Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

زبانهـــا و لهجـــه‏‎های بیـــگانه یعنـــی چـــه؟ PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - زبــــان
نوشته شده توسط عید محمد عزیزپور   
دوشنبه ، 14 اسفند 1391 ، 08:44

زبانهـــا و لهجـــه‏‎های بیـــگانه یعنـــی چـــه؟ چندی پیش (٢٦ فبروری ٢٠١٣ یا ٨ ماه حوت (اسفندماه) ١٣٩١) شورای وزیران افغانستان در جلسه‎ای با حضور حامد کرزی رئیس جمهوری، تصمیمش را به رسانه ها اعلان کرد مبنا بر اینکه شورای وزیرا افغانستان استفاده از "زبانها و لهجه‎های بیگانه" را در رادیو و تلویزیون ممنوع کرده است.زبانهـــا و لهجـــه‏‎های بیـــگانه یعنـــی چـــه؟

هرچند تصمیم شورای وزیران با کلمه های بی معنا، مجرد، نامشخص، نامفهوم، به ظاهر دلسوزانه به زبانهای ملی روپوش یافته است، اما با یک نگاه سطحی، دید سرسرکی و نظر رویکی فهمیده میشود که هدف چیزی دیگری است.

 

آن هدف محدودسازی زبان فارسی دری در مهد (گهواره، برخاستگاه) این زبان است. این تصمیم یک تلاش سازمانیافته، یک کوشش سامانمند است برای جلوگیری از رشد، رویش و بالندگی زبان فارسی در افغانستان.

این تصمیم هیچ زبانی دیگر را هدف قرار نداده است به جز از زبان فارسی، هیچ لهجه و لهجه های دیگر را هدف قرار نداده است بدون لهجه های زبان فارسی، هیچ گویشوری را در افغانستان هدف قرار داده است به جز از گوشوران زبان فارسی. به سخن دیگر، مراد و هدف زمامداران افغانستان جلوگیری از روند رشد زبان فارسی و سرکوب آن در قدم نخست است. اگر این حاصل نشود کم از کم باید در دراز مدت، ازین زبان در افغانستان یک انگلوفیشن (زبان مملو از واژه های بیگانه، یک زبان خودباخته و یک زبان بی پایه) بدست آید. این است هدف مقامهای پالایشگر افغانستان.

این هدف را نه تنها در کردار بلکه در گفتار دولتمردان افغانستان میتوان دید. این واقعیت وقتی آفتابی روشن، آشکارا و نمایان میگردد که معاون وزیر اطلاعات و فرهنگ رژیم کابل اعتراف میکند که ما از واژه‎هایی که در کشورهای فارسی‎زبان مفهوم است، نباید استفاده کنیم. به عبارت دیگر گویشوران فارسی زبان منع میگردند تا بجای واژه های فارسی در کشورهای فارسی زبان از واژه های پشتو، اردو، انگلیسی، عربی و غیره در افغانستان استفاده کنند.
به سخن دیگر فارسی زبانان افغانستان نباید از دستاوردهای زبان فارسی در کشورهای همسایه استفاده کنند. اما باید از زبان فارسی همانگونه استفاده کنند که بیسوادان ارگ به آنان دیکته میکنند.
این تصمیم مثل این است که به فارسی زبانان بگویند که باید خوراکی را که میخورند، خود شان نجوند (با جود اینکه آنان دندان دارند، زبان دارند، دهن دارند) بلکه خوراک را دیگران باید بجوند، ولی اینان ناجویده بخورند. چه خنده ناک و کودنانه تصمیمی!
طوریک در بالا اشاره شد، دین‎محمد راشدی، معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ، به رسانه ها چنین گفته بود: "امروز زبان دری هم مشکلاتی پیدا کرده و زبان پشتوهم مشکلاتی پیدا کرده و حق افغانستان است که بتواند زبان‎های خود را هم از نظر واژه‎ها و هم لحاظ لهجه‎ها پالایش کند. " اما جناب راشدی از دادن مثال مشخص در زمینه زبانهای و لهجه های بیگانه خودداری کرد و سپس گفت "اگر ما از واژه‎هایی استفاده کنیم که در کشورهای فارسی‎زبان مفهوم است ولی برای مردم افغانستان مفهوم نیست"، درست نیست. "این کار حق مردم افغانستان است که از واژه‎هایی استفاده کنیم که در زبان مردم افغانستان موجود است. "

