریفهای کم و بیش متفاوت را از حقوق بین الملل عمومی داده اند که همسانیهای زیادی با هم دارند. این قلم، بی آنکه به این بحث وارد شود، نظریۀ غالب را درین باره که مبتنی بر رای دیوان دایمی دادگستری بین المللی[5] است نیز است ارایه میکند. بر مبنای رای که دیوان دایمی دادگستری بین المللی در قضیۀ لوتوس در سپتمبر سال ١٩٢٧ ترسایی ارایه کرد و تا کنون به آن استناد میشود، از حقوق بین الملل (عمومی) چنین تعریف شده است:

حقوق بین الملل (عمومی) حقوق حاکم بر روابط میان دولتهای مستقل است. قواعد حقوق بین الملل برخاسته از ارادۀ آزاد دولتها بوده که یا به شکل معاهدات بیان گردیده و یا بصورت عادات پذیرفته شده اند. قواعد این حقوق بر دولتها الزامی اند. حقوق بین الملل مناسبات میان جامعه های مستقل همزی را تنظیم میکند.[6]

منظور از حقوق بین الملل درین تعریف همانا حقوق بین الملل عمومی است. به عبارت دیگر حقوق بین الملل عمومی مجموعۀ اصول و هنجارهای الزام آور حقوقی است که دولتها و کساوندان[7] دیگر حقوق بین لملل، در روابط میان خویش، به رعایت آن متعهد شده اند. این اصول و قواعد ناشی از رشد مناسبات بین المللی است و بنوبۀ خویش روابط بین المللی میان دولتها و سازمانهای بین لمللی را در زمینه های مختلف تنظیم نموده و سروسامان می بخشد؛ و در بعضی موردها نیز حقوق و وظایف در رابطه با افراد مقرر میدارد. هدف اساسی حقوق بین الملل تامین صلح و امنیت بین المللی و همکاری میان کشورهاست.

 

منابع این نوشتار:

به زبان فارسی:

١ ضیایی بیگدلی، محمد رضا، حقوق بین الملل عمومی (تهران: گنج دانش، ١٣٨٥)

٢ کاتوزیان، ناصر، مقدمۀ علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، (تهران: انتشار، ١٣٨٢)

٣ مقتدر، هوشنگ، حقوق بین الملل عمومی (تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ١٣٧٢)

٤ موسی زاده، رضا، بایسته های حقوق بین الملل عمومی (تهران: نشر میزان، ١٣٨٢)

 

به زبان خارجی:

5. P.H. Kooijmans, Internationaal publiekrecht in vogelvlucht, zesde druk, Wolters-Noordhoff, Groningen, 1995

6. A. Nollkaemper, Kern van het internationaal publiekrecht, Tweede druk, Boom juridische uitgevers, Den Haag, 2005

7. L. Strikwerda, Inleiding tot het Nederlandse Internationaal privaatrecht,vijfde druk Wolters-Noordhoff, Groningen, 1997

8. Joost P.J. Wielink, Jurisprudentie en documentatie international publiekrecht, Boom Juridische uitgevers, Tweede druk, Den Haag, 2006

 

 

 

 


[1] Normative system

[2] Dualism

[3] Monism

[4] Subordination

 

[5] Permanent Court of International Justice

[6] See: The S.S. ‘Lotus’ (France v. Turkey), Permanent Court of International Justice, 7 September 1927. Cited from: Joost P.J. Wielink, Jurisprudentie en documentatie international publicrecht, Boom Juridische uitgevers, Den Haag 2006, p. 281

[7] Subjects

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 118 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.