Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
زبــان فـــارسی خویشــاوند و مــادر زبانهــای عـــالم PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - زبــــان
نوشته شده توسط الحاج عبدالواحد سیدی   
جمعه ، 16 ارديبهشت 1390 ، 09:57

زبــان فـــارسی خویشــاوند و مــادر زبانهــای عـــالمزبان فارسی از جمله زبانهای صرف هند واروپایی است که شامل بزرگترین و مهمترین زبانهای ملت های متمدن جهان امروز است که مردم افغانستان، پاکستان، ایران، تاجکستان و بعضی از زبانهای نیم قاره هند نیز شامل آنست.الحاج عبدالواحد سیدی
در مورد این زبان فرضیه ای است که بنام «هند اروپایی» یا «هندو ژرمانی» یاد شده است که این خانواده شامل تمام زبانهای اروپایی و اسیایی و امریکایی، روسی لتوانیایی دنمارکی، سؤیدی نروژی، هلندی و بسیاری از زبانهای دیگر را شامل میگردد. اما بخاطر اینکه بحث ما در خصوص انواع زبانها بدرازا نکشد از معلومات در باره سایر زبان ها که به خانواده زبان فارسی پیوند ندارند از قبیل چینایی، ژاپونی و فنلندی صرف نظر میکنیم.

 

زبانهای باستانی ایرانی(اریائی)

از شعبه مهم خانواده هندو اروپائی یک گروه آریائی یا هندو ایرانی است کلمه (آری) لفظی است که از دیر ترین زمان نیاکان دو قوم ایرانی و هندی به نژاد خود میگفتند. در هندی باستان این نام به کسانی اطلاق میشد که به زبان سنسگرت گفتگو میکردند اما در سرزمینهای خراسان (ایران) از اوایل هزاره نخستین پیش از میلاد طوایفی که به یکی از زبانهای هند و آروپائی سخن میگفتند در این سر زمین جای گزین شدند. این مردمان خود را (آریا) arya میخواندند که نام ایشان سپس به جایگاه و کشور شان اطلاق شد و آن را «اران» نامیدند که ایران همان سرزمین آریائیانی میباشند که بعد از فتوحات و گسترش اسلام در این منطقه قسمت غربی آن بنام فارس و بخش شرقی آن بنام خراسان مسمّی گردید و ما زمانیکه از ایران صحبت میکنیم در حقیقت سرزمینی را در نظر داریم که شامل فارس و خراسان میگردد و اقوامیکه در قدیم به این نژاد موصوف بودند عبارت اند از اقوام «سکائی»، سَرمَتی،، آلانی،وچند طایفۀ بیابانگرد اسیای مرکزی را نیز باید از نژاد آریائی شمرد زیرا که بازماندگان ایشان در آسیای مرکزی (در ختن و تومشوق) و در قفقاز (آسی ها)به زبانهای آریایی سخن میگفتند و میگویند نامهای خاص سکائیان و ساری بی گمان ایرانی است، و کلمه (آلانی)که نام نیاکان قوم آسی است با لفظ کهن (اریان) ارتباط دارد. وشعبه دیگری از این نژاد که سغدیان و پارتیان میباشند دارای ادبیات شفاهی بوده اند.که در دوره های بعدی دارای ادبیات پر باری بوده اند.. همچنین طوائف دیگری از آریائیان که بنام باخترانیانBactarians و بعضی طوایف دیگر که شاید ایرانی زبان بوده باشند و سنگنوشته آشوکا مکشوف در قندهار خطاب به ایشان است. اما از زبان باستان این اقوام نشانی باقی نمانده است.

با آنهم علمای زبان شناسی اسناد و مدارکی که در طی تاریخ دراز زبانهای ایرانی یا آرین در دست است که از نگاه زبانشناسی تاریخی بسیار گرانبها است، زیرا که چگونگی تحول و تکامل یکی از زبانهای هند وآروپائی را از مقایسه و تطبیق آنها در مراحل مختلف که عبارت از دوره باستان؛دوره میانه؛دوره جدید است شناخت و تفکیک کرد.

اصطلاح دوره جدید به زبانها و گویشهای اطلاق میشود که از آغاز دوره اسلامی تا کنون در سرزمین پهناور خراسان رواج داشته و در گفتار و نوشتار بین مردم این سامان مروج بوده است.

این تقسیم بندی که از مطالعه چگونگی زبانهای هندو اروپایی (مادر زبانها)بدست آمده در تاریخ تحول زبانهای دیگر منسوب به هند و اروپائی، و حتی بعضی از خانواده های دیگر زبانهای جهان نیز مورد استفاده قرار گرفته است.

شاهنشهی ماد اولین امپراتوری در فارس بوده است که نظر به تذکرات هریدوت مؤرخ یونانی از آن اطلاع داریم.و هیچ آثار نوشتاری ای از این قوم بدست نیامده است.

