Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

نــوروز و بهــاران را ارج می گــذاریم PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - تاریخــــــی
نوشته شده توسط عبدالخالق بقایی پامیرزاد، سویدن   
دوشنبه ، 25 مرداد 1395 ، 07:29

"زکـوی یارمی آید نســـیم باد نـــوروزی
ازین باد ار مددجویی چراغ دل برافروزی

عبدالخالق بقایی پامیرزاد، سویدنتافصل بهاراست ونوروز دلستان وباستان، افسانۀ شیرین بابه نوروز پیر مرد نورانی وپی خجسته و خاله کمپیرک بانوی سحرآفرین وپاکیزه دامن، چون قندمکرر زبان بزبان نقل خواهدشدوشایدهم تاقاف قیامت. ازاینجاست که نوروز جم رایکی ازپرارزشترین وگرامیترین جشنها می خوانند ویکی ازسرفرازترین اعیاد جهان."


کلمات گهربار ازشادروان استادجاوید فقید نویسندۀ کتاب استثنایی و کم نظیرایشان زیرعنوان (نوروز خوش آیین)، تلخیص وهمآهنگ کننده، عبدالخالق بقایی پامیرزاد .
پیشگفتار: ما دوران تحقیروناامیدیها رابسیارگذشتاندیم، اماشکست قطعی نخورده ایم. شایدما به فرهنگی تعلق داریم که »رمز تسلیم شدن را نمیداند«، وباآنکه باربارکشته میشود اماهنوزهم زنده است. شایداین همان (نیکی) است که روح فرهنگ مارامیسازد ونمیراست، ودرقالب جان بخش پیشگامان ما چون رودکی ها، فردوسی ها، مولوی ها، سعدی ها، حافظ ها، جامی ها، سنایی ها، بیدل ها، علیشرها، کاتب ها و الفت ها ووو دمیده است وفرهنگ مارا جاودانی ساخته است، چنانچه فردوسی گوید:
چنین است کیهان ناپایدار    تو در وی به جز تخم نیکی مکار
میرویم دنبال اصل مطلب ونوروزپی خجسته راپی میگیریم: اذعان می داریم مطالبیکه درین مجموعۀ مختصرمیخوانید، تاالحال شایدکمتردیده وشنیده باشید. امیداست مورد پسندتان قرارگیرد، هدف کلی حرمت گذاری وپاسداری ازخدمات آن دانشمندتواناوبی بدیل میباشد. لطفا اشتباهات ونارسایی مرا به دیدۀ اغماض بنگرید .
نوروز این اشراق عالم افروزیادگارنیکان پاک سرشت وپاکنهادماست، جهان نوروزجم رایکی ازبهترین جشنهادرسطح کرۀ زمین میداند. جمشید شاه بلخ علما راگردآوردو گفت: چیست این پادشاهی بهرمن؟ گفتند: دادگستری وعدل میان خلق خدای . پس علما راگفت که روز دادخواهی که من برتخت مینشینم، شماهمه نزدمن آیید تاهرچه روا باشد مرابنماییدتا آن کنم. بدین سان نخستین روزماه فروردین راکه سنت جمشیداست، نوروزنام کردند. درهمه متون تاریخی نوروزمیراث گرانبهای آریاییان خوانده شده است.
نوروز جشنی است مردمی وباهیچ کیش وآیین ارتباط نداردوازلحاظ معنی زمینۀ مشترک باواژۀ (سُور) به مفهوم جشن وبزم ومهمانی دارد. لفظ سور ازترکیبهای چون گُل سُوری، مفهوم سرخ رامیرساند، در اساتیر سور یاسوریا یکی ازارباب انواع مشترک دورۀ آریاییهای هندی و ایرانی بود. درروزگارقدیم دوشیزگان آریایی درجشن نوروزی به شادی وخوشی ورقص ودلبری میپرداختند وبانوشیدن افشردۀ گیاه (هوما) که مستی عارفانه میبخشید، درزبان اوستایی (هود) ودرزبان ویدی(ستومه) یادمیشده، نظیرآنچه که امروزه روزمراسم سمنک یا سمنوپزی زنان دورهم جمع میشوند وشب راباسازوآواز وکف زنی وپایکوبی سحرمیکنند.
