Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

تلاش تب آلـــود رهبــران کــژآهنگ سیاست فرهنـــگی برای مســخ زبــان فـــارسی PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - زبــــان
نوشته شده توسط اکادمیسین دستگیر پنجشیری   
جمعه ، 13 دی 1392 ، 13:51

اشد ســــپه و تیر و کمـــــانم  قلمــم
همســــنگر خلق قهرمــــانم، قلمـــم
تا خامهء من فروغ هستی من است
باشد ســــپر نســــــل جوانم قلمــم
"فروغ هستی"

اکادمیسین دستگیر پنجشیری باعرض حرمت ایالت واشنگتن – 1مریکا مسخ - (بفتح میم)، واژه ی عربی است. ودر فرهنگ مفصل و مصور عمید: "دگرگون کردن صورت وبرگرداندن آن بصورت زشت" باشد (1)
با آگاهی ژرف، ازین آموزشها، فرزندان همه اقوام وقبایل برا بر حقوق افغانستان مستقل وتجزیه ناپذیر ما،میتوانند و باید، با رنگ، بو وزبانهای ویژه ی خود،درکنار همدیگر آزادانه کار وپیکار نمایند ودرغنامندی گنجینه های خرد وزبانهای ملی کشور خویش، تلاشهای آفریننده وخلاق کنند اگر که احکام مواد شانزدهم، چهل سوم وچهل وهفتم قانون اساسی دولت اسلامی،

سیاست فرهنگی ضد دموکراتیک دوران استبداد استعماری امارتی وسلطنتی افغانان را منسوخ کرد (ازبین برد، فسخ کرد) و راه رشد دانش، فرهنگ، زبان وهنرها را برای شهروندان همه گروههای قومی ومذهبی افغانستان روشن و هموارساخت ولی رهبران کوتاه نظر سیاست فرهنگی دولت اسلامی، با شماری از نماینده گان فرکسیونهای پارلمانی وحامیان آشکار وپنهان آنان، درمقامات رهبری دستگاه دولت تمامیتخواه کنونی، خلاف این ا حکام قانون اساسی و ارزشهای اعلامیه ی حقوق بشر بازهم ؛ با همان شیوه های منسوخ دوران استبداد، قبیله سالاری و زمینداری -اربابی،به اداره های دولت، بخش خصوصی ژور نالستان، سخنوران دانشمندان استادان دانشکده ها،دانشگا هها ی سده ی بیست ویک و به کارمندان نهادهای فرهنگی، مطبوعات دولتی وبخش خصو صی، گستاخانه امرونهی صادرکردند که ؛ نوشتن " دانشگاه "، " دانشکده "، دانشمند،دانشیار،دانشور،، دانش آموز، دانشجو ودیگر نامهای ریشه دار مکانها و مراکز آموزش وپرورش مردم میهن، گویا همه " بدعتهای" ضد وحدت ملی و " اصطلاحات خارجی! " میباشد و به این نیرنگهای کهنه استعماری،، سیاست استثناء طلبی قومی،عظمت طلبی نژادی تفرقه ی قومی وخصومت زبانی، مذهبی وظلم ملی خود را بازهم تداوم می بخشند و با پاشیدن دانه های تلخ " تعصب " (1) و " عصبیت " قبیله سالاری (2) با خشونت و دید خیره ی طالبانی، بیهوده مانع رشد آزاد زبانها، ادبیات وهنرهای شهروند ان برابر حقوق، همبسته گی ملی ودوستی پایه دار همه گروههای قومی مستعد به آموزش و پرورش کشورما میشوند. با چنین گرایش و تفکر منحط خود بزرگ بینی واپسگرایانه، اعتدالی ترین تاجیکان، هزاره گان، ازبکان " ترکتباران "، بلوچان نورستانیان پامیرییان پشه ییان اهل هنود وتمامی فارسی زبانان افغانستان و حوزه ی فرهنگی مارا به جوش و خروش می آوردند تا علیه این همه بیدادگریهای آشکار قومی قبیله یی فرهنگی وتبعیض نابه هنجار زبانی،فریاد اعتراض صلح آمیز خودرا از طریق رسانه های یک سر وهزاران زبان الکترونیکی، درگوشه گوشه ی افغانستان وجهان بلند وبلند تر نمایند. وبه این وسیله ی دموکراتیک وانسانی میخهای دیگری برتابوت تفکر قرون وسطایی دشمنا ن رشد وگسترش زبانها ی گشن بیخ وبسیار شاخه وبرگ ملی و میراثهای فرهنگی ریشه دار مردمان برابر حقوق میهن ما بکوبند.

