Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مســـعود از تـولـد تـا قهـرمـانی (بخش دوم) PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - احمــــد شـــاه مســـعود
نوشته شده توسط محمد اکرام اندیشمند   
چهارشنبه ، 20 شهریور 1392 ، 09:53

مســــعود از تــولــد تــا قهــرمـــــانی (بخش دوم)نجــات از نخســتین توطیــة قتـــل:
احمدشاه مسعود پس از ناکامی قیام مسلحانه در پنجشیر، روزگار دشواری را گذراند. زنده‌گی سخت در اختفا توأم با تغییر مداومِ مکان و محل بودوباش، چه در پنجشیر و داخل کشور و چه در پشاور و نقاط مرزی از یک‌سو؛ و منازعه با گلبدین حکمتیار در مورد قیام ناکام مسلحانة اسد ۱۳۵۴ و نحوۀ محمد اکرام اندیشمندتداوم مبارزه و چه‌گونه‌گی سرنوشت آیندة جریان اسلامی و رهبری آن از سوی دیگر، دشواری‍‌ها و معضلات جدیِ مسعود در آن روزگاران بود.
قیام نافرجام مسلحانة ۱۳۵۴، ضربة سختی را به جریان اسلامی وارد آورد. سرنوشت قیام در مناطق دیگر و سرنوشت فرماندهان آن ناگوارتر از قیام پنجشیر بود.

در لغمان مولوی حبیب‌الرحمن فرمانده قیام به قتل رسید. در بدخشان داکتر محمد عمر پس از مدتی بدون وقوع قیام، اسیر نیروهای دولتی گردید. در پکتیا فرمانده آن دست به هیچ قیامی نزد. و در کنرها انجنیر جان‌محمد بعد از یک جنگ کوتاه و عقب‌نشینی، دوباره به پاکستان برگشت. صدمات و ضربات دولت به سایر اعضای جریان اسلامی پس از این قیام، بیشتر از ضربات و تلفاتی بود که نهضت مذکور در محل و زمان شورش مسلحانة ۱۳۵۴ متحمل شد. ده‌ها نفر از اعضا و هواداران جریان اسلامی از مکاتب و دانشگاه مرکز و ولایات توسط دستگاه امنیت و پولیس دولت، دستگیر و زندانی گردیدند. بسیاری از این افراد که تعدادشان به بیش از صد نفر می‌رسید، در جوزای ۱۳۵۸ در حکومت نورمحمدتره‌کی و حفیظ‌الله امین به‌رغم اتمام دورة حبس‌شان در کشتارگاه پلچرخی تیرباران و یا زنده به گور شدند. و ده‌ها تن دیگر با ترک تحصیل و محیط کار خود، به زنده‌گی مخفیانه روی آوردند و یا به پاکستان و ایران فرارکردند.
احمدشاه مسعود که بعد از مدتی به پشاور برگشت، به انتقاد شدید از گلبدین حکمتیار پرداخت. او طرح کودتا و شورش نظامیِ حکمتیار را در مبارزه علیه دولت محمدداوود نادرست و غلط خواند و موصوف را عامل تلفات خونین نهضت اسلامی و سرکوبیِ اعضای آن تلقی کرد. هم‌چنان او حکمتیار را متهم ساخت که در کودتا و قیام نظامی علیه حکومت محمد داوود بدون در نظرداشت زمینه و شرایط قیام، به خواست و تمایل دولت پاکستان و استخبارات نظامیِ آن عمل نموده است. وی خواستار برکناری حکمتیار از رهبری امور نظامی شد. از نظریات احمدشاه مسعود، جمعی دیگر از پناهنده‌گان تبعیدی جریان اسلامی به شمول انجنیر جان‌محمد فرمانده قیام ۱۳۵۴ در کنرها حمایت می‌کردند. اما گلبدین حکمتیار آن‌ها را اخلال‌گر و جاسوس حکومت محمدداوود می‌خواند. با اوج‌گیری اختلاف و منازعه در میان آن‌ها، جان‌محمد اولین قربانی اقدام حکمتیار شد. او را حکمتیار به نام جاسوس داوودخان در زندان آی.اس.آی به بند کشید و سپس از اعتراف موصوف به جاسوسی و همراهی احمدشاه مسعود سخن گفت. احمدشاه مسعود خواستار ملاقات با جان‌محمد شد تا کذب ادعای حکمتیار را به اثبات برساند. او ظاهراً برای شنیدن اعترافات جان‌محمد به دفتر آی.اس.