اینجاست که دانسته میشود برنامه های واقعی رژیم کابل چه است و برای چه استفاده میشود. این تصمیم شورای وزیران را نمیتوان چیزی دیگری تلقی کرد به جز از یک تلاش تعصب آمیز، دیوانه وار، نا بخردانه، ناسخته و نا سنجیده، کورکورانه ولی مذبوحانه بر ضد زبان فارسی دری، زبان بیشترین مردم افغانستان.
این تصمیم یک اهانت آشکار و توهین نابخشودنی بر فارسی زبانان افغانستان است از سوی یک گروه مافیایی، متعصب، عقده یی و بیکاره در درون و بیرون ارگ.
باید گفت که هراهل زبان خودش این حق را دارد که در بارۀ زبان خود تصمیم بگیرد. هیچ منطق نمیپذیرد که یک «پاپااویی» از اقیانوس آرام برای سرخپوستان قارۀ امریکا تعیین کند که به زبان خود کدام واژه ها را به کار ببرند یا نبرند، یک هندو به پشتونها دیکته نمی کند که به زبان پشتو، کدام واژه ها مانوس است و کدام نیست یا یک کشمیری به تاتارها مشوره نمی دهد که کدام کلمه یا لهجه در زبان تاتاری باید استفاده شود یا نشود. در داخل افغانستان نیز یک پشتون نباید به ازبکها یا به فارسیوانها بگوید که کدام کلمه یا لهجه ها را در زبان خویش استفاده کنند و یا نکنند، همین قسم ازبکها، ترکمنها، بلوجها، نورستانی ها و فارسی زبان به پشتونها این فرمان را نمیدهند. نویسندگان و اهل زبان خود میدانند، چه بنویسند و چگونه بنویسند و برای چه بنویسند.
یک اشتباه محظ است که به استفاده از قدرت سیاسی به این کار دست زده میشود. این عمل یک سوء استفادۀ محظ از قدرت دولتی است. سوء استفاده از قدرت دولتی، با این حد بی شرمی و ادعای بی اساس. اما زمامداران کشور بر این کار شان ابرو خم نمیکنند. گذشته ازین، این تصمیم شورای وزیران نه تنها قانونی نیست، بلکه عملی هم نیست.

علاوه بر آن در چنین اوضاع خطرناک که بودن و نا بودن افغانستان در جغرافیای گیتی مطرح است، دامن زدن به تضادهای زبانی از سوی حکمرانان سخت زیانبار برای این کشور است.
لازم است تا زمامداران ما همه سعی و تلاش را در راستای وحدت ملی به خرچ دهند، نه در راه بربادی و تجزیه و نابودی کشور، نه با توسل به تصمیمهای بی بنیاد فارسی ستیزی که مردم را در برابر حکومت میخیزاند. نباید با کارهای اشتباه آمیز تضادهای قومی، زبانی و ملی را براه اندخت. حکومت رسالت تاریخی دارد که درین برهۀ سرنوشت ساز برای کشور، وحدت واقعی ملی، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور را که در کرانۀ نابودی و نیستی قرار گرفته است، از نابودی نجات دهد. زبان فارسی طی بیش از هزار سال یگانه عامل یگانگی و وحدت میان مردمان منطقۀ ما به صورت عام، در کشورما بصورت خاص بوده است. این عامل مهم و تنومند را نباید از میان برداشت، جلو رشد آن را نباید گرفت، گویشوران این زبان را نباید، به مقاومت برانگیزاند. تیشه را نباید به ریشه خود زد. دولت افغانستان صدها مشکل و معضلۀ دیگر را باید حل کند. مشکل آفرینی ساختگی به نفع کشور و مردم نیست.