.مدارک................................ (1) تعصب - ع. جانب داری کردن ازکسی، بچیزی دلبسته بودن وسخت ازان دفاع کردن.

(2) عصبیت - ع. شدت تعلق شخص به قوم و جماعت یا مرام ومسلک خود وجدیت وتعصب در ین امر؛ صفحه 730، فرهنگ عمید



پیشینه ی اصطلاحات نخست باید دانست که بخشی از ین " اصطلاحات نظامی واداری !" دردوران امیر شیرعلیخان به زبان پشتو وضع وبه خط خوش قاضی قادرو منشی مجهوالهویه امیرافغان نوشته شده است.
با یک نگاه سطحی به فرهنگهای زبانهای پشتو، فارسی وعربی میتوان به این حقیقت روشن آگاهی یافت که: "اصطلاحات نظامی " دوران امیر شیرعلیخان نیز ترکیبها ی اضافی وتوصیفی ای میباشد که از واژه های زبان فارسی وعربی به پشتو ترجمه وبرگردانی شده است
هیچیکی از ین ترکیبها را نمیتوان مصطلحات نظامی واداری خالص زبان ملی پشتو پنداشت
نخستین رساله ی مدون " اصطلاحات " قاضی قادر و، منشی مرموز دربار شیرعیلخان درکتابخانه ی نسخ خطی وزارت اطلاعات وفرهنگ حکومت پاد شاهی افغانستان محفوظ بود ه است ا مید که این نسخه ی منحصر به فرد اصطلاحات به اصطلاح "ملی "، در گنجینه ی نسخ خطی وزارت فرهنگ از دستبرد تنظیمهای تندرو وابسته به، جرنیل حمید گل انگلیس مشرب پاکستانی و دیگر اربابان غنایم دوسوی مرز دیورند در امان باشد. آنچه که ازین تلاشهای ناکام وخام رهبران سیاست فرهنگی افغان تبار کشور، برای نسلهای امروز به میراث ماند ه است همانا دانه ها ی تلخ تعصب پرحرارت قومی تفرقه ی قومی، وبرتری جویی قومی وقبیله سالاری میباشد که دردوران "استبدا د کبیر وصغیر" و همزمان با طغیان فاشیزم هتلری در اروپا ؛ هفتاد واندسال پیش از سوی سردار محمد نعیم، وزیر نیم خام (18 ساله ی) معار ف- ومحمد گل مهمند، افسر متعصب نظامی کاشته شده است پشتو تولنه و کورسهای اجباری زبان پشتو، دربرابر آموزش وپرورش فرزندان نزدیک به چهل اقلیت ملی برابر حقوق کشور به سنگ اندازی آغاز نهاد این پالیسی، دردهه ی قانون اساسی دوران (دموکراسی تاجدار!) قانونیت یافت ودر دوران دکتاتوری فردی " جمهوری اول " سردارمحمد داود صدراعظم بیش از پیش بیداد کرد
درفردای پیروزی قیام مسلحانه ی هفتم ثور میان رهبران دو جناح خلق
و پرچم خلاف تصامیم کنفرانس 12 سرطان 1356 خورشیدی مبارزه برای