«دیون» یکی دیگر از تاریخ نویسان یونانی می نویسد که در نیمه اول قرن ششم پیش از میلاد شاعرانی در دربار شاهان مادی بوده اند که موضوع شعر های خود را از روایات ملی اقتباس میکردندکه چندین داستان و افسانه از دوره مادها در نوشته های مورخان یونانی نقل شده که از روی آن به رواج داستانهای در بین ماد ها پی برده میتوانیم. [1] اگر این گفته دیون درست باشد فرضیه هریدوت باید منسوخ گردد چرا که در نوشته دیون بر خلاف هریدوت سخن از شاعرانی رفته است که در دربار ماد ها شعر و افسانه می سرودندکه شاید این اسناد بعداً مغشوش و یا مفقود گردیده باشد.

 

زبان مادی

در زمان هزاره اول پیش از میلاد قبل از انقراض ماد ها در سراسر این حوزه که رود های آمو دریا و سِر دریا ( رود جیحون و سیحون)است که مسکن آریائیان بود. در شمال این سرزمین نزدیک دریای ارال ولایت خوارزم قرار داشت که شاید جایگاه نخستین آئین زردشت بوده باشد. زیرا مرکز بزرگ سیاسی و مذهبی شمرده میشده است.که در جانب جنوب شرقی کشور سغد قرار داشت که در حدود سمر قند بود. از این سوی آمودریا سرزمین (بلخ) و مرو بود و کشور آریا (ولایت هرات) و دیگر ولایات باخترا ن از قبیل (جوزجان و فاریاب) شامل میباشد.

و از همین ناحیه بود که آریائیان به سوی غرب در ایران سرازیر شدند و دو امپراطوری ماد و پارس که در همسایگی کشور آشور بود مدنیت های بزرگی را بر پای کردند که در سال 610 ق م پادشاه ماد «هووخ شتر» با فرمانروایان بابل همدست شد و دولت آشور را منقرض کرد.

 

زبان هند و اروپایی

«زبانهای متعددی که رابطه خویشاوندی آنها با روش تطبیقی آشکار شده است و همه از اصل واحدی که «هند و اروپائی» خوانده شده منشعب شده اند. از قدیمی ترین زمان تا امروز وسیله بیان عالی ترین اندیشه ها و ابزار ارتباط ذهنی و بستر بزرگترین و متمدن ترین ملتهای جهان بوده است.»[2]

 

زبان سکا ئی

قسمیکه در جلد اول این کتاب در مورد خاستگاه آریائی ها و اولین کوچ نوردی آنها مفصلاً توضیحات دادیم در قسمت اصل و ریشه این قوم که به نژاد اریا می پیوندد معلومات ارائه شده است. جنانچه سکاها طوایف ایرانی بودند که قسمتی از ایشان در مشرق بحیره خزر و شمال مسکن سغدیان و پارتهاسکنی داشتندو قسمت دیگر آن در مغرب دریای خزر و دشتهای شمال دریای سیاه ساکن بودند. سکاهای غربی چندی بر دولت ماد غلبه کردند که در اخیر ماد ها بر آنان چیره شده و دولت شان را واژگون کردند. این سکاها در بین خود دارای تیره های علحیده بوده اند که هر یک آن به تیره خود می بالیدند و اکثراً این قوم گرائیها باعث جنگهای خونین و مهاجرتها در بین خود شان میگردید. خلاصه زندگی و سلطنت این دودمان همیشه با خون رقم خورده است. از جمله سکاهای «تیز خود» و سکاهای «آن سوی دریا»نام برده شده که هر کدام آن جایگاهی در ولایت های شاهنشهی هخامنشیان داشته است. زبان سکاهی باستان با زبان های پارسی و مادی درست یکسان نبوده اما چندان تفاوتی هم نداشته است و هوخوشتر پادشاه ماد با گروهی از جنگجویان سکائی که از اثر نفاق از منطقه شان رانده شده بودند به مادها پناه برده بودند که مورد عطوفت پادشاه ماد قرار گرفت تا اندازه ای این پادشاه با آنها به احترام رفتار میکرد که کودکان خود را بخاطر فرا گرفتن زبان به آنها سپرد. از این قوم در کتبه های آشوری و یونانی یاد شده است که بزرگترین سند تاریخی در مورد این قوم میباشد.و چنین فکر می شود که زبان« آسی » در قفقار بازمانده از از سکائی غربی باشدو زبان »ختنی » در شمال شرقی کاشغر بازمانده سکائی شرقی باشد. چنانچه استرابون جغرافیا نویس یونانی قرن اول میلادی به مشابهت فراوان و مادی و پارسی باستان اشاره کرده است.[3]

 

زبان پارسی باستان 

زبان باستانی ایران از زبانهای منصرف است و دارای ریشه هند و آریایی میباشد که گهواره و منشاء بسیاری از السنه دنیا است و از این رو با زبانهای مهم عالم متمدن مانند سانسگرت ویونانی، لاتنی و توتنی و اسکانداناوی و اسلاوی خویشاوند است. [4] و بخطریکه این مسآله روشن شده باشد از روش و ