Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

روش هــای درست نویســی ودرست گــویی در زبــان (بخش هفدهم) PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - زبــــان
نوشته شده توسط جاوید فرهاد   
سه شنبه ، 7 دی 1389 ، 16:46

جاوید فرهادنگـــارش واژه هـــا
بن/ابن: "بن" و"بن"،هنگامی که میان دواسم خاص افرادبیاید، هردودرست دانسته می شود مانند:"حسین بن علی"
و "حسین ابن علی"، "محمد بن زکریای رازی" و"محمد ابن زکریای رازی ".
به: "به" در موارد زیر، به گونه ی پیوسته نوشته می شود:
1- وقتی که برسر مصدر یا فعل بیاید {که در اصطلاح به آن "بای تزٸینی"
یا "بای تأکید گفته می شود.}مانند: "بگفتم، بروم، بنماید، بگفتن (یعنی گفتن ونه به گفتن) و...

2- در شیوه های نگارشی این، بدین، بدان،، بدو، و... "نیز"به" پیوسته نوشته می شود.

3- هرگاه "به" صفت را بسازد، بازهم به گونه ی پیوسته نوشته می شود مانند: "بخرد، بشکوه، بهنجار، بنام (که منظور از نامدار است).

اما باتوجه به این روش نگارشی، "به" در مواردی از این دست، جدا نوشته می شود مانند: "به شما، به خواهر، به سربردن، به او، خانه به خانه و..."

در صورتی که حرف "به" در آغاز برخی از ترکیب های عربی بیاید، این "به" از شمار حرف اضافه ی فارسی نیست وپیوسته به واژه ی پس از خود نوشته می شود مانند " بعینه، بنفسه، بشخصه، بذاته و...".

 

بی هوده/بیهوده: "بی" جدا از واژه ی پس از خود نوشته می شود (مگر آن که واژه بسیط گونه باشد؛ یعنی معنای آن مرکب از معانی اجزای آن نباشد مانند: بیهوده، بیخود، بیچاره، بینوا، بیجام).

 

می رود/ میرود: "می" و "همی" در بیشتر موارد جدا از واژه ی پس از خود نوشته می شود

مانند: می رود ونه میرود، می افکند ونه میافکند، همی گوید ونه همیگوید.

 

هم: "هم" در بیشتر موارد جدا از واژه ی پس از خود نوشته می شود؛ مگر در مواردی که واژه بسیط باشد مانند: همشهری، همخانه، همدیگر، همسایه و...

ویاهم در صورتی که جز دوم واژه تک هجایی باشد مانند: "همدرس، همسنگ،همکارٍ، همراه و..."

"هم" پیوسته نوشته می شود؛ اما در صورتی که پیوسته نویسی "هم" با واژه ی پس از خودش، سبب دشوار خوانی مانند: "همصنف، همصوت، همتیم و..." شود، بهتراست جدا نوشته شود مانند: "هم صنف، هم صوت، هم تیم و..."

در واژه هایی مانند: "همایش، هماورد وهماهنگ" که جز دوم آن ها با مصوت"آ" آغاز می شود، "هم" به گونه ی پیوسته نوشته می شود مانند: "همایش" ونه هم آیش، هماورد وهم آورد، هماهنگ ونه هم آهنگ."

اما در حالتی که پیش از حرف "آ" همزه در تلفظ بیاید، "هم" جدا نوشته می شود مانند: "هم آرزو ونه همآرزو، هم آرمان ونه همآرمان.

 

تر/ترین::تر" و"ترین" همواره جدا از واژه ی پیش از خود نوشته می شود؛ اما در مواردی مانند: بهتر وبهترین،

بیشتر وبیشترین، کمتروکمترین، یکجا نوشته می شوند.

 

ها (نشانه جمع): "ها" در ترکیب با واژه ها،به هردوگونه (پیوسته وجدا) اگر نوشته شود، درست است مانند: کتابها/کتاب ها، باغها/باغ ها، کوها/کوه ها،چاهها/چاه ها و...؛ اما در مواردی از این دست، جدا نویسی امر حتمی است مانند:

1- هرگاه "ها" پس ازواژه ی خارجی ونامأنوس کاربرد یا بد مثل: پوزیتویست ها، ژورنالیست ها، فرمالیست ها و...

2- زمانی که خود واژه را برای آموزش بهتر برجسته بسازیم مانند: کتاب ها، باغ ها، افغانی ها و...

