Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

از مســـعود (رح) باید آمــوخت PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - احمــــد شـــاه مســـعود
نوشته شده توسط انجنیرعبدالصبور فروزان، نیوجرسی   
جمعه ، 23 مهر 1395 ، 11:32

از مســـعود (رح) باید آمــوختشهیدسعید احمدشاه مسعود رحمه الله علیه درآغازجهادش درپنجشیر، متحدساختن مردم رادریک حلقۀ منسجم، وظیفۀ اساسی خودقرارداد و با درک اینکه بدون اتحادکاری نمیشود، بادرایت خاصی که داشت، مردم پنجشیر راکه قبلا به بالایی های بالا وبه پایینی های پایان تقسیم شده بودند، باهم متحدساخت وهمه رامتقاعد نمودکه باهم یکجاکار نمایند وبرای حصول یک هدف که سقوط دولت کمونیستی بودمبارزه نمایند، وهمه راباهم نزدیک وهمدست وهمنظرساخت، و این یکی از رمزهای بزرگ موفقیت آمرصاحب مسعودبود. درحالیکه درسایر نواحی کشور، دیگرقوماندانهای جهادی این ویژگی ومهارت مسعود را نداشتند ودرمناطق شان قبایل همیشه علیه یکدیگرچه درداخل تنظیم جهادی وچه یک تنظیم باتنظیم رقیب درجنگ وستیزبودند، مثلا نفر های گیلانی نفرهای گلبدین ونفرهای حقانی نفرهای حضرت راخوش نداشتند، وقس علیهذا!
یکی ازعادات شهیدمسعود قهرمان ملی (رح) این بودکه کم حرف می زد وحرف زدن رابه دیگران میگذاشت وخودش بیشترشنونده میبود. حتی درنخستین آوانی که مردم پنجشیر راآماده جهادمیساخت، به مردم، بزرگان وعلمای محل این وظیفه رامیسپرد وخودسراپاگوش می بود، که این طرزعمل جدیدی درتاریخ مبارزات مبارزین بزرگ جهان است. معمولا رهبران درهرکجاوزمان خودبیشترین سخنرانی را نموده وبیشترمردم شنونده بوده اند! زبان مسعودبرای تشریح اهدافش بسیار ساده ومردم فهم بود، مثلا زمانیکه کمونیستهابه پنجشیرحمله بردند، مولوی لطیف ازبزرگان محل، بربرندۀ دکانی ایستادومردم راخطاب کردکه کمونیستهاوطن مارااشغال کرده اندواین فرض هریک شماست که سلاح برداشته دربرابرآنان بجنگید. وافزود :«چون برکشورما کمونیستها حمله کرده ومملکت مارااشغال کرده اند، بیاییدماپنجشیری هانقش خودرا درنجات وطن برای اولین باربازی نماییم.» درین گرد همآیی آمرمسعود شنونده بود، امااین نطق مولوی به اندازۀ برمردم مؤثر واقع شدکه آمرصاحب بعدامیگفت درواقع این نطق هستۀ جهادرادر پنجشیرگذاشت.
آمرمسعود درکمترین زمان ازاقشارمختلف مردم پنجشیر که اکثرطرز دیدهای متفاوت ازهمدیگرداشتندو هیچیک به فنون جنگ آشنایی نداشتندوسلاح ناکافی وابتدایی داشتند، یک جبهۀ کاری ومتحد ساخت که درکمترازیکماه پنجشیررا بکلی ازکنترول دولت کمونیستی نجات بخشید وبعد متوجه نقاط دیگرکشور میشود وشاهراه سالنگ راکه به منزلۀ شاهرگ دولت کمونیستی وفرمانروایان کرملین بود، تحت ادارۀ خودگرفت. ممیزات دیگر مسعود این بودکه همیشه خود درپیشاپیش جبهۀ جنگ بودوشانه به شانۀ دیگرمجاهدین میجنگید، زندگی ساده، لباس ساده چون مجاهدانش داشت وغذایش همانند غذای آنان بود، این صفات پسندیده درسایررهبران جهادهرگزدیده نشده است، او ازخود مال ومنالی بجانماند که مایۀ تعجب همرزمانش شده است .