تصرف قدرت های کلیدی دولت جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان آغاز یافت من که کارمند وزارت کلتور و قبلا معلم داوطلب زبان فارسی صنوف دوازدهم دارالمعلمین کابل بودم در آغاز به حیث وزیر تعلیم وتربیت تعیین شدم. زنده یاد محمد طاهر بدخشی که کارمند شایسته ریاست تاءلیف وترجمه بود به ریاست ا ین اداره تعیین گردید هنوز چهار ماه از خدمت صادقانه ی اوسپری نشده بود که پس از برکناری زنده یاد ببرک کارمل ودیگر اعضای رهبری پرچم وتبعید آنا ن به خارج، به سرنوشت محترم سلطانعلی کشتمند گرفتار وبدون هیچ گناهی با فرزند جوان ودیگر یاران و هواداران فساد ناپذیر خود به زندان افتاد ومرا نیز از وزارت معارف سبکدوش وبه فرمان روانشاد نور محمد تره کی بدون هیچگونه دلیل منطقی به حیث وزیر فواید عامه تعیین و تبدیل کردند ولی در مدت کوتاه زنده گی فرهنگی خویش در وزارت تعلیم وتربیت درجریان جنگ قدرت میان رهبران دوجناح عمده حزب ودولت درهمان هوا و فضای دود آگین و باشناخت نیازهای آتشین فرزندان مردم، بیدرنگ، لغو کنکور استعدادکش صنوف هشتم دوران حکومت سردار محمد داود را ازطریق رادیوافغانستان اعلان کردم. نزدیک به یک ملیون دختر وپسر ی که دردوران حاکمیت سردارمحمد داود، تازه ازحق آموزش وپرورش دوره ی لیسه محروم شده بود. بدون هیچگونه قید وشرطی از حق تعلیم وتربیت مجانی بهره مند گردید. وزنده گی نوین آموزشی خودرا یکجا به اشتراک فعال مادران یا پدران خویش در لیسه ها ی گوشه گوشه ی کشور باشور نشاط وهیجان انقلابی جشن گرفتند. کورسهای اجباری درس پشتو ی دوران وزارت سردار محمد نعیم لغو گردید. اکادمی پشتو به اکادمی علوم جمهوری افغانستان ارتقاء یافت زمینه های پژوهشهای علمی برای فرزندان همه قبیله ها و قومهای واقلیتهای ملی برابر حقوق افغانستان برای نخستین بار درتاریخ افغانستان مهیا گردید اگر دردوران 47 سال سلطنت خاندان نادر -داود صرف یکهزار ونه صد تن از محصلان ممتاز معارف (سالیانه نزدیک به 40 دانشجو) از حق آموزش وپرورش عالی، درکشور های خارج برخوردار شده بود ولی دردوران حاکمیت حزب دموکراتیک خلق به اساس پروتوکولی که با معین وزارت تحصیلات عالی اتحاد شوروی برای یک دوره ی پنجساله امضاء شد سالیانه ششصد محصل ممتاز (12برابر دوران سلطنت محمد ظاهر شاه)، بدون تبعیض جنسی قومی وقبیله یی، شهری وروستایی، و حق آموزش وپرورش عالی در رشته های مختلف علوم، برخوردار شد
وطی پنجسال نزدیک به سه هزار ازدانشجویان ممتاز گوشه گوشه ی افغانستان ودوبرابر دوران سیطره ی خاندان نادر- داود دررشته های گونه گون علوم آموزش وپرورش یافت (آقای مسکینیار به هنگام برجسته کردن نقش رهبران قبیله ی خود نباید خدمات انقلابی فرزندان مردم افغانستان را وارونه جلوه دهد وکور کورانه آب در آسیاب دیوانه گان قدرت بریزند) درین جنبش فرهنگی ؛ شاد روان، مجید زابلی نیز نقش فعالی ایفاء کرد بخشی از جایدادهای غیر منقول وچهارصد ملیون افغانی نقد خودرا به وزارت معا رف اهدا ء نمود وطی یکسال هفتصد مکتب متوسط عالی وکثیرالاستفاده به مقیاس ملی وبا خشت پخته وعصری برای دانش آموزان گوشه گوشه ی افغانستان آباد شد دردوران رهبری زنده یاد ببرک کارمل نیز جنبش فرهنگی افغانستان سمت وسوی اوجگیرنده وگسترش یافت فرزندان زحمتکشان افغانستان (دختران وپسران) درعرصه های لشکری وکشوری ازحق آموزشهای عالی تا درجه ماستری و داکتری برخورد ار گردید و لی پس از سقوط حاکمیت دکتور نجیب الله و آغاز جنگهای غیر عادلانه ی قبیله یی قومی محلی منطقه یی مذهبی نژادی به ویژه در دوران حضور ونفوذ ملا عمر و طالبان ظلمت، سوکمندانه نهضت فرهنگی کشور سمت وسوی نژاد پرستانه و سیطره جویانه ی قومی و قبایلی بیشتری کسب کرد. جان سخن درین واقعیت نهفته است که حد اکثر این به اصطلاح " اصطلاحات! " خام جوشیها ی دو ران فدراسیون قبایل افغان، همه واژه های فارسی ای میباشد که به زبان پشتو ترجمه شده اند و مفهوم واقعی اصطلاحات اداری و نظامی را بطور قطع افاده نه میتوانند. زیرا " مصطلحات جمع مصطلح واژه ی عربی است (بضم میم،فتح تا ولام) واصطلاح شده، کلمه ای که درزبان جمعی ازمردم، غیر از معنای حقیقی خودش، برای موضوع ویژه و خاصی متداول ورایج میشود."
به گونه ی مثال ؛درکمپیوتر اصطلاح " کلک click “ اصلا صدای مختصری
میباشد که از بهم خوردن سم اسپ برزمین بلند میشود.یا arrow ؛، تیر،پیکان
(سرنیزه) وخدنگ (چوب سختی که ازان تیر، نیزه و " زین اسپ " میساخته اند.
" من از شست او،هشت تیرخدنگ بخوردم ننالید م ازنام وننگ "
" حکیم ابوالقاسم فردوسی "