آی برده شد. اما در آن‌جا با گلبدین حکمتیار روبه‌رو گردید که برای گرفتاری‌اش از قبل زمینه‌سازی کرده بود. مسعود که به سرعت توطیه در برابر خود را درک کرد، با استفاده از تفنگچة خود و نشانه گرفتن به سوی حکمتیار، از اتاق خارج شد. مسعود را در این لحظه انجنیر محمدایوب که بعداً در دوران جهاد علیه تجاوز شوروی ریاست کمیتة نظامی جمعیت را به دوش داشت، همراهی می‌کرد. چند روز پس از آن‌که احمدشاه مسعود از توطیة دستگیری و قتل خود توسط حکمتیار نجات یافت، انجنیر جان‌محمد در زندان به قتل رسید. حکمتیار در سال ۲۰۰۱ میلادی در مصاحبه باروزنامة «اوصاف» چاپ اسلام‌آباد در مورد قتل جان‌محمد و دستگیری احمدشاه مسعود می‌گوید: «… د داوود په وخت کی په پاکستان هره ورځ چاودنی کیدی. حیات شیر پاو و وژل شو، اجمل ختک په کابل کی ناست ده او ملاتړ یی کاوه. زه چی پاکستان ته راغلم، نو بوتو له موږ نه مرسته وغوښته، موږ هم له وخت نه گته وکړه او د بوتو د حکومت په مرسته مو د داوود د حکومت پر ضد په عملیاتو لاس پوری کړ. کال چی سریده د داود ماغزه ځای ته راغلل! او بوتو حکومت سره یی خبری پیل کړی …دوی دواړه (جان‌محمد و احمدشاه مسعود) ښاغلی د داوود پر ضد دوسله‌والو عملیاتو مخالف خبر واتروپلوی وو. دوی هغه ته پټ لیکونه وراستو یو ځل زموږ ملگری قاضی وقاد ته پته ولگیده چی مسعود داوود ته لیک لیکلی دی، مسعود یی له خپلو خو ملگریو سره ونیسو. دانیونه د نصیرالله بابر په خوښه وشود. د مسعود دوه ملگری ووژل شول خودی کراچی ته وتښتیدل او له هغه ځایه افغانستان ته لاړ….» (در دورة حکومت داوود هر روز در پاکستان انفجار رخ می‌داد. حیات شیرپاو کشته شد و اجمل ختک که در کابل نشسته بود، از این قتل حمایت می‌کرد. وقتی که من به پاکستان آمدم، بوتو از ما همکاری خواست. ما هم از وقت استفاده کردیم، به کمک حکومت بوتو علیه حکومت داوود دست به عملیات زدیم. تا آن‌که مغز داوود به جای آمد و با حکومت بوتو داخل مذاکره گردید. آن‌ها هر دوی‌شان (جان‌محمد و احمدشاه مسعود) مخالف عملیات نظامی بر ضد حکومت آقای داوود بودند. آن‌ها به داوود مخفیانه نامه فرستاده بودند. یک بار برای رفیق ما قاضی وقاد آشکار شد که مسعود برای داوود نامه نوشته است. قاضی وقاد مسعود را با دو نفر رفقایش دستگیر کرد. و این دستگیری با رضایت و تمایل نصیرالله ‌بابر انجام یافت. هر دو رفیق مسعود کشته شدند. اما مسعود خود به کراچی فرار کرد و از آن‌جا به افغانستان رفت.)
اما احمدشاه مسعود در مورد عملیات نظامی علیه حکومت داوودخان و مخالفت با روش و عمل‌کرد حکمتیار در مصاحبه با «الوطن العربی» هفته‌نامة چاپ پاریس شمارة ۸۶۸ جمعه ۲۲ اکتوبر ۱۹۹۳، می‌گوید:
«حکمتیار نسبت به هر تلاش راه‌اندازی انقلاب، دید خاص خود را داشت. او دست زدن به انفجارات، ترور و امثال آن را ترجیح می‌داد و من مخالف دست زدن به خشونت و اقدامات تروریستی بودم. چون از نظر من، چنین روشی با مبادی اسلامی سازگاری ندارد. اما وی پافشاری می‌کرد و می‌گفت جهاد همین است و من می‌گفتم که اشتباه می‌کنی و پاکستان در این راه تو را استفاده می‌کند. در آن مدت میان حکمتیار و ذوالفقار علی بوتو مناسبات محکمی برپا شد و بدین‌گونه، اختلاف میان ما پدید آمد و به مرور زمان، بزرگ گردید؛ خاصتاً بعد از آن‌که دست به عملیات نظامی متعددی در نواحی مختلف افغانستان زدیم؛ در پنجشیر، لغمان، کنر و غیره. من مسوول منطقة پنجشیر بودم…. حکمتیار خواست طبق استراتژی خاص خودش عمل گردد و من شخصاً مخالف آن بودم، ولی چون دستور نظامی بود، به اجرای آن اجباراً تن دادم. به دنبال آن اختلافات ما شدید شد و برای حکمتیار گفتم نقشه‌ات غلط است و هم‌چنان غلط خواهد بود. در نتیجه از جمعیت اسلامی انشعاب کرد و حزب خود را اساس گذاشت و از آن سال بدین‌سو اختلاف میان ما با گذشت هر روز فزونی گرفت.»
