Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

در حاشـــیه ی استخـــارۀ پســـین صبغــت الله مجـــددی PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - اجتمـــاعی
نوشته شده توسط نصیر مهرین   
چهارشنبه ، 7 خرداد 1393 ، 09:04

در حاشـــیه ی استخـــارۀ پســـین صبغــت الله مجـــددی
"زمــا بر صــوفی ومـلا سلامی   کــه پیغــام خدا گفتند مـا را
ولی تآویل شان درحیرت افگند   خـدا وجبریل و مصطفـــی را"

محمد نصیر مهریندرادامۀ دنبال نمودن سیر وضعیت انتخابات درافغانستان، روزهای پسین دو موضوع برایم بیشتر جالب و خنده برانگیز بودند. نخست، شنیدن خبر بی علاقه گی مقامات سفارت امریکا درکابل در مقابل آرزومندی های دکتورعبدالله؛ وپس از آن، ماجرای استخارۀ جناب صبغت الله خان مجددی. مجددی به آگاهی ملت رسانید که گویا شب ها وروز ها دغدغۀ خاطرداشت که از کدام نامزد ریاست جمهوری حمایت کند.

سرانجام دست به دامن استخاره می زند ونتیجۀ استخاره اش این است که ازداکتر اشرف غنی احمدزی حمایت خویش را اعلام کند. مجددی در اظهاراتش از تحلیل وتجزیه ومرزبندی ها، ازنکات مشترک و مخالفت خویش با این دوتن ازنامزدان سخن نگفت، زیرا منطق استخاره گرا، جست و جو گر و بحث پذیر نیست؛ با معیار های سیاسی و اجتماعی رابطه برقرار نمی کند؛ ازهنجارهای سیاسی می گریزد و خرد نقاد را به یک سو می نهد. جناب حضرت به رغم استخاره اش، آن گونه که رواج بسیاردیرپای است، خداوند را نیز آرام نگذاشت. سرنوشت را مطابق روایت ویژه ومنطق دینی – سیاسی اش به خدا سپرد وگفت :« بلکه به دست اینها ( تیم احمدزی) خداوند خیر و سعادت افغانستان را فراهم کند.» پیش از مکث بیشتر پیرامون چنین موضوعی باید باردیگر ازتبسم انگیزی استخارۀ مجددی بگویم. یک بار پس از آن استخاره یی که برای کرزی نموده بود، به این دلیل تبسم انگیز بود، که وی از لزوم دیدهای نیروی زمینی وکارساز در افغانستان اطلاع یافت، پس از آن تصمیم خود را ابراز داشت، اما آن را به خواست خداوند احاله کرد. دلیل تبسم خویش را از یادداشت همان وقت در مقدمۀ سلسله نبشته هایی که زیز عنوان " با خداداده گان " ستیزه کنید!، آورده ام. در آنجا این موضوع را یادآوری نموده ام که «... در واقع،استخاره و دعا نویسی های پسین،همزادان چند گانگی اند، که باچهره های دیگری پیوند خانوادگی دارند.چهره های دیگر آن،همواره در دست کاخ های قدرتمندان بوده اند...» رویکرد وعلاقۀ این نبشته نیز بر می گردد به چگونه گی سؤاستفاده از دین ومذهب و محتمل بودن نیاز سیاسی زورمندان سرنوشت ساز. وهر دو براستخارۀ مجددی ناظر اند. استخاره چه می کند؟ استخاره کننده به قرآن مجید ویا دانه های تسبیح رجوع میکند. اهداف ومرام خویش را در میان می گذارد، و" طلب خیر می کند". نتیجه ی حاصله را خیر می پندارد. چنانچه مجددی پیروزی کرزی را خیر پنداشته بود. همان خیری که شروفساد و نا امنی را برای افغانستان با خودهمراه داشت. استخاره می تواند برای مرام شخصی باشد، مانند استخاره ی مجددی؛ ویا می تواند برای دیگران و مراجعه کننده گان ـ نزد استخاره گر ـ باشد. چنان چه امروز در افغانستان دکان های بیشتری از همزادان این فریب کاری مانند جادوگری، تعویذ نویسی، رمل اندازی و...گشوده شده اند. استخاره و رویکردهای همزاد با آن بیشتر دراوضاع واحوالی کاربرد وتوفیق دارند که سطح فرهنگی و دانش دینی و مذهبی جامعه در سطح پایین قرار دارد ودریافت چرایی دسترسی به کنه رویداد به آسانی میسر نیست. رویکرد استخاره یی هنوز هم در شماری از جوامع خریدار دارد ودر جاهایی هم برچیده شده است. در اروپای قرون وسطا، این طرز بهره گیری از عقاید مردم حضور اذیت بار داشت. پاپ ها و سران کلیسا مردم عوام معصوم ومظلوم را قناعت داده بودند که از طریق کارروایی های خویش سند وتصدیق رفتن به بهشت رابرای شان می دهند. ولی با گذشت زمان، وبا رشد علم وفرهنگ دامنه ی چنان استفاده جویی ها روبه کاهش نهاد. در افغانستان در این نبشته کوتاه اشاراتی گذرا به چند نمونه از آن دارم: ـ دوست محمد خان( جد امیر عبدالرحمان خان)هنگامی که از طرف مقامات هند برتیانیه یی به سوی افغانستان اعزام شد؛ و آنها تعیین نموده بودند که وی امیر افغانستان باشد؛ در بین راه فال خویش را دیده بود. ـ وقتی کاخ سفید از طالبان درخواست نمود که بن لادن وتروریست ها را تسلیم کنند، در غیر آن امریکا به افغانستان حملۀ نظامی خواهد کرد؛ « در