یا اصطلاح mouse موش، مجاز ا جست وجوکردن وبازی دادن گربه، پس از گر فتن موش ومصطلاحات دیگری را نیز میتوان در زبانها ی ریشه دار افغانستان وخراسا ن زمین یافت همچنین دردوران اوج طغیان اندیشه های نژاد پرستانه ی فاشیزم هتلری کار به جایی کشید که نامهای تاریخی "ایران "، " خراسان " وشرق مسلمان، ازسوی رهبران سیاست فرهنگی افغانستان به ویژه از سوی سردارمحمد نعیم وزیر کوتاه نظر معارف افغانستان خلاف مطالبات برحق - میر غلام محمد غبار فقید، استاد احمدعلی کهزاد و استاد عبدالحی حبیبی ودیگراعضای فرهیخته انجمن ادبی هفتاد واند سال پیش از امروز به شهنشاه فارس حاتم بخشی شد وامروز هردو نام " ایران " و " خراسان " و شرق مسلمان ما، باهمه بار های معنوی افتخارا ت ومیراثهای فرهنگی -تاریخی آن در انحصار رهبران سیاست فرهنگی - " فارس آخوندی " قرار دارد ولی درهمان اوج گرایشهای فاشیستی هتلر ومعا ملات ضدملی دربارهای افغانستان و فارس،پروفیسور یار شاطر با بانگ رسا ووجدان بیدارملی وبین المللی فریاد برآورد که:- (کشورمارا " فارس " بنا مید، نه " ایران " (برگردان: سالم سپارتک ؛ تارنمای آر یایی 06، 06، 18. سویدن)
همگونسازی املای زبانها
با بیان موجز این داد وستد های تلخ تاریخی خاندانهای سلطنتی افغان وفارس، بدون ترس از اشتباه میتوان گفت که: افغانستان معاصر ؛ بستر رویش وپرورش ادیان مذاهب زبانها وفرهنگهای باستانی خراسان، ایران گذرگاه جهانکشایان وگرهگاه تضاد ها و برخورد تمدنهای مترایی زردشتی زوری،بودایی اسلامی میباشد
در دل ود امان دره های نورستان پنجشیر کوهپایه ها پامیر هندوکش سلیمان سپین غر و کرانه ها ی آمو هریرود هیلمند بلخ بامیان هرات تخار سیستان
غزنه غور کاپیسا ننگرهار،کندهار پکتیکا و پروان کم وبیش، چهل زبان وادبیات شفاهی جوانه زده، به شگوفه نشسته پر برگ وبارشده وبخشی ازین گلهای کوهی دربرابر تندبادهای زمانه ها، مقاومت نتوانسته وپیش از رشد وشگوفایی پژمرده وپرپر شده است ولی هریکی ازین گروههای قومی به درجات متفاوتی در غنامندی زبانها ادبیات هنر گنجینه ها ی فرهنگی و در پاسداری آزادی وطن کنونی ما نقش فعالی ایفا ء کرده اند یکی ازین زبانهای گشن بیخ وبسیار شاخه وبرگ وبارکشورما، زبان فارسی دری است این زبان در نتیجه ی مقاومت دادخواهانه مردم وحماسه های جاودان سخنوران این سرزمینهای تاریخی، به ویژه به برکت اشعار نغز ودلنشین رودکی وشهکارهای ادبی دقیقی بلخی حکیم ابوالقاسم فردوسی ناصر خسروبلخی نظامی گنجوی، سنایی غزنوی عطار نیشاپوری مولانا جلال الدین (خداوند گار بلخ) شیخ سعدی، حافظ شیراز ی، مولانا جامی هروی و حضرت بیدل،
درفش کاویانی، رزم، داد، خرد، سخن، زبان، فرهنگ، آزادی واندیشه های عرفانی را برافراشته نگهداشته اند. هرچند دردوران تجاوز حضور ونفوذ استعمار بریتانیای کبیر ومیراثخواران آن، ملل ومردمان این حوزه فرهنگی به قلمروهای گونه گون ونظامات سیاسی مخالف ومختلفی پراگنده وشوربختانه با پرده های آهنین مرزهای استعماری و سیمهای خاردار میراثخواران استعمار بریتانیای کبیر ازهمد یگر جدا گردیده اند ولی علیرغم این تند پیچهای گذرا و نا مساعد حوادث زمان، درفردای استقلال افغانستان درنتیجه تلاشهای پرامید مشروطه طلبان ازبندرسته، آزادیخواهان دانشمندان و استادان بیداردل و پاکیزه مغز کشور، معارف عصری به مقیاس ملی پایه گذاری شد، اگرکه چراغ معارف عصری نیز درنتیجه ی مداخله دخالت حضور ونفوذ استعمار بریتانیا وافزارها ی مزدور آن، روبه خاموشی گرایید وفرایند رویش وگسترش معارف نوین دردوران "استبداد کبیر " سرد ا رمحمد هاشم صدراعظم کند وکند ترشد ولی علیرغم این همه سنگ اندازیهای آشکار ونهان واپسگرایان ومهره های درشت استبداد استعماری، برای همگونسازی املاء و نشانه گذاری زبان فارسی از سوی استادان سخندان وسخن سنج وزارت تعلیم وتربیه و دانشکده ی ادبیات دانشگاه کابل گامهای سودمندی برداشته شد ورهنمودها یی نیز به آموزگاران ودانش آموزان دانشگاه کابل و وزارت آموزش
وپرورش فراهم آمد. به گونه ی مثال در سال 1330 خورشیدی جزوه ی درسی به نام:
" بحث انتقادی بر املاء وانشای فارسی " توسط زنده یاد استاد دکتر عبد ا لاحمد جاوید تدوین گردید.
پس از دهسال (1340) رساله یی دیگری، درین زمینه، به نام - " یک روش جدید در املای فارسی " توسط گروهی از استادان دانشکده ی ادبیات ودانشمندان وزارت تعلیم وتربیت فراهم آورده شد.
این رساله به روایت مستند روانشاد استاد محمدرحیم الهام به سال 1342 خورشیدی با اندک دیگرگونی و تعدیل به نام " روش جدید املای دری " به جای شماره ی هشتم مجله ی " بخوان وبدان " به نشر رسید.