مسعود درظرف کمترازسه ماه ازبازگشتش ازنورستان، به یکی ازپرنفوذ ترین قوماندانهای جهادکشور تبدیل شدوبابدست گرفتن ادارۀ سالنگها لرزه به کاخ کرملین انداخت وبرژنف دستپاچه شده وزیردفاعش را احضارکردوهدایت داد هرچه زودتر اقدام جدی نمایدوبیروی سیاسیش فیصله کردتا تغییرات جدی درساختاردولتی افغانستان بیاورند. جنرال   Aleksei Ycpiskev راکه یکی ازبرجستگان نظامی شوروی وفاتح اشغال چکوسلواکیا درسال 1966 بود، بکابل فرستادند، اواسلم وطنجار رااز وزارت دفاع برطرف ساخته وبجایش حفیظ الله امین رانصب کردوبعد مسؤولیت سرقوماندانی اعلی اردو راهم به اوتفویض نمود. به تعقیب آمدن آن جنرال بکابل، قوای عملیات خاص شوروی که یک فرقۀ خیلی ورزیده وکوماندویی باتعلیمات عالی عسکری وواسط خاص و پیشرفته ترین بود، درمیدان هوایی بگرام آورده شد ووظیفۀ آن بویژه تصفیۀ درۀ پنجشیر وازبین بردن مسعود بود.
بااین تغییرات، شوروی توانست فشارشدیدی برنیروهای مسعودکه همه مردم ملکی محل وفاقد تجربۀ نظامی وحتی فاقدتربیۀ ابتدایی نظامی بودند، آورد، دراولین برخورد تفوق نظامی خودراثابت کردند. مسعود درناحیۀ کوه سرخ جبل السراج زخمی شد وبااین واقعه همه آنهاییکه باشور وشعف ولسوالی رادرپنجشیر تصرف وبه دهنۀ گلبهار رسیده بودند، روحیات خود راباختندومقاومت نتوانستند، سرانجام مسعودبا همۀ قوایش شکست خورد وکمونیستهای روس توانستند پنجشیرراتسخیر کنند.مسعود باچندمجاهدش به دشت ریوت درقسمت بالایی پنجشیر عقب زده شدوتعدادی ازپنجشیریان که بادولت ارتباط داشتند، درصدد شدندتا اورا دستگیروتسلیم دولت کنند. تنهامردم قسمت بالایی پنجشیر بامسعود ماندند وآنهم باتوانایی ناچیز. چون این وضعیت رامسعوددید، وفاداران به خودراجمع نمود وگفت « اگرشماحاضرید برای من نفر جنگی بدهید، من یک جنگ چریکی راآغازمیکنم، درغیرآن ماچیزی کرده نمیتوانیم. یک گروه کوچک تربیت یافته بادسپلین بهترازیک لشکربزرگ میباشد. من قبول میکنم که درگذشته اشتباه کرده بودم.»