پس از آن احمدشاه مسعود بیشتر وقت خود را در مناطق مرزی و داخل افغانستان می‌گذراند و در رفت‌وآمد به پشاور با احتیاط عمل می‌کرد. اختلاف میان پناهنده‌گان جریان اسلامی به نقطة غیر قابل بازگشت رسید. آن‌ها به دو دستة جداگانه منقسم شدند: عناصر تندرو، احساساتی و افراطی‌یی که فقط فکر کودتا و جنگ را علیه حکومت محمدداوود در سر داشتند، به طرف‌داری از گلبدین حکمتیار قرار گرفتند. احمدشاه مسعود با افراد معتدل و عمل‌گرا که از مشی مبارزة آرام و مسالمت‌آمیز و حتا مذاکره با حکومت محمدداوود جانبداری می‌کردند، با جمعیت اسلامی افغانستان در کنار استاد برهان‌الدین ربانی باقی ماندند. اما کودتای ثور ۱۳۵۷ و حاکمیت حزب دموکراتیک خلق، راه را به روی مبارزات مسالمت‌آمیز بست و احمدشاه مسعود برای بار دوم در وادی پنجشیر، فرماندهی قیام مسلحانه را به دوش گرفت.
کودتای ثور و آغاز مرحلة جدید مقاومت
احمدشاه مسعود پس از کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ حزب دموکراتیک خلق، در بهار ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) با بیش از سی تن از همفکران و همرزمانش که همه از اعضای جریان اسلامی متعلق به جمعیت اسلامی بودند، وارد پنجشیر شد. او این بار فرماندهی قیام و مقاومت مسلحانه را علیه دولت حزب دموکراتیک خلق نه تنها در پنجشیر، بلکه در سراسر ولایت پروان کاپیسا و ولایات شمال کشور به دوش داشت. مرحلة جدید فرماندهی و آمریت در مبارزه و مقاومت مسلحانة مسعود، از مرحله پیشین سال ۱۳۵۴ متفاوت بود. او در این مرحله، حمایت و همراهی مردم را با خود داشت. چون حزب دموکراتیک خلق با خبط‌های فزاینده و عمل‌کرد شتاب‌زده و غیرعقلانی و با ارتکابِ جنایات وحشت‌ناک، مخالفت و تنفر مردم را در برابر خود برانگیخته بود.
احمدشاه مسعود در مرحلة جدید فرماندهی مبارزة مسلحانه، در وضعیتی بهتر از گذشته قرار داشت. او در سال‌های زنده‌گی مخفیانه در پنجشیر، مطالعات زیادی را هم در مورد مردم و جامعه و هم در مورد موقعیت جغرافیایی و ساختمان اراضی وادی پنجشیر و اطراف آن انجام داده بود. بنابرین موصوف بدون فوت وقت، دست به کار شد و در اولین گام، ده تن از همراهانش را به شمال هندوکش در ولسوالی اندراب غرض شروع مبارزة مسلحانه فرستاد و خود در پنجشیر به صورت نیمه‌علنی کار دعوت مردم را به مقاومت آغاز کرد. گام بعدی او، جمع‌آوری افراد داوطلب و یا سربازگیری برای عملیات نظامی غرض تصرف مراکز دولتی در وادی پنجشیر بود. او در چند روز محدود، رخه مرکز ولسوالی و دو مرکز علاقه‌داری‌های حصة اول و دومِ پنجشیر را متصرف شد و سراسر وادی را از سلطة حکومت حزب دموکراتیک خلق بیرون کرد. او سپس بزرگ‌راه سالنگ که شمال کشور را به پایتخت و جنوب وصل می‌نمود، مسدود ساخت و با نیروهای دولتی به نبرد ادامه داد. احمدشاه مسعود در این جنگ بعد از شش هفته از ناحیة ران پای زخم برداشت و نیروهای دولتی موفق به تصرف دوبارة وادی پنجشیر شدند. مسعود در این نبرد شکست خورد و با تعدادی کمی از همراهانش به پریان آخرین روستای پنجشیر به سوی ارتفاعات شمال وادی، عقب نشست. ادامة نبرد به صورت جبهه‌یی در شش هفته، نخستین اشتباه در شروع این مرحله از مقاومت بود که مسعود تجارب فراوانی از آن گرفت. او با ارادة قوی هرچند با دشواری‌های بسیار، مقاومت را دوباره آغاز کرد. به تشکیل دسته‌های منظم چریکی پرداخت و قبل از شروع مجدد عملیات، به تعلیم و تربیة نظامی و سیاسی آن‌ها مبادرت ورزید. احمدشاه مسعود بعد از این، جنگ پارتیزانی را به شیوة علمی گام به گام در کلیة مراحل مبارزه و جهاد مسلحانه تعقیب کرد. او بنیان‌گذار جنگ پارتیزانی به گونة علمی در افغانستان شد.
احمدشاه مسعود در مرحلة بعد از شکست یاد شده که به سربازگیری مجدد و تنظیم قطعات منظم مجاهدین برای نبردهای بعدی پرداخت، عملیات جنگی را از نو آغاز کرد. او دوباره مراکز اداری و نظامی دولتِ حزب دمکراتیک خلق به جز از رخه مرکز ولسوالی را در سراسر وادی پنجشیر تسخیر نمود و با حملة نظامی شوروی، وارد دور جدیدِ مبارزة مسلحانه گردید.
دوران جهاد در سال‌های تجاوز شوروی
احمدشاه مسعود در سال‌های اشغال و تجاوز ارتش سرخ شوروی، به عنوان یک فرمانده استثنایی و منحصر به فرد در جهاد و مبارزة مسلحانة افغانستان تبارز کرد. او در این سال‌ها میان مردم و مجاهدین به «آمرصاحب» معروف گردید و در وادی پنجشیر و بیرون از آن به‌ویژه در دو سوی هندوکش، به شخصیتی دوست‌داشتنی و بانفوذ مبدل شد. او در این دوران، جهاد و مقاومت مردمی را علیه اشغال شوروی و حکومت مورد حمایت آن‌ها، در مناطق تحت فرمان و نفوذ خود به جنگ منظم چریکی و سازمان‌یافته تبدیل کرد. او اندیشه و اندوخته‌های بسیاری را در عرصة این جنگ به کار بست و به عنوان تجارب ارزش‌مند مقاومت و دفاع در برابر استبداد و تجاوز به نسل‌های آیندة جامعه انسانی، به میراث گذاشت. رویکرد و منابع اندیشه‌ها و اندوخته‌های او در جنگ، مطالعة تیوری و تجارب رهبران و شخصیت‌های مختلف انقلابی و نظامی جهان و تجارب خود و یاران هم‌رزم و هم‌سنگرش بود. او هیچ‌گاه در درازنای عمر خویش در مدرسة نظامی (به استثنای شرکت در یک کورس کوتاه تعلیمات نظامی در زمستان ۱۳۵۳ با جمعی از اعضای جریان اسلامی در پاکستان) داخل و خارج کشور، آموزش نظامی نیاموخت و در جنگی بیرون از وطن خود مشارکت نورزید.
احمدشاه مسعود با آغاز دوبارة جنگ بعد از شکست و جراحت خودش در تابستان ۱۳۵۸ که با تجاوز قوای شوروی در زمستان این سال وارد مرحلة جدید جهاد مسلحانه شد، کار را با انتخاب داوطلبانة افراد جوان و تعلیمات نظامی آن‌ها برای تداوم نبرد آغاز کرد. او در انتخاب نیروی رزمی‌یی که به مجاهدین شهرت یافتند، معیارهای معینی را در نظر می‌گرفت:
ـ به تجرد افراد ارجحیت داده می‌شد.
ـ توجه به عمل می‌آمد تا مجاهد یگانه فرزند پسر خانواده نباشد.
ـ اعتقاد دینی و اخلاقیات اسلامی افراد از موضوعات دیگر مورد عنایت در انتخاب نیروهای مجاهد بود. و پس از سربازگیری و انتخاب مجاهدین، آموزش و تعلیمات نظامی و سیاسی اعتقادی برای آن‌ها اجباری محسوب می‌شد.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ، 20 شهریور 1392 ، 10:12
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 378

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 108 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.