Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مســــعود؛ انســانی همـــواره معـــاصر PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - احمــــد شـــاه مســـعود
نوشته شده توسط احمد عمران   
پنجشنبه ، 19 شهریور 1394 ، 09:07

مســــعود؛ انســانی همـــواره معـــاصرسخن گفتن از قهـرمان ملی، به ۱۸ سنبله و هفتۀ شهیـد نمی‌تواند خلاصه شود. قهرمان ملی به‌دلیلِ گسترده‌گیِ بینش و درایتِ سیاسی و نظامی خود، در تاریخ معاصرِ کشور همواره حضوری پُررنگ و انکارناپذیر داشته است. دست‌کم در سی سال گذشته، کمتر اتفاق سیاسی در افغانستان رخ داده که نتوان به‌نوعی آن را به قهرمان ملیِ کشور مرتبط دانست.

چه در تحولاتِ پس از یازده سپتمبر که دیگر قهرمان ملی کشور حضور فیزیکی نداشت و چه در تحولاتِ پیش از آن که مهم‌ترین کنش‌گر سیاسی و نظامیِ کشور بود. دشمنانِ او نیز به این نکته واقف بودند و همواره با تکریم، نامش را بر زبان می‌آوردند. جنرالان روسی که در نبرد رویاروی با قهرمان ملی کشور قرار داشتند، پس از این‌که افغانستان را ترک کردند، یک نام را با خود به کشورشان بردند: شیر پنجشیر احمدشاه مسعود! حالا شماری از این افراد که دیگر از نظر سنی به مرحلۀ کهولت رسیده‌اند، عمدتاً به خاطرات‌نویسی روآورده و در مورد جنگی که ناخواسته در آن شرکت کرده بودند، می‌نویسند.