وسپس به سال 1355 با اصلاحات، آراستن وپیراستن بیشتری ازسوی دانشکده ی ادبیات وعلوم بشری به نشر سپرده شد وآخرین بار این رساله به سال 1359 ازسوی استاد لطیف ناظمی به حیث جزوه ی تدریسی مورد تجدید نظر قرار گفت چون درزمینه ی املا ء ونشانه گذاری زبان دری بازهم ناهمگونیها و اختلافاتی پدیدار گردید. بنا برین اتحادیه ی نویسنده گان جمهوری دموکراتیک افغانستان تصمیم گرفت تا برپایه ی دستآ ورد های زبانشناسی معاصر، تازه ترین نظریات را بررسی نماید ورساله یی را نیز به حیث رهنمود فراهم آورد.
اتحادیه ی نویسنده گان جمهوری دموکراتیک افغانستان با شناخت ناهمگونی املایی واژه ها، پراگنده گی اشکال نوشتن کلمه ها،دشواریها،گونه گونیها وتفاوت آشکار در زمینه های املاء و نشانه گذاری وبا شناخت ویژه گیهای نظام ریشه دار وتحول یافته ی املایی ونگارشی زبان فارسی،دست آ وردهای تازه ی زبانشناسی وپژوهشهای نوین در زمینه های زبان ادبیات وشیوه های نگارش برای جنبش سواد وسواد آموزی درکشور ؛ ضرورت همگونسازی املای زبان فارسی ونشانه گذاری را، دربرابر استادان زبانهای دانشگاه کابل دانشمندان مرکز زبانهای اکادمی علوم و منشیان مسلکی اتحادیه ی نویسنده گان قرار داد وکمسیونی را متشکل ساخت. - زنده یاد اکادمیسین دکتر عبدا لاحمد جاوید، - زنده یاد استاد محمد رحیم الهام، - استاد محمد عمر زاهدی، - استاد واصف باختری منشی بخش شعر اتحادیه ی نویسنده گان ج.د.خ.، - استاد اعظم رهنورد زریاب منشی بخش داستان نویسی اتحادیه ی نویسنده گان، - استاد لطیف ناظمی، واستاد پویا فاریابی، به حیث اعضای این کمسیون تعیین شدند وبا سپاس فراوان باید یاد کرد که درجلسات کمسیون به صورت منظم اشتراک فعال میکرده اند. استاد ان جاودان یاد ما عبدالحی حبیبی، سرور همایون و رضا مایل هروی نیز به حیث مشاورین دربرخی از جلسات فیصله کن اشتراک میورزید ه ا ند.روان ایشان شادباد جلسات متناوب وطولانی اعضای اصلی ومشاور این کمسیون نزدیک به سه سال رادربر گرفت. درزمینه موضوعهای گونه گون املایی ونشانه گذاری بحثهای علمی گفتگو های گسترده، ژرف وتبادل نظرمیشد. فیصله ها وتصویبها توسط

