Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

پیشـــنهاد کتـــاب درســی حقـــوق بشـــر بــرای مکـــاتب افغــانســـتان PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - اجتمـــاعی
نوشته شده توسط نصیر مهرین   
پنجشنبه ، 26 دی 1392 ، 09:40

پیشـــنهاد کتـــاب درســی حقـــوق بشـــر بــرای مکـــاتب افغــانســـتان از جمله دستاوردهایی که بشریت دردست دارد و می توان بر آن بالید، یکی هم منشورحقوق بشر است. برای اثبات سخن خویش، مادۀ نخست آنرا می آوریم:
"تمام افراد بشر آزاد زاده میشوند، واز لحاظ حیثیت وکرامتنصیر مهرین حقوق باهم برابر اند. همگی دارای عقل و وجدان هستند و با ید با یکدیگر با روحیۀ برادرانه رفتار کنند."
هرگاه این جملات خردمندانه را در سطحی توضیح دهیم، که برای بیسوادترین انسان نیزقابل فهم شود، آیا تبسمی رضایت آمیز برلبان او نخواهد نشست؟

میزان کشش و پذیرنده گی آن به ویژه باید دربین آن جوامع وانسانها، بیشتر باشد، که فرهنگ عدم رعایت حقوق وکرامت وحیثیت انسانی بر آنها بیداد نا گسسته یی دارد. انسان هایی که در معرض تبعیض، بی حرمتی،توهین، تحقیرهستند، با شنیدن وآگاهی از جوهر این پیام، احساس می کنند، که دوای دردی را یافته اند. دوایی دردی را که نیاکان او نیز با رنج آن مظلومانه زیستند و رفتند. داروی دردی را می یابد که او را رها ننموده وفرزند وخانواده اش را هم تهدید می کند.

انسان افریقایی وقتی می شنود، پیامی در گشت وگذاراست که صدای نفرت بار تبعیض نژادی را نمی پذیرد؛ وقتی می بیند بستری به وجود آمده است که او را به دلیل زاده شدن با آن رنگ از آغوش خویش نمی راند، به پیشواز چنین پیام وبستردستاورد بشری می رود.او می بیند که این منشور، فراتر ازرنگ جلد وتعلق منطقه یی به زنده گی وسرنوشت او می اندیشد و راه عقل باورانه ومتمدنانه را نشان میدهد.

انسانی که به دلیل زاده شدن در خانوادۀ باورمند به یک دین ومذهب ویا قوم وملیت،آگاه می شود که این پیام سخن از احترام به دین ومذهب وقوم او دارد،آنرا دستی می یابد که در گسستن زنجیر های حقارت بار کمک می کند.

زنان و دخترانی که می بینند ومی شنوند این منشور و پیام فراتر از جنس به انسان نگریسته است، ومی بینند که از دریچۀ آن به عنوان "جنس دوم" به او نباید بنگرند،وسیلۀ رفع احتیاج دیرینۀ مادران و خواهران خویش را درآن می یابند.

ازین رو، منشور حقوق بشر را باید گرامی داشت ودر پی گسترش پیام های انسانی آن برای انسانها بود.

از آسیب های جنگ نخستین و دومین جهانی شنیده ایم. به ویژه سیاست ضد بشری در چهرۀ کوره های آدم سوزی وجنایات جنگی فاشیسم هتلری،شهرت دارد. جنایات ضد بشری که پاسخگوی بی احترامی به حیثیت وکرامت انسانی بود؛ واز سوی دیگر به برتری خواهی نژادی می اندیشید با تمام انگیزه های اقتصادی و آقایی خواهی جهانی اش.

در ضدیت با آن افکار و اعمال،وبا توجه به سطح رشد جامعۀ انسانی بود که در زمانۀ کوتاهی پس از پایان جنگ جهانی دوم مسودات پیشنهادی، در مجمع عمومی ملل متحد به تصویب رسید. (10 دسامبر 1948) علایق آن فرهیخته گان وخردمندانی که در پی اندیشیدن به سرنوشت انسان و جلوگیری وپیشدستی از وقوع دگر بارۀ چنان تبعیض ها وتعصبات وپیامد های خونبار آن بودند،واقعا ً به عنوان دستاورد بشری مسجل شده است.

ناگفته پیدا تواند بود که چنین دستاوردی، به معنی رعایت آن در همه کشورهایی نیست،که بر پای منشور حقوق بشر امضأ نهاده اند. متأسفانه در کشورهای پیشرفته وجوامعی که مهد شکل گیری این منشور بوده اند، پایمال نمودن حقوق بشر چه در کشورهای خودشان وچه به صورت حقارت آمیز وبی پردۀ آن در برابرانسانهای جوامع دیگر هنوز بسیار وجود دارد. اما، یک واقعیت تردید ناپذیراست که انسانهای جوامع دارندۀ نهاد های دموکراتیک وبهره مند از آزادی های مدنی وسیاسی، می دانند که حقوق بشر چیست. می دانند که در صورت نقض آن چه باید بکنند. نهاد هایی که درزمینۀ حقوق بشرفعال اند،خاموش ونظاره گر ویا ابزار بهره برداری همه جانبه در دست حکومت ها نیستند. وهمین نهاد ها استند که گاهگاهی صدای در سینه خفتۀ انسان کشورغرقه در گودال تعصب وجنایت وپایمال شده ولگد خورده را می شنوند وآن را به اطلاع دیگران می رسانند.

صحبت چون وچرایی، نارسایی وکمبودها وعوامل آنرا می گذاریم برای فرصت دیگر. می بینیم که ضرورت مردم افغانستان به آن در چه میزانی است.