این در حالی است که شورای وزیران و دولت افغانستان بصورت کل تا کنون هیچیکدام از وظایف مهم، حیاتی کشور را نتوانسته انجام دهند و ناکام اند. پرسیده میشود که شورای وزیران کدام یک ازین وظیفه های خود را به موفقیت انجام داده است:
- نابودی فساد ادارِی را؟ نه. هیچ نه.
- مبارزه با کشت و قاچاق مواد مخدررا؟ نه. هیچ نه.
- مبارزه با اختطاف هارا؟ نه. هیچ نه
- مبارزه با غاصبان زمین را؟ نه. هیچ نه
- امنیت کشور را به صورت کل؟ نه. هیچ نه
- امور بازسازی را؟ نه. هیچ نه

آیای منع مردم به استفاده از واژه ها و لهجه های خود وظیفۀ شورای وزیران است؟ نه. هیچ نه.

نابودسازی لهجه های زبان فارسی دری به بهانۀ زبان معیاری، جلوگیری از بالندگی و رویندگی زبان فارسی خیانت است از سوی شورای وزیران نه وظیفۀ شورای وزیران. قانون اساسی و مردم افغانستان به حکومت وظیفه داده است تا به راستای رشد، بالندگی و رویندگی زبانهای ملی در افغانستان کمک کنند، نه جلو گیری و سرکوب آن.
پرسش پدید میاید که کدام لهجه و زبان در افغانستان معیاری است؟
به گفتۀ آقای راشدی رسانه ها بهتر است که به لهجه‎ای باشد که مردم کابل به آن تکلم می‎کنند. " پس پرسش این است که آیا لهجه و زبان کابل معیار لهجه و زبان فارسی دری است؟ آیا باید ما بعد ازین «اس» بگوییم و بنویسیم بجای «است»؟ «بیادر» بگوییم و بنویسیم بجای «برادر»؟ «اشتوک» بگوییم و بنویسیم بجای «کودک»؟ وغیره و غیره؟
بگذار که مردم به هر لهجه و زبانیکه میخواهند، سخن بگویند. براساس این فرمان فردا مردم بنام واژه و لهجه معیاری و غیر معیاری، مفهوم نا مفهوم به جان هم خواهند افتاد. هر هراتی، غوری، بادغیسی، فراهی، نمروزی و غیره متهم به استفاده از واژه ها و لهجه های ایران خواهند شد، زیرا این مردم سالهاست که با لهجه های فارسی مناطق غربی افغانستان گپ میزنند. هرقدر به سوی غرب نزدیکتر شوی به لهجۀ خراسانی ایران نزدیک تر میشوی. تا جای که حتا مردمان نوار مرزی را نمیتوان با لهجه از هم فرق کرد. اگر ایرانی اند یا افغانستانی.
بزودی مردمان بدخشان، تخار، قندوز و مناطق شمالی کشور متهم به استفاده از واژه ها و لهجه های تاجکستانی خواهند شد. مردم مناطق مرکزی کشور متهم به استفاده از واژه ها و لهجه های غیر مانوس و نامعیاری خواهند شد. آنانیکه سالها در در ایران یا تاجکستان مهاجر بودند یا زیسته اند و به وطن بر میگردند، متهم به استفاده از واژه ها و لهجه های بیگانه خواهند شد. اما جنابان ارگ نشین که حتا در ارگ شاید به انگیسی با هم سخن میگویند، به دیگران فرمان استفاده از لهجه و زبان درست و نادرست را صادر میکنند.
به نوشتۀ یکی از روزنامه نگاران افغانستان: فساد، جنایت، خیانت، اختطاف، تجاوز درپولیس محلی به اوج خود رسیده و جامعه جهانی را به شدت نگران ساخته است، طالبان تا وردک و لوگر پیشروی نموده و به دروازه های کابل رسیده اند، ولی شورای وزیران علیه زبان فارسی دری فرمان صادر نموده شهروندان افغانستان را به نام های مختلف به جان هم می اندازد.