زنده نام استاد محمد رحیم الهام یاد دادشت میگردید. بنابر سفارش اعضای کمسیون سرانجام رساله: - " روش املای زبان دری پذیرفته ی اتحادیه ی نویسنده گان" به اهتمام استاد پویا فاریابی بر رسی تنظیم تکمیل ونشرشد
رساله ی "روش املای زبان دری " برپایه ی نتایج پژوهشها،مطالعات گفتگوها ی علمی گزیده تر ین استاد ان زبان فارسی زبانشناسان ونویسنده گان با اعتبار کشور درسال 1363 خورشیدی،با پیشگفتار وامتنانیه ی موجزی به قلم اینجانب در مطبعه ی وزارت تعلیم وتربیت به تعداد 10100 جلد طبع ونشرشد - متن همان رساله به کوشش استاد پویا فاریابی دردیاران غربت ودر لندن یکباردیگر آراسته تر وپیراسته تر شسته تر واز مثالهای حشو وزواید پاکیزه تر گردید. وبر متن تجدید نظر شده ی آن در دسامبر 1995 م یادداشت موجز ی نوشت. وسرانجام حروف چینی کمپیوتری، دیزاین و زمینه تجدید چاپ این رساله به ابتکار دکتور محمد سالم سپارتک، یکی از بنیاد گذاران شایسته ی
" کانون روشنگران افغانستان " به شکل فایل پی.دی. اف. p.d.f ا ز سوی سایت انتر نیتی " دانش پسند " به نشانی:
p e s a n d e –a f g h a n.com d a n e s h http: //
در جمهوری فدرالی المان به تاریخ07.03. 2006 انتشار یافت و در دسترس فرزندان مردم آزاده ی افغانستان قرارگرفت پوهاند رسول رهین نیز، در د یاران غربت به نگارش کتا بی بنام " املاء وانشای زبان فارسی " توفیق یافت و آنرا ازطریق تارنمای خاوران در دسترس فارسی زبانان قرار داده است
ولی درحال حاضر از نشر ر ساله ی " روش املای زبان فارسی " بیش از بیست وهفت سال سپری شده است. درنتیجه ی انکشاف روز افزون وسایل ارتباط همگانی،تکنالوژی پیشرفته ی طبع ونشر، سیل تبلیغات دیداری (بصری)، شنیداری (سمعی) ازسوی ماهواره ها ودستگاههای یک سر وملیونها زبان انترنتی جهان سرازیر میشود - درنتیجه ی پیشرفتهای شگفتی انگیز دانشها وتکنالوژی معاصر، جنبش سواد وسواد آموزی،به گوشه گوشه ی کشور، گسترش می یابد، مکاتب، دانشگاهها دانشکده ها مراکز آموزش وپرورش نیمه عالی و عالی - د رمیهن مستعد به تکامل ما آباد میشود، توده های مردم و تاریخ سکون را نمی شنا سند دیر یا زود با ساختمان پلهای عصری روی دریای پنج و آمو کوکچه کنر وهیلمند وهریرود،وپنجشیر تمدید قطارهای آهن ایران، افغانستان وتاجیکستان، انکشاف ترانسپورت موتری میان افغانستان،پاکستان، وکشورهای نو استقلال آسیای میانه وتمدید گاز