3- در صورتی که واژه پردندانه (بیش از سه دندانه) باشد ویا به حرف های "ط" و"ظ" پایان یا بد مانند: "بیش بینی ها، حساسیت ها، استبناط ها و..."

4- در صورتی که جمع نام های خاص بیاید مانند: سعدی ها، حافظ ها، فردوسی ها و...

5- هرگاه واژه ها،به "های" غیر ملفوظ " تمام شوند مانند::میوه ها، جاده ها، کوچه ها و..." (در صورتی که واژه ها به "های غیر ملفوظ" پایان یا بندو حرف پیش از آن متصل باشد مانند: سفیه ها، فقیه ها و... "ها" جدا از واژه ی پیش از خود نوشته می شود)

 

همزه ی میانی:

در نگارش همزه ی میانی، اگر حرف پیش از وی مفتوح باشد، روی کرسی"ا" نوشته می شود؛ اما در صورتی که پس از آن مصوت "ای " و "او" بیاید، روی کرسی "ی" نوشته می شود مانند: " رأفت، تأسف، تلألؤ، مأنوس، شأن وهم چنان: رٸیس، لٸم، مشمٸز و..."

در صورتی که حرف پیش از همزه، مظموم باشد، همزه روی کرسی "و" نوشته می شود مانند: "رؤیا، رؤسا، مؤذن و..."

اگر حرف پیش از همزه ی میانی، ساکن یا مفتوح وپس از آن حرف "آ" باشد، همزه به شکل "آ" در می آید مانند: "مآخذ، قرآن، مرآت..."

 

همزه ی پایانی:

در همزه ی پایانی اگر حرف پیش از آن مفتوح باشد، همزه ی روی کرسی "ا" نوشته می شود مانند: "خلأ، ملأ، منشأ، ملجأ، و..."

اگرحرف پیش از همزه ی پایانی مظموم باشد، در آن صورت، همزه روی کرسی "و" نوشته می شود مانند: "لؤلؤ، تلألؤ و..."

در صورتی که حرف پیش از همزه ی میانی ساکن یا یکی از مصوت های بلند"آ"،"او"ویا "ای" بیاید، همزه ی پایانی بدون کرسی نوشته می شود مانند: "جزء، سوء، سماء، املاء، انشاء و..."

بیشتر در نگارش واژه هایی مانند: انشاء،املاء،اعضاء، و... (در زبان فارسی همزه ی پایانی نوشته نمی شود که درست است).

ادامه دارد

Advertise your business here. Click to contact us.
  • Mirwais  - حرف "را"
    با عرض سلام و ادب خدمت نویسنده محترم مقاله فوق در باره زبان دری، مضمون شما را خواندم و بسیار پر مفهو م و زیبا به رشته تحریر در آمده بود. اگر لطف نمائید در مورد حرف " را" معلومات مفصلی ارائه نما یید بنده را ممنون خواهد ساخت. زیرا در زبان دری کاربرد و تعریف حرف اضافه "را" ممشخص و معین نی ست.

    ممنون.

    میرویس
  • ناشناس
    نویسنده محترم، فرق بسیار بزرگی بین افغانها و افغانی ها موجود میباشد. لطفان آنرا اصلا نمیائید. زیرا ا فغان ملت است و افغانی واحد پولی مملکت.

    تشکر
  • ناشناس
    با عرض کمال احترام به نوینسدۀ محترم و مبصرین گرامی،

    بسیار عالی بود.
    به نظر من زمانی بود که اشیاء ر ا با (ها) و اشخاص را به (ان) جمع بندی می کردند؛ می توانیم بگوییم کتابها و آدمیان و یا افغانان. و یا می توانیم بنویسیم، فقیهان و سفیهان.
    مظموم را می توانیم مضموم بنویسیم.
نوشتن نظر
Your Contact Details:
 
Comment:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
Security کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

آرشـیف مطالب خــــاوران


آرشیف مطالب خاوران
آرشیف مطـــالب خــــاوران

TOLO NEWS 24.05

FARAAKHABAR 23.05

KANKAASH 21.05

GOFTMAAN 24.05

تاجیـکان درگـذرگـاه تاریــخ


پروفیســور رســـول رهیــن
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ
پروفیســور رســـول رهیــن

تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای...


تجـــزیه بهتـــرین گـــزینـــه بــرای صلـــح وثبـــات
تجـــزیه بهتــرین گـــزینـــه
بــرای صلــــــح وثُبــــــــات
Comments 425

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 58 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.