در آثاری که به زبان روسی در مورد جنگ افغانستان نوشته می‌شود، قهرمان ملی کشور قهرمان اصلیِ آن‌هاست. نویسنده‌گانِ روسیِ جنگِ افغانستان که بیشترشان جنرالان و نظامیانِ زمانِ شورویِ پیشین استند، در خاطراتِ خود از قهرمان ملی به عنوان استراتژیست، سیاست‌مدار خبره، رهبر جسور، انسان متعهد و مردم‌دار سخن می‌گویند. این اوصاف به قهرمان ملی از سوی دشمنان پیشینِ او از سرِ تصادف داده نمی‌شود. این افراد در خاطراتِ خود برای هر یک از این صفات اسنادی ارایه می‌کنند که خود شاهد آن بوده‌اند. روزی این آثار به همتِ نهادهای فرهنگی، سیاسی و نظامیِ افغانستان باید جمع‌آوری و ترجمه شوند. این یکی از اولویت‌های تاریخ معاصر کشور می‌تواند باشد که بسیاری از نکته‌های ظریفِ تاریخی را باز می‌کند. بنیاد شهید احمدشاه مسعود باید به این مسأله عنایتِ ویژه نشان دهد و آثاری را که در کشورهای دیگر در مورد قهرمان ملی نوشته می‌شوند، جمع‌آوری کند. از قرار معلوم، همه‌ساله چندین کتاب در مورد رویدادهای افغانستان به زبان‌های زنده و معتبرِ جهان نوشته می‌شود که بخش مهمی از آن‌ها به کارنامه‌های قهرمان ملی اختصاص دارد.
در همین حال، خاطرات دوستانِ نزدیک و دورِ او را نیز نباید فراموش کرد. نسلی با قهرمان ملی زیسته‌اند، با او حشر و نشر داشته‌اند و از او خاطراتِ فراموش‌ناشدنی در ذهن دارند.
این خاطرات سرمایۀ ملی افغانستان است؛ سرمایه‌یی که در دقیقه‌ها و ثانیه‌های تاریخی شکل گرفته‌اند و به روایتی کم‌نظیر از زنده‌گی و کارِ قهرمان ملی بدل شده‌اند. این افراد بسیار زیاد و متنوع اند. از جهادگرانِ سادۀ جبهه‌ها گرفته تا فرماندهان، روزنامه‌نگاران، سیاست‌گران و فرهنگیان را در بر می‌گیرد. خاطراتِ این افراد به‌صورت پراکنده هر از گاهی به مناسبت‌های خاصی شنیده می‌شود، ولی کمتر به صورتِ مکتوب ارایه شده‌اند. این خاطرات، زنده‌ترین روایت تاریخ معاصر افغانستان‌اند که اگر ثبت و مکتوب شوند، بدون شک در تحلیل و ارزیابی تاریخ معاصر افغانستان بسیار مُمد و کارساز می‌توانند باشند. این‌ها همه نشان از یک ویژه‌گی عمدۀ قهرمان ملی کشور دارند و آن این‌که: او انسانی بود، معاصر!
معاصر بودن تنها به معنای آن نیست که کسی در دورانِ فعلی زیسته باشد. معاصر بودن این‌جا افزون بر بُعد زمانی آن، به عنوان یک مفهومِ فلسفی مطرح است. معاصر بودن این‌جا در دقیقۀ اکنون زیستن نیست، بل در بافت تاریخی گذشته، امـروز و آینده را با هم گره زدن است. از این منظر، قهرمان ملی کشور انسانِ معاصر بود. شاید خیلی‌ها که با او زیسته‌اند و هنوز از نظر فیزیکی زنده به شمار می‌روند، معاصر با این فهمِ ویژه نباشند؛ اما او معاصر است و این ویژه‌گی حداقل در تاریخ معاصر کشور برای او همچنان محفوظ باقی مانده است. معاصریتِ قهرمان ملی است که از او انسانی برای تمام فصل‌ها می‌سازد. معاصریت، شناخت وضعیت در پیچیده‌ترین مفهوم آن است.
قهرمان ملی، همواره توانایی آن را داشت که از گذشته به امروز و از امروز به فردا نقب بزند. زمان در منظومۀ فکری و سیر تاریخیِ بینش قهرمان ملی، ابعاد فلسفی کسب می‌کند. او همان‌قدر که با تاریخ، فرهنگ و سیاستِ کشورش آشناست، به همان میزان جهان را می‌فهمد. او مسیر تحولاتِ جهان را از پیش درک می‌کند و با فهم ویژۀ خود از تاریخ کشورش، آن‌ها را در هم می‌آمیزد و به نتایجی می‌رسد که حتا بزرگ‌ترین سیاست‌مداران و جامعه‌شناسان از درکِ آن عاجز می‌مانند.
امروز وقتی سخنان قهرمان ملی را در مورد تهدید تروریسم می‌شنویم، متوجه می‌شویم که او چه‌قدر فراتر از جهانِ ما قرار داشت. آن زمان وقتی این سخنان گفته می‌شد، بیشتر به افسانه شبیه بودند تا واقعیت‌هایی که قرار است جهان را به چالش بکشند. شاید استراتژیست‌های غربی نیز آن‌زمان به چنین سخنانی در خلوتِ خود خنده می‌کردند؛ اما فقط به اندازۀ یک دهه زمان به کار بود که جنگ با تروریسم به عنوان اصلی‌ترین جنگِ قرن بیست‌ویکم پس از جنگ سرد شناخته شود. در آن زمان، استراتژیست‌های غربی از تز «پایان تاریخ» حمایت می‌کردند و واقعاً به این نتیجه رسیده بودند که با برچیده شدن شبح کمونیسم، جهان به پایانِ تاریخ رسیده است. پایان تاریخ به این معنا که دیگر در برابر ارزش‌های غربی هیچ ارزشی سر بر نمی‌آورد و جهان چه بخواهیم و چه نخواهیم، یک انتخاب بیشتر ندارد و آن لیبرال دموکراسی از نوع امریکایی آن است. فوکویاما وقتی مقاله‌اش را در مورد پایان تاریخ نوشت، جهان چنان شگفت‌زده بود که حتا به پرسش تاریخی «ما در کجای جهان قرار داریم؟» نیندیشید. اما یک دهه پس از نوشته شدنِ مقاله و بعداً کتاب مفصل «پایان تاریخ و آخرین انسان»، جهان شبح تروریسم را به رسمیت شناخت.
معاصریت به این معنا می‌تواند مطرح باشد و شاید انسان‌های کمی در تاریخ چنین معاصر بوده باشند. قهرمان ملی عملاً در آن سال‌ها در برابر تز غالبِ غرب قرار گرفت که فهم ناقصی از آینده ارایه می‌کرد. انتی‌تزِ قهرمان ملی این بود که جنگ به گونه‌یی دیگر در شُرفِ ظهور قرار دارد و نمی‌توان به پیـروزی نهایی فکر کرد. قهرمان ملی، ماهیت جنگ‌های آینده را در سخنانِ خود بیان می‌کرد و پرده از تهدیدی برمی‌داشت که در حالِ وقوع بود. ماهیت جنگِ آینده را حتا غربی‌ها نمی‌دانستند. وقتی غربی‌ها پس از حوادث یازده سپتمبر وارد افغانستان شدند، فکر می‌کردند جنگ‌افزارهای آن‌ها از چنان قدرتِ مانوردهیِ بالایی برخوردار است که دیگر هیچ نیرویی در برابر آن‌ها تابِ مقاومت ندارد؛ اما چند سال معدود بیشتر نگذشته بود که ابزار جنگی تروریسم قدرتِ خود را نشان داد.
غربی‌ها در برابر سلاح انتحار، فکرِ دقیقی نداشتند و پس از آن‌که در سال‌های نخست تلفات زیادی را متقبل شدند، یک شرکت اسلحه‌سازی بریتانیایی با توجه به ماهیت ابزارهای جنگی تروریست‌ها، نوعی تانک را ارایه کرد که بتواند از تلفات حملات انتحاری بکاهد. غربی‌ها پس از آزمایش تانک‌های جدید، عملاً تانک‌های قبلیِ خود را از افغانستان بیرون کردند. تانک‌های جدید چنان طراحی شده‌اند که بتوانند در برابر امواج سهمگینِ حملات انتحاری از خود مقاومت نشان دهند. این نمونه نشان می‌دهد که غربی‌ها در آن سال‌ها ماهیتِ جنگِ آینده را حس نمی‌کردند، اما در همان سال‌ها قهرمان ملی پیوسته به آن‌ها هشدار می‌داد و جنگ آینده را گوش‌زد می‌کرد. به همین دلیل است که می‌گوییم قهرمان ملی انسانی همواره معاصر بود. حالا این معاصریت را در زنده‌گی روزمره، کار و فعالیتِ او نیز می‌توان سراغ گرفت. او در لمحه لمحۀ زنده‌گیِ خود این معاصریت را داشت و در هر جایی به‌نوعی تبارز می‌یافت.
ماندگار

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در سه شنبه ، 24 شهریور 1394 ، 09:41
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 193 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.