Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

هنـــدوبــاوران؛ مظلـــوم تــرین اقلیــت در افغــانســـتان PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - اجتمـــاعی
نوشته شده توسط اکبر نوابی   
سه شنبه ، 17 دی 1392 ، 09:34

اکبر نوابیسالها پیش، هنگامی که در دوره ی ابتدایی مکتب درس می خواندم، تعدادی از هموطنان هندو، نیز در مکتب ما متعلم بودند. یکی از آنان بنام " منجیت سنگھ" در صنف ما بود. او انسان شریف و بی آزاری بود و غالباً در یک گوشه ای از صنف می نشست. کم تر روزی بود که من شاهد اذیت و آزار او نبوده باشم. وقتی زنگ تفریح مکتب نواخته می شد، یکی از سر گرمی های کودکانه ی برخی از همصنفانم اذیت کردن منجیت بود. چند تن از شاگردان دور او را حلقه می کردند و می گفتند:
ـ منجیت! کلمه بخوان و مسلمان شو و گرنه آن دستارت (عمامه مذهبی هندو ها) را از سرت دُور می اندازیم.
بار ها شاهد بودم در حالی که او را هُل می دادند، دستارش را از سرش بر می داشتند. اما منجیت، خیره خیره بسوی آنها می دید و به سرنوشت محکوم و غمبار خود فرو می رفت.
اکنون، سالهاست از آن خاطرات می گذرد، اما یاد آن صحنه ها مرا می رنجاند. هرچند خود، هیچگاهی در آن مزاحمت ها دخالتی نداشته ام؛ اما آرزو می کنم که کاش او را یکبار دیگر در زندگی ام ببینم و از جانب کسانی که در اذیت و آزار او شریک بودند، از دل و جان معذرت بخواهم.
این حکایت، گوشه ای از سرنوشت هندوان و سیکها در کشور خود شان است که با آن مواجه بوده و نسل اندر نسل رنج آن را کشیده اند. چندین دهه جنگ و بحران در کشور نشان می دهد که هندوان کشور، با داشتن احساس و منافع مشرک با سایر هموطنان شان، سرنوشت جدا از دیگر هموطنان شان نداشته و قربانی رویداد های جاری در کشور بوده اند. کوچیدن، از دست دادن اموال و ویران شدن خانه و کاشانه آنها در دوره های مختلف جنگ و بحران در کشور، مصائبی بوده که در کنار تبعیض و اذیت روحی، بر شانه های آنها سنگینی می کرده است.