درفضیلت نوروزاحادیث واخباری نقل شده وبرای نوروز ادعیه واحکام بخصوص آورده اند، ازآنجمله است که درموقع سال نومیخوانند: ای گردانندۀ دلها دویدگان، ای پدیدآورندۀ روزهاو شبان، ای تغییردهندۀ حال وحالات، حال ما رابه بهترین حالات بگردان .
فردوسی باحکمت خودتوانسته فرهنگ آریایی رابافرهنگ وارزشهای متعالی ومیانۀ اسلامی آشتی بدهد ورنه حال واحوال ماازمصر، سوریه، لبنان فرقی نمیداشت. ازحسنین هیکل، دستیارومشاورجمال عبدالناصر فقیدقهرمان جهان عرب ومشرق پرسیدند چرایکسره به فرهنگ قدیمی خودپشت پا زدید؟ گفت: مافرودسی نداشتیم. فردوسی درحقیقت آتش وآب راباهم آشتی داده وخدمتی بسزا به هردوگوهر انجام داده است. بسی رنج بردم درین سال سی- عجم زنده کردم بدیه پارسی. عجم به معنی گُنگ وبه عبارتی دیگر(موالی) راگویند، که تازیان برما تحمیل کرده اند.
ازهمینجاست که کتاب(شاهنامه) برای فارسی گویان جهان ارزش و اهمیت وقدسیت خاص داردوزبان نیاکان مارا اززوال ونابودی نجات بخشیده وهویت وافتخارات مارا حفظ کرده است.
اهمیت و صلابت نوروز :
بدین شایستگی جشنی، بدن بایستگی روزی
ملک رادرجهان هرروز جشنی باد و نوروزی (منوچهری)
نوروزعمری به درازی عمراقوام آریایی داردوریشۀ عمیق درتاریخ ودر فرهنگ ما، ازآن لحاظ بسیاری ازرویدادهای جالب تاریخی، دینی واساطیری رابه آن مرتبط میدانند، مثلامیگویند: خداوندآدم رادرین روز آفریده، درین روز گرشا(کیومرث) نخستین بشر(بزعم آریاییان) به پادشاهی رسیده، درهمین روز نیشکر بدست جمشید شکسته وخورده شده وآبش معلوم ومعروف گردیده که ازآن نی شکرساختند (ازهمین بابت است که خوردن نیشکر وهدیه دادن آن برای تبرک درنوروز مرسوم شد. زردشت درسی سالگی(دین بهی) راآشکارکردوآن روز نوروزبود، درهمین روزاست که کشتی نوح ازطوفان بلاجست وبه کوه خودی نشست، درهمین روزحضرت موسی وحی گرفت، حضرت عیسی درهمین روزبه پیغمبری رسید، درهمین روزحضرت سلیمان انگشتر خودراکه رازحشمت وحکمت او بود بعدازچهل روز بازیافت ویا خلقت عالم درهمین روزپایان یافت، و...
این روایات نه تنهانوروز راعزیز کرد بلکه به بقا ودوام آن نیزافزود، بهمین مناسبت است که درروز نوروزجهندۀ شاه ولایتمآب دربلخ برین برافراشته میشود وبرای چهل روزمراسم نوروز بنام جشن گُل سرخ در شهرمزارشریف مرکزولایت بلخ برگزارمیگردد. عقیده برآنست که در عهد سلطان سنجرسلجوقی متوفی 552 در مرو اسنادو وثایقی پیداشدکه حاکی ازانتقال تابوت حضرت علی(ک) به بلخ بود. به موجب این اسنادگویاامام جعفرصادق به ابومسلم خراسانی دستورداده که جسدمطهر جدش را ازنجف به بلخ انتقال دهند. ابومسلم چنان کردوجنازه رابه بلخ آورد ودرخواجه خیران ازنظرخوارج دورنگهداشت. درزمان چماق والی بلخ(548) دوسنگ رخام پدیدارگشت که کتابۀ آن این بود:(هذا ولی الله علی اسدالله)، وسلطن سنجربا دیدن آن دوکتیبه ها امرفرمودتابنایی بجای آن آبادکنند. این ابیات رابرلوح سنگ نگاشتند: گیتی برآستان تو میبرد پناه- دوران به خاک بارگهش میخورد قسم- گشت ازظهور روضۀ رضوان مآب او- خاک زمین بلخ به ازگلشن ارم .