قندهار ملاعمردر کار استخاره وخواب دیدن بود. او به اطرافیان خود میگفت که تسلیم نشوید، زیرا امریکا در همین چند روز نابود خواهد شد. اما انتظار نابودی امریکا به درازا کشید ودرمقابل قندهار در آستانۀ نابودی قرار گرفت. با وجود این استخاره گری ها، روزتا روز از شماراطرافیان ملاعمر کاسته می شد تا بالاخره وی مجبور شد که از خیالبافی دست بردارد...» ـ استخاره ی صبغت الله مجددی،در بحبوحه ی انتخابات ریاست جمهوری در سال 1388 و استخارۀ کنونی وی. استخاره ی پسین وی، همانگونه که ادیب متفکر جناب میرحسین مهدوی در نبشته یی اشاره نموده بود، سزاوار تأمل بیشتر است. وی نوشت: «این البته مسأله ی کوچکی نیست و باید در مورد آن زیاد اندیشید و زیاد سخن گفت اما فعلا فقط مجال ذکر یک نکته است. یک بررسی استخاره شناسانه نشان می دهد که هر وقت آقای مجددی با توسل به تسبیح و استخاره تصمیم گرفته است، آن تصمیم قرص و محکم بوده و عهد و پیمان ایشان هرگز شکسته نشده است.» تصور می شود که مجددی در سطح ملاعمر نیست. چراغ سبزی تواند داشت که از آگاهی واطلاعات او ناشی می شود. و درحالی که آن طرفداری پرحرارت خویش را از پیمان میان افغانستان وامریکا، دنبال نکرد، ولی در کارزار انتخاباتی به نفع احمد زی به استخاره روی آورد، شاید تأثیری درآراء رأی دهنده گان به نفع احمدزی برجای بگذارد. زیرا مسلم است که در جامعه زمینه های پذیرش استخاره ی مجددی وجود دارند. همۀ مردم از چنان سطحی بهره مند نیستند که رویکرد به استخاره ی او را به چالش بکشند ودربرابر آن بخندند. ( با آن که می بینیم که در رسانه های انترنیتی موجی از استخاره ستیزی از جانب جوانان آگاه به راه افتیده است.)استخاره ی جناب حضرت ابزاری برای بهره گیری از ذهنیت موجود عوام است. وآن عوام با سلاح عوامفریبی شکار می شوند. نامزدانی را که به عوام فریبی توجه بسیار دارند، می بینیم که کوشیده اند، کلیه عادات واطوار ورفتار ها ولباس های را به نمایش بگذارند که عوام پسند می باشند. رفتارترور دوستانه یی را که احمدزی در قندهار حین سخنرانی در دفاع از طالبان به نمایش گذاشت،از آن عوامفریبی آگاهانه وسامان مند ناشی می شود. در چنین جامعه یی، استفاده از باور های مردم عوام به وسیله ی شخصی که میراث بردار کارنامه های مشابه نیاکان خویش است، اهمیت بسزایی دارد. مجددی سیاستمدارهنوز هم در دل و ذهن بخشی از مردم حاکم است. مجددی برای انجام چنین وظیفه آماده بود واین آماده گی را انجام داد.
در انتهای این سخنان بیفزایم که انتخابات اخیر، تا آنجا که به اراده ی آزاد مردم تعلق داشت، امید آفرین بود. به دلیل سهمگیری تحسین انگیز مردم، اعم ازمردان وزنان،مایه ی دلخوشی بود. مگر حضور رگه های خیانت وتقلب در پیکر انتخابات به نا امیدی مردم خواهد انجامید. اما، یک عامل بسیار قوی وتأثیر گزار از انظار پنهان مانده است؛ وآن لزوم دید زورمندان خارجی وتشخیص انتخاب ورأی پنهانی آنهاست. به دیگر سخن درک این پرسش که زور داران چه می خواهند؟ مطرح ننمودن چنین پرسشی نگهداشتن موضوع انتخابات در سطح ساده انگارانه خواهد بود. زیرا انتخابات افغانستان در بسترویژه یی برگزار شد و ادامه می یابد که مهندسان وکلید داران منزل آن استند. نیرویی که توانسته ومی تواند:
یکی را برآرد وشاهی دهد
یکی را به دریا به ماهی دهد
یکی را دهد تخت وتیغ وکلاه
یکی را نشــاند به خاک سیاه
نیرویی که کسان بی شماری را شاهی وجمهوری داد؛ وبن لادن را به دریا برای ماهیان سپرد. علی الرغم این که کسان زیادی در حوزۀ طلب قدرت رأی او را بخواهند وحتا بگویند که:
رأی خداوند راست، حاکم وفرمانرواست
گـــــر بکشــد بنده ایم وربنـــوازد غــلام
این " خداوند" و به مفهموم انگلیسی اش " صاحب "، محاسبات وریزه نگری های خویش را دنبال خواهد کرد.
اما می توانیم بگوئیم که:
زمــا بر صـوفی ومــلا سلامی
کــه پیغام خـــدا گفتند مــا را
ولی تآویل شان در حیرت افگند
خــــدا وجــبریل و مصطفی را
ولی، استفاده جویان وقدرت طلبان آغشته با انواع مفاسد، از آنها بهره می گیرند. زیرا برای چنین وظایفی آماده شده اند. وما با تمام تلخکامی هایی که این برداشت ها دارند، در باره شان به اندیشیدن بیشتر محتاج هستیم.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ، 7 خرداد 1393 ، 09:52
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 160 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.