هندوان؛ باشندگان اصلی کشور
در این که افغانستان سرزمین " اقلیت " هاست، جای شک و تردید نیست. بنابر سیطره استبدادی حکومت های مستبد، روند ملت ـ دولت سازی که تعریف دقیقی از وجوهات مشرک ساکنان این کشور را ارائه دهد، صورت نگرفته است. هندوان و سیکها مانند سایر هم دیاران شان در این رابطه با چالش های فراوانی روبرو بوده و جدال و کشمکش های هویتی از دغدغه های اصلی آنها در کشور بوده است.
خطاب " برادران همسایه " به جامعه ی هندوی کشور، جفایی است در حق اقلیتی که قرنها در این سرزمین سکونت داشته و با خدمات صادقانۀ شان در پیشرفت و ترقی کشور نقش برازنده ی داشته اند.
«ما باشندگان دیرینه این سرزمین» عنوانی کتابی است که توسط آقای " ایشور داس " یکی از هندو های اهل قلم و فعال مسایل فرهنگی کشور، نوشته شده است. آقای داس در بخش نخست این کتاب معتقد است که، سلسله برهمن شاهان یا هندو شاهان که پابند عقاید هندو بودند و نیز معابد و سایر آثار فرهنگی و کهن سالها بر جای مانده از آیین هندویسم در کابل و اطراف آن را دلیلی بر دیرینگی آیین هندویسم و بوم ـ زیستی هندو ها و سیک ها در افغانستان تاریخی می شمارد.
همچنین آقای داس در مقاله یی تحت عنوان « باغ هندو» می نگارد: « درجنوب شهر کابل قصبه یی است به نام « شیوه کی » که در همجواری قصبات « اندکی »، « بینی احصار » ( نام پارینه: بین حصار ) قلاچه موقعیت دارد. چون در آن شهرک از هزاران سال پیش از امروز نیایشگاه شیواه وجود داشت مردم پاکطین و شیر پاک آن قصبه، شهرک شان را به وی منسوب کرده و آن را « شیوه کی » میخوانند.»[1]
البته مقارن قرن هفتم که به نفوذ و استیلای اعراب و پخش و گسترش دین مقدس اسلام در افغانستان انجامید، ادیان و مذاهب مروج آن زمان به تدریج کاهش یافتند و جای آنها را دین اسلام گرفت.
« از نظر فرهنگ، افغانستان آنروز از ریاضی، نجوم، طب و الهیات سر رشته داشت و با علوم یونانی و ساسانی و فلسفه هندی آشنا بود. و رسم الخط های خروشتی و یونانی و برهمی بکار میبرد، و معابد ادیان مختلف زردشتی، بودایی شیوائی و میتراپرستی، در سرتاسر کشور با روحانیون آن مرکز دانش های عصر خود محسوب میشدند، ادبیات مذهبی موجود، و تعدد مذاهب و عقیده محترم بود.» [2]
بنابر این، از متون و شواهد تاریخی بر می آید که هندوان در افغانستان در عصر بودایی و برهمی در این سرزمین اقامت داشته و حیات بسر می بردند. فشار های اجتماعی ـ سیاسی و مذهبی دوره های مختلف و جنگ و بحران های اخیر در کشور باعث شده که اقلیت هندو و سیک در افغانستان مجبور به ترک دیار اصلی خویش شوند و بدین ترتیب جمعیت شان کاهش یابد. گفته می شود که در افغانستان در حدود یکصد هزار نفر هندو و سیک، سکونت داشتند که اکنون اکثریت آنها در کشور های هندوستان، انگلستان، المان و... پناهنده می باشند.
راه نیافتن به مجلس نمایندگان
یکی از مولفه های مهم تأمین عدالت در جامعه، حضور فعال و سهم گیری و مشارکت مردم در قدرت سیاسی است. مشارکت فعال مردم در نهاد های سیاسی ـ اقتصادی و اجتماعی توازن را در یک نظام دموکراتیک شکل می دهد. مجلس نمایندگان، طرح قانون انتخابات که در آن یک کرسی برای هندوان کشور پیش بینی شده بود و فرمان رئیس جمهور برای اختصاص یک کرسی در مجلس را با اکثریت قاطع رد کرد. نمایندگان مجلس، راه یافتن به این نهاد را براساس میزان رای مردم می داند.
این نمایندگان اما غافل از آنند که چندین دهه جنگ و بحران که موجب فرار و مهاجرت هزاران هندو/ سیک به کشور های بیرونی گردیده و در کاهش جمعیت این اقلیت به شدت تاثیر داشته است، به گونه ای که باعث شده است که هندوان کشور نتواند نماینده ی خود شان را در مجلس نمایندگان کشور داشته باشند. این در حالیست که مجلس نمایندگان امتیاز ده کرسی را برای اقوام کوچی کشور در مجلس اختصاص داده است.«اما واقعیت دیگر اینست که طی سی سال پسین جمعیت های کوچی کشور مسکن گزین شده، رقم مذکور مطلقاً جنبه سیاسی دارد؛ یعنی در حالیکه سرشماری دقیقی در دست نیست، به نظر میرسد که سه تا پنج کرسی برای جمعیت های کوچی کشور- که به تبار های مختلف تعلق می گیرند- کافی باشد. ولی در شرایط حاضر، با اختصاص چهار چوکی از ده چوکی که در اختیار کوچی هاست، به چهار اقلیت تباری هندو، گجر، جت و جوگی، هم از اجحاف و اضافه ستانی که مرعی داشته شده جلوگیری می شود، و هم اینان به حق خود می رسند.» [3]
اکنون، مجلس سنای کشور فرمان اختصاص یک کرسی در مجلس نمایندگان به اقلیت هندوان و سیکها موافقت کرده است. چنانچه مجلس نمایندگان پیشهاد یک کرسی اختصاصی را برای هندوان و سیکهای کشور بپذیرد، این مسئله از یکسو، حضور و شرکت فعال آنها را در قانون گذاری وتصمیم گیری های کشور تضمین می کند و از دیگر سو، زمینه ی برگشت مهاجرین این اقلیت را که سالها نقش فعال و مؤثر در نهاد های امنیتی, اقتصادی و اجتماعی کشور داشته اند، را مساعد می سازد.
چالش های اجتماعی
با برچیدن نظام طالبانی در سال 2001 میلادی که روزنۀ امیدی به سمت مردم افغانستان گشوده شد، هنوز هم چالش های فراوانی فراروی هندوان و سیکهای کشور وجود دارد.
فصل دوم، ماده بیست و دوم قانون اساسی افغانستان، هرنوع تبعیض و امتیاز را بین اتباع کشور ممنوع قرار داده است. عدم به رسمیت شناختن حقوق اساسی هندوان کشور و تأمین نیاز های اولیه آنها در مغایرت صریح قانون اساسی کشور بشمار می رود. نبود امنیت فزیکی و روحی برای کودکان هندو و سیک، در مکاتب رسمی کشور، مشکل جدی برای آنها محسوب می شود. نداشتن محل مناسب برای به آتش سپاری ( شمشان ) مرده های آنها و مزاحمت برای برگزاری مراسم مذهبی، از جمله مواردی است که آنها به آن روبرو هستند. داشتن برنامه های ویژه برای گسترش فرهنگ و زبان شان از جملۀ حقوق شهروندی آنهاست که دولت تا به حال به آن توجه جدی نداشته است.
آموزش و پرورش و نهادینه کردن فرهنگ عدم خشنونت در موسسات تعلیمی که بتواند جلو گسترش خشونت را در جامعه بگیرد، در جهان امروز از اهمیتی فراوانی برخوردار است. فرهنگ سازی و تربیت سالم در جامعه فرآیندی است دراز مدت و بطئی که یک شبه متحول نمی شود و نیاز به زمان و توجه جدی نسبت به دگرگونی و اصلاح سیستم و ساختارهای آموزشی وپرورشی را می طلبد.
بنابراین، به رسمیت شناختن حقوق سیاسی ـ اجتماعی،فرهنگی، اقتصادی و مذهبی جامعه ی هندوان کشور احترام به قانون اساسی و رعایت حقوق اساسی شهروندی آنها محسوب شده و در مطابقت به آموزه های دینی و ارزشهای دموکراسی که بر احترام و رعایت حقوق انسانی و حقوقی دیگران تأکید دارند، قرار دارد.
اکبر نوابی

اشاره ها:
1 ـ ایشور داس، باغ هندو، سایت کابل ناتھ
2 ـ شادروان میر غلام محمد غبار، افغانستان در مسیر تاریخ، جلد اول، صفحه 66
3 ـ داکتر مهدی، عضو مجلس نمایندگان، صفحه فیسبوک 17.12.13






Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 166 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.