حالا پرسش پدید میاید که کدام زبانها و لهجهها در افغانستان بیگانه اند:
هر فرد بشری اگر گنگ نباشد به یک زبان سخن میگوید. امروز در جهان آدمان به ٥٦٥١ زبان و لهجه تکلم میکنند که ازآن جمله ١٥٠٠ زبان لهجه تا کنون مورد مطالعه و آموزش قرار گرفته است. پاپااو- گوینایی نو از لحاظ زبان و لهجه ها جای نخستین را دارد. در آن کشور مردم به یکهزار و ده (١٠١٠) زبان و لهجه سخن میگویند. بعد ازآن هندوستان با داشتن ٨٤٥ زبان و لهجه جای دوم را در جهان بدست می آرد و کامیرون باداشتن ٢٦٠ زبان و لهجه جای سوم را در جهان میگیرد.

در افغانستان نیز ده ها زبان و لهجه وجود دارد. از سرشت، شمار لهجه ها از تعداد زبان ها بیشتر است. در افغانستان نیز چنین است. هم زبان پشتو و هم زبان فارسی در افغانستان دارای های لهجه ها اند. با زبان ازبکی و ترکمنی آشنا نیستم که از لهجه بدانم. بصورت کل هیچ زبانی پیدا نمیشود که در آن لهجه ها وجود نداشته باشد. پس زبان و لهجه یکی نیستتند. یک زبان چندین لهجه دارد.

لهجه به انواع تلفظ یک زبان اطلاق می‌شود. یعنی، اگر گویشوران یک زبان از نظر دستوری و لُغوی با یکدیگر یکسان باشند ولی نوع تلفظ آنان تا حدی متفاوت باشد که بتوان اقامتگاه آنان را تشخیص داد، آنان دارای لهجه هستند.
مثلاً در یک شهر که همه به یک زبان حرف می‌زنند، اگر لهجهٌ هر جایی با محلهٌ دیگر تا حدی تفاوت داشته باشد که یک فرد آشنا به آن محل، با شنیدن نوع گویش هر یک از اهالی آن شهر بفهمد که او اهل کدام محله است، آنها دارای لهجه هستند.
و همینطور در کشوری که همه به یک زبان حرف می‌زنند، اگر لهجهٌ هر شهری با شهر دیگر تا حدی تفاوت داشته باشد که یک فرد آشنا به آن کشور، با شنیدن نوع گویش هر یک از اهالی آن کشور بفهمد که او اهل کدام شهر است، آنها دارای لهجه هستند.
زبان فارسی معیاری در هرسه کشور فارسی زبان صحبت میشود و باشندگان هرسه کشور آن را میدانند. اما گویش آنان فرق میکند. این زبان برای هرسه کشور واحد است. اما درین کشورها نیز مردم به مناطق محتلف با لهجه های مختلف سخن میگویند. لهجه در واقعیت، از غنای زبانی یک زبان حکایت میکند. هیجیک از لهجه های رایج در افغانستان بیگانه نیستند، برای گویندگان آن نامأنوس و نا مفهوم هم نیستند. حتا لهجه های فارسی خارج از افغانستان برای مردم افغانستان نامفهوم نیستنند. ممکن برخی نامهای اشیأ و پدیده ها به گونۀ دیگر باشند، اما در کل هر لهجۀ فارسی به فارسی زبان دیگر مفهوم است.
از سوی دیگر، زبان فارسی نیز در افغانستان زبان بیگانه نیست. این زبان زبان اکثریت مطلق مردم افغانستان است. زبان فرهنگ، سیاست، علم و تجارت (بازرگانی، سوداگری) است.