دریک جملۀ کوتاه شاید بتوان زیرپا نهادن حقوق بشردرافغانستان را فشرده نمود،که تاریخ افغانستان، تاریخ نقض حقوق بشر است. پاره یی از برداشت ها وباورمندی های دیرینه اجتماعی وفرهنگی تعصب الود، برای برخی چنان به سنت تبدیل شده اند، که در رعایت عملی و روزمرۀ آن بارها می توان چهرۀ خشن بی حرمتی به انسان را دید. بازتاب چنان ذهنیت ها در اشخاص و نهاد های اجتماعی، فرهنگی وسیاسی، همواره سبب حفظ ونگهداشت آن شده است.

درافغانستان چند دهۀ پسین هم نه تنها مردم از حق بشری خویش نتوانسته اند به دفاع برخیزند، بلکه حتا بسا از نهادها وکسانی که از رعایت آن سخن گفته اند، درهرمحدوده یی که است، مرتکب نقض آن شده اند. منظور ما درینجا از آن نهادها، بیشتر نهادهای سیاسی اند. نه تنها نیرویی که دارندۀ قدرت سیاسی بوده است، بلکه بقیه نهادهای که موقف اپوزیسیون را دارا بودند، درنقض حقوق بشر در افغانستان سهم داشته اند.

عدم نکوهش به ویژه نکوهش رسمی موارد نقض کرامت انسانی، بهره مندی مقصران ازامتیازات حکومتی ومصؤونیت های مختلف،عدم انتشار اسناد ومدارک و دریک جمله نبود توجه به چنین موضوعی، سبب شده است که دسترسی به رعایت آن چالش آمیز باشد.

پس ازدور کرد ن طالبان از طرف قوای خارجی، که مجموعه یی از نهاد های سنتی، شرعی و مدنی در جامعه بنیاد نهاده شدند،ایجاد کمسیون حقوق بشر هم ایجاد شد. اما، با توجه به نیازنقد محکومیت ها ورفع خلأ یادشده درزمینۀ عدم نکوهش دیرینه، از روی مجموعۀ عملکردآن، چنان برمی آید، که در چارچوب محدودیت های ناشی از زور مقصران نقض حقوق بشر، دست بسته ونمادین عمل می کند. با آن هم نشریات وبرخی مواضع این کمیسیون و بقیه نهادهای مستقل، بارها ازموجودیت نقض حقوق بشر، یا ادامۀ آن به وضاحت وصراحت حکایت دارند. شاید بتوان گفت که این نهاد ونهادهای خارج از دایرۀ آن،عمده ترین کاری که انجام داده اند،افشأ نقض حقوق بشر وبه ویژه در همین سالها است. واین افشأ گری ها هم با توجه به فضای حاکم، نا آشنایی و زیرپای نهادن حیثیت وکرامت انسانی از جانب زورمندان، غنیمتی سپاسمندانه است.
متأسفانه موجودیت این نا آشنایی حقوق بشر ازطرف دولتمردان بزرگترین چالشی می تواند باشد که سرراه کارجامع درزمینۀ رعایت حقوق بشر ومحکومیت زیر پا نهاده گان آن تبارز می یابد.اینجا است که ابراز این سخن مطرح می شود که کار در زمینۀ حقوق بشر درافغانستان، مستلزم جسارت وافشا گری های بیشترو تبلیغ گسترده تر است. تا حال بیشترین کار نهاد های مشغول به حقوق بشردرافغانستان، افشأ اعمالی بوده است، که ازطرف مقصرین سر زده. همانطوریکه پیشتر یادآورشدیم، این افشأ گری هم خوب است هم لازم. اما، بسنده نیست.

کارمثمری که در راستای وظیفۀ تبلیغ گسترده تر، بتواند مکمل افشأگری ها وسپردن مقصرین به نهاد های دادخواهانه باشد، یکی هم این است که حقوق بشر به حیث مضمون درسی درمکاتب تدریس شود. شاید مناسبترین موقع، صنف دهم باشد.تهیه وترتیب کتابی که از تهیۀ منشور، دستاوردها وچالشها درسطح جهان، آغازشود، آنگاه به توضیح وتشریح حقوق انسانی در زنده گی مردم افغانستان بپردازد؛ بی گمان درگسترش آگاهی سالم کمک شایسته یی می نماید. آوردن مثالها ازکشورهای مختلف، ازخون هایی که ناشی ازبی حرمتی به حقوق انسانها ریخته،از تعصباتی که درچهرۀ نژادگرایانه، دگراندیش ستیزانه درگسترۀ سیاسی، مذهبی وقومی رونما شده، وخوار شمردن وتحقیرزن و...، همچنان معرفی چهره هایی که نماد جانبداری و یا نقض آن بوده اند، درگسترش این آگاهی مؤثراند.
کتابی که رسما ً درافغانستان نه تنها در دسترس شاگردان مکاتب به منظور تدریس گذاشته شود؛ بلکه برای ادارات ومؤسسات مختلف توزیع گردد، کاری تواند بود، کارستان.

آری، اگر کاری دوام دار و چند بعدی در زمینۀ آگاهی و آشنایی و آگاهی بخشیدن وآگاه نمودن مطرح است، یکی از آنها همین مورد می تواند باشد. اما اگربا نقض دوامدار وناگسستۀ حقوق بشردرافغانستان، عده یی بهتروآسانترمی توانند قدرت مند بمانند؛ واز نهادهای موجود، به عنوان ابزارنمادین وسؤ استفاده کننده بهره بگیرند، کار دیگری است.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 182 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.