روش هــای درست نویسی ودرست گــویی در زبــان (بخش چهاردهم)

نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

ادبیـــــات - زبــــان

نوشته شده توسط جاوید فرهاد

چهارشنبه ، 24 شهریور 1389 ، 14:05

اشــاره یی بــه مســأله ی وام واژه هــا در زبــان فــارسی

وام واژه ها (واژه های قرضی) واژه هایی اند که از یک زبان به زبان دیگر، به گونه ی قرضی وعاریتی وارد می شوند، مانند: واژه های "ترومپت و تیلفون" از زبان فرانسوی، "اتاق" از ترکی و"ترمز" از روسی که در زبان فارسی وارد شده اند.

واژه های وامی (وام واژه ها) گاهی به گونه ی گسترده کاربرد می یابند و با برابرهای فارسی شده، مورد جاگز ینی قرار نمی گیرند وگاهی هم این واژه های وامی، بدون برابر سازی وبدون ترجمه در زبان باقی می مانند، مثل: "تیلفون ورادیو ".

تشخیص وام واژه ها چگونه صورت می گیرد؟:

پیدا نمودن هویت واژه های قرضی وعاریتی در زبان فارسی، بدون دانستن دانش ریشه شناسی واژه ها، کاردشواری است؛ اما برای تشخیص نسبی این وام واژه ها در زبان فارسی، وجود حروف" ث، ح، ص، ض، ط، ظ، ع، وق است که در واژه های فارسی به کارنمی رود؛ برای نمونه، کلمات صابون، اقیانوس، ثواب، ضابط، مظهر ومعبد غیر فارسی است."

به گونه ی نمونه دراین نبشته، فهرست زبان های خارجی را در این جا می آورم که واژه هایی از آنان درزبان فارسی (از آغاز تا امروز) به شکل وامی، عاریتی وبربنیاد نیازهای مفهومی در فرایند داد وستد فرهنگی به کارفته است.

این زبان ها عبارت اند از: فرانسوی، انگلیسی، یونانی، لاتین، سانسکریت، هندی، عربی، ارمنی، ترکی، روسی، سریانی، آرامی، مغولی، مجاری، اسپانیایی، عبری، اکدی، آلمانی، بابلی، ایتالیایی، آشوری، بربری، فنینقی، تونگایی، ابوریجینی، تامیلی، تاگا لوگ، چینی، جاپانی، کوریایی، فنلندی، سلتی، ایلامی، سومری، حبشی، قبطی، نبطی، نروژی، چکی، تاپوری، لولوبیایی، اورابیایی، هوریانی اماردی، مائوری، گرجی، تخاری و...

بربنیاد این مسأله، این فرضیه به درستی روشن می شود که زبان فارسی( وزبان های دیگر نیز) در فرایند رابطه، به داد ودهش و وام گیری های دوسویه بازبان های دیگر قرار داشته است.

رویکرد وام گیری واژه ها در هرزبانی- وبه ویژه درزبان فارسی – به معنای عیب ماهوی درذات زبان نیست، بل این نوعی گرایش فرهنگی برای توسعه وغنامندی زبان است؛ زیرا وقتی بحث بازرگانی، توسعه ی فرهنگی، داشتن میراث های مشترک فرهنگی وتمدنی میان جوامع وزبان های مختلف مطرح است؛ مسأله وام گیری واژه ها بربنیاد نیازمندی، یک امرطبیعی (ونه حساسیت برانگیز) دانسته می شود.