لوله ی ترکمنستان - افغانستان - پاکستان وهندوستان،، سیمهای خاردار مرزها ی کهن، قیود آزادی کش، تفتیش عقاید قرون وسطایی، و تعصب خشونت آمیز وتنگ نظرانه زبانی وفرهنگی ا و د یوارهای بلند بی اعتمادی وخصومت ریشه دار دوران استعمار کهن ومیراث خواران استعمار بریتانیای کبیر را فرومیریزند وبنیادهای دوستی همکاری فرهنگی میان ملل ومردمان افغانستان ایران، جمهوریها ی تاجیکستان ازبکستان ترکمنستان ودیگر کشورهای عضو ایکونهاده ونهادینه خواهد شد
نتیجه
باید دانست که سیاست برتری جویانه فرهنگی کنونی افغانستان فاقد دورنمای روشن و آینده ی درخشان است رهبران کهنکار سیاست فرهنگی باید به این حقیقت ایمان بیاورند که:
" دردل دریا گهر با سنگها ست فخرها،اندر میان ننگها ست " "مو لوی جلا ل الدین بلخی " سخنگویان سخن سنجان سخندانان وسخنوران فرهیخته ی همه زبانهای ملی ما واین سوهانهای عمر مستبدان زمانه ها ی امروز، فردا وفرداهای نوین -
دیریازود خلاف مقاومت لجوجانه حاکمیتهای مسلط دوران "خیمه سالاری "
، افتخارات ملی، هویت ملی، نام ونشان گمگشته، واژه ها وگهرها ی درخشنده ی زبانهای ملی خودرا ازسینه سنگها ودر ه ها، از دل دریاها ی خروشان وصحراها ی تشنه لب و ازدرون خیمه گاههای کوچنده گان وقلعه ها ی پوسیده ی دوران زمینداری اربابی، این سرزمین بیرون خواهند کشید ودرنتیجه ی پشتیبانی پرشور ودادخواهانه جبهه ی فرهنگ نوین ملی دموکراتیک وپیشرو جامعه بلاکش خود، بدون ترس از اشتباه بر سیاست برتری جویانه فرهنگی ومیراثهای کهن دوران قبیله سالاری و استبداد استعماری غلبه خواهند کرد و رسالت تاریخی خودرا، درجبهه فرهنگ هنر زبان وادبیات پیشرو دوران معاصر وبه همکاری رهبران با فرهنگ نهادهای فرهنگی، درسمت وسوی حرکت پیشرونده تاریخ، و رشد وغنای همه زبانها ی ملی ازطریق مطبوعات ورسانه های گروهی افغانستان، با شایسته گی ایفا ء خواهند کرد وبه دوستی واتحاد ملی همه قبایل واقوام برابر حقوق میهن مستعد به تکامل ما بدون ترس از پاسداران خرافه های قرون وسطایی، تلاش پرامید و خدمت بیداری بخش خواهند نمود به امید گسترش اندیشه های پیشرو آزادی،دموکراسی،ترقی صلح وبرابری حقوقی همه خلقهای زحمتکش به وِیژه برابری حقوقی گوینده گان همه اقلیتهای ملی ساکن افغانستان دموکراتیک مستقل واحد وتجزیه ناپذیرما.
اکادمیسین دستگیر پنجشیری باعرض حرمت ایالت واشنگتن – 1مریکا
2013 /30 /12