مهاجرت عربها به بلخ وشبرغان واشارۀ درکتاب ابوسعیدالهروی درقرن سوم هجری که گویا مزارعلی دربلخ است(نسخۀ ازآن کتاب درقاهره هست)، قدیمی ترین روایات درین زمینه پنداشته میشوند. ونیزابو الحسن علا ابن ابوبکرهروی درکتاب الزیارات طبع دمشق سال1953 نوشته که مزارعلی درقریۀ (خیر) بلخ است. شهاب الدین عبدالله اهل هسپانیه درقرن12 م به شرق آمدوبه شمال سفرکرده درسفرنامۀ خودبه نام تحفه الالباب این مطلب رانقل میکندکه والی ناحیه ولشکریان او و علما به چشم خویش جسد خلیفه راکه متلاشی نشده بوده دیده بودند. چون اصالت آن گور بوسیلۀ معجزات چند ثابت شد، بناأ بربالای آن بناء کردند وبیدرنگ زیارتگاه شد .
بقول بارتولد بعدازخرابی بنای مذکور بدست چنگیز، بنای جدیدبربالای قبرساخته شده است. همچنین بارتولد گفته است که درقرن نهم بزرگان عهد بشمول دانشمندبلندپایۀ تیموریان هرات علیشیرنوایی به زیارتگاه رفتندومزار ولوحۀ سنگ آرامگاه راپیداکردند وبارگاهی از کاشیهای زیبا برآن افراشتند. علیشیرنوایی اطلاع مفصل ازین حادثه به دربارهرات نوشت که باچنین کلمات آغازشده بود: (بشرالمومنین بآن لهم فضلا کبیرا) آیۀ47 احزاب، ترجمه: بشارت ده مومنان راکه برای آنان ازجانب خدا بخشایش بزرگ آماده است.
مطلع نوای قصیدۀ بلندبالای نوایی اینست: (نوایی تخلص شعری اوبود)
بزم می درکام دُردآشام بلخ آمد پدید  اینهمه آغازازانجام بلخ آمدپدید
گوهری غایب شد اندرقعردریای نجف  وین زمان ازقبه الاسلام بلخ آمد پدید
ثانی خُلدبرین یعنی مزارشاه دین   درمقام لازم الاکرام بلخ آمد پدید
ازآن به بعدشهربلخ بنام مزارشریف مسمی ومعروف گشت وزیارتگاه خاص وعام شد . جامی گوید :
گویند مزارمرتضی درنجف است   دربلخ بیا ببین چه دارالشرف است
جامی نه عدن گوی نه بیت الجبلین  خورشیدیکی ونوراوهرطرف است
گنجی زخاک بلخ، سپهر آشکارکرد  آنراوسیلۀ شرف روزگارکرد
آن گنج مرقداسدالله غالب است  آنکو جهان به بندگیش افتخار کرد
(مزارحضرت علی رادرنجف هارون- الرشید- درسال175 درموقع شکار یافته بودودرسنۀ366 عضدالدوله- دیلمی-  عمارتی برآن ساخت وسپس غازان خان آنرازینت بخشید وتوسعه داد. )
وقتی سلطان حسین بایقرا باتن رنجور غلتان غلتان خودرابه موضع مدفن مبارک دربلخ رساند، التجا نامۀ باصدای بلندخواندکه مطلع آن اینست:
بردرت آمدگدای بینواسلطان حسین   رحم کن برحال این مشتاق، ای شاه کرام .
توضیح (تلخیص وهمآهنگ کننده) : ازکلمات وجملات ظریفانه و شریفانۀ متن بالا بخوبی آشکاراست که پیکرمطهرحضرت علی بن ابی طالب داماد وپسرکاکای پیامبراسلام وپدرامامان حسن وحسین، بااعزاز واکرام وتشریفات معمول به خاک بلخ آورده شده ودرهمین خطه مدفون میباشد. ولی درطول سالهای متوالی وقرون واعصارنه عربها (خصوصا اهل بیت رسول الله ص( به زیارت اوآمده اند ونه ایرانیان که اکثر پیرواصل سلسلۀ امامت هستندوبه آنحضرت وامام جعفرصادق ایمان وعقیدۀ راسخ دارند! قضاوت رادرزمینه به اهل خبره میگذاریم و بحث ماپیرامون نوروز وبهاران ادامه میدهیم ./ (دنباله دارد)
(منتشرۀ هفته نامـۀ امید

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 149 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.