مسعودسالهابعد درجون1994 گفت: «تمام فعالیتهاوپیروزیهاییکه بعد چه درپنجشیر وچه درشمال کشوربدست آمد، نتیجۀ افکاری بودکه پس ازشکستهای پیاپی بوجودآمد. ماتصمیم گرفتیم تایکتعدادمردم فدایی ومصمم رابیابیم که تعهدکنند تاافغانستان آزادنشده، هیچگاه سلاح برزمین نمیگذارند، ووعده دهندازجان ومال خوددرین راه دریغ نمیکنند. گفتم مردمی راکه من میخواهم بایدجوان، مجرد وازنگاه جسمی ودماغی سالم باشند. من به افرادفداکاری ضرورت دارم که تعهد بدارند اوامر مرااجرا مینمایند وبایدقبول کنندکه اگرمن آنهادر آتش بیندازم یادر دریا، یادر شکم شان بمب ببندم وامرکنم درزیریک تانک درازبکش، بدون چون وچرا بکنند.» مسعود پس ازین گفتار، افزود: اگرشما نمیتوانیداینطورافراد راتهیه کنید، من خانواده ام راگرفته به نورستان میروم. وقتی من این گپ رازدم، دیدم که همۀ شان وارخطا شده، تشویش سراپای شانراگرفت، هیچکس چیزی نگفت ویکروزبعد حاجی قیس آمد وگفت: « بادیگرکلانها وریش سفیدان گپ زدیم، دیده شودچه میشود، توکه نباشی مشکل است وکمونیستهابزودترین فرصت اینجا میرسند. » یکی دوروزبعد بزرگان قریه های دور وپیش آمدند وحدودشصت هفتاد نفرازبچه های خودرابه من تسلیم کردند.
آمرصاحب برای اینکه بداند ازبین این بچه هاچندنفرواقعا حاضربه فدا کردن جان ومال خودهستند، جلسلۀ دیگربا این جوانان ترتیب دادوآنرا جلسۀ تعهدات فداییان نام گذاشت. مسعودهرکاندید راعلیحده علیحده خواست، دوبه دوبااو نشست وپرسید: « اگرهمین حالاامرکنم که پای لچ بالای برفها ازهمینجا به بدخشان برو، امر مراقبول میکنی؟ اگرامر کنم دستت رازیرتانک بگذار، امر مراقبول میکنی؟ اگرامرکنم بمب دستی رادردستت منفجرکو، میکنی؟ مسعودگفت:« ازدههاتن که برای مذاکره حاضرشده بودند، پس ازین پرسشها فقط یازده یادوازده نفر آن تعهدات راپذیرفتند، ومن کاررا باهمین دوازده آغازکردم ومرکزتربیه چاه آهو راتعیین کردم والبته تعدادفداییان بعدأ زیادترشد، اماموفقیت و پیروزی ما دربرابر قشون سرخ باهمین فداییان وازهمین چاه آهو آغاز شدوماتوانستیم جندین حملۀ مدهش روسهاراشکست بدهیم، امابین سال های 1980تا1983 قشون سرخ شش حملۀ مدهش برپنجشیرکردکه در هرحمله هرجه که داشتند استفاده کردندوحتی درحملۀ اخیرشان35هزار تانک ووسایل نقلیۀ جنگی داخل پنجشیرشدند وطیارات بمب اندازشان به اندازۀ زیادبودکه دردره سایه انداخته بودند، ولی سرانجام به شکلی شکست خوردندکه عساکرروس تانکهای خودرا رهاکرده خودرازنده به دریامی انداختند وروسهادیدندکه چیزی کرده نمیتوانند، مجبورشدند در1981 پیشنهادیک متارکه نمایند. روسهابیشترازسی باربه پنجشیر حمله کردند وهربار شکست خوردند. »
فداییان اولی عبارت بودند از: محمدابراهیم، عبدالغفور، محمدعرب، محمد امان، محمدگدا، امیرحمزه، داؤودشاه، عزم الدین، رحم خدا، رحمت بیگ، محمدمصطفی و محمدامان .
به روان پاک آمرصاحب مسعود، قهرمان ملی افغانستان، وفداییان بزرگواری که درراه نگهداری شرف وعزت ملت ما خلعت شهادت در برکردند، درود ودعا تحفه تقدیم میکنم، وبه آن فداییان نامدار و منجی خراسان زمین، مثل فرمانده دلیرمحمدگدا، که لله الحمدحیات دارند و عمرمبارک شان درازترباد، طلب سعادت دارین دارم . درودخداوند یکتا برهمۀ شان باد! /.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 329

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 293 مهمان آنلاین


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.