سرانجام همانگونه که استاد پویا فاریابی درپایان رساله ی: - " روش املای زبان فارسی دری پذیرفته ی اتحا دیه ی نویسنده گان ج.د.ا " نوشته اند اصلهای زیرین درمرکز توجه شورای تصمیم گیری فرهنگستان بایستی قرار گیرد: - ساختمان دستوری وواک شناختی زبان فارسی دری، _ آسانی آموزش وخوانش،
_ آسان سازی نوشتن وپرهیز از نگاشتن صورتها ی ناهنجار واژه ها،
_ هما هنگی نسبی بین صورتهای نوشتاری وگفتاری،
_ زبانشناسی معاصر،
دستیابی به معیارهای عام وکاهش موارد خاص املایی
واحدهای آوازهای گفتاری
--------------------------------------

1) واک: ازشمار الفبای دری " آ، ا، و، ی " نمودار وا کها (واحدهای آوازهای گفتاری) واول اند. واولها را در عربی "حروف علت " و "در زبان فارسی دری " صدادار ها " گفته اند.
2) برای معلومات بیشتر نگاه شود به " پیشگفتار الفبای زبان فارسی دری نوشته زنده یاد استاد محمد رحیم الهام صفحه ی سوم " روش املای زبان دری پذیرفته ی اتحادیه ی نویسنده گان "  نشرکرده ی " انجمن نویسنده گان جمهوری دموکراتیک افغانستان " مطبعه ی تعلیم وتربیه،کابل - 1363 خورشیدی.















Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 329

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 223 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.