پس کدام زبان زبان بیگانه است؟
ازبکی؟ ترکمنی؟ نورستانی؟ بلوچی؟ پشتو؟ پشه یی؟ براهویی؟ انگلیسی؟ روسی؟ اردو یا هندی؟ عربی؟ فرانسوی؟ آلمانی؟ فارسی؟
از جملۀ زبانهای یادشده ازبکی، ترکمنی، نورستانی، بلوچی، پشتو، ، پشه یی، براهویی که هیچوقت زبانهای بیگانه شمرده نمیشوند، چون یک قسمت یا پارۀ از مردم افغانستان به این زبانها تکلم میکنند.
میماند زبان فارسی دری. این زبان از نظر زمامداران افغانستان به شرطی بیگانه تلقی نمیشود که مهجور، ساکت و راکد بماند و زندگی بیمارگونۀ خود را به قرار فرمان از بالا ادامه دهد تا مادامیکه مرگ حتمی به سراقش بیاید و یا انگلوفیشن شود. در غیر آن با پذیرش واژه های فارسی از حوزۀ فرهنگی فارسی زبانان یک تاپۀ زبان بیگانه به سرش میخورد. این است آنجه که زمامداران افغانستان از ما و از زبان فارسی دری میخواهند.

اما آیا زبانهای که واقعن بیگانه اند (انگلیسی، روسی، اردو یا هندی، عربی، فرانسوی، آلمانی) در افغانستان منع میشود؟ نه
این زبانها در افغانستان منع نمیشوند. این تصمیم اصلن کاری به زبانهای دگر ندارد هدف زبان فارسی است. زیرا مدیر کل بخش بین‎المللی تلویزیون ملی، گفته است که احتمالاً تصمیم اخیر شورای وزیران عمدتاً بر موضوع منع استفاده از لهجه‎های بیگانه متمرکز است و شامل منع پخش برنامه به زبانهای خارجی نمی‎شود. او گفت که برعکس در نظر است که بخش بین‎المللی رادیو تلویزیون ملی گسترش یابد و در آینده برنامه‌هایی به زبانهای عربی و روسی هم از این رسانه‎ها پخش شود.
در جلسه شورای وزیران رئیس جمهور کرزی وزارت های اطلاعات و فرهنگ، تحصیلات عالی و معارف را موظف ساخت تا در حفظ اصالت لهجه ها وهویت زبان های ملی توجه خاص نمایند. این امر در واقعیت به این معناست که دمار از روزگار زبان فارسی برآورده شود. دیده میشود که هدف مهار کردن زبان فارسی است. همانطور که متل مردمی میگوید: گپ به سر لحاف ملا نصرالدین است.

این داستان تازگی ندارد. سالهاست که گروهی از تنگنظرترین، متعصبترین، عقده مندترین کسان با استفاده از قدرت دولتی این روند را به پیش می برند:
- آقای کرزی به قانون اساسی دستبرد میزند و مفهوم مصطلحات ملی را در مادۀ شانزدۀ قانون اساسی داخل میکند.
- اقای خرم استفاده از واژه های دانشگاه و دانشجو و نگارستان را جرم پنداشته و آنرا غیر اسلامی میداند.
- به مسعود ترشتوال، رئیس موسسات تحصیلات عالی در وزارت تحصیلات عالی افغانستان در رابطه به کاربرد کلمه دانشگاه و دانشجو حمله فیزیکی میشود
- دادگاه عالی بر اساس ماده ساختگی ١٦ قانون اساسی دولت را در حفظ مصطلحات علمی و اداری ملی که تنها به زبان پشتو و یا عربی است مکلف می گرداند، مانند مصطلحاتی چون پوهنتون، پوهنځی، پوهیالی، پوهنیار، پوهنمل، پوهندوی، پوهـنوال، پوهاند و امثالهم که باید استفاده کنند.
- شورای وزیران استفاده از "زبانها و لهجه‎های بیگانه" (یعنی فارسی) را در رادیو و تلویزیون ممنوع می کند.
حال اینک زبان فارسی نیز زبان ملی افغانستان است. چرا استفاده از واژه ها و دانشواژه های این زبان ممنوع میشود، داستانی است که هنوز ادامه دارد.

اما ما به پارسی می خوانم، به پارسی می نویسم، به پارسی می گویم، پارسی می میرم.

عید محمد عزیزپور
٣ فبروری سال ٢٠١٣

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در دوشنبه ، 14 اسفند 1391 ، 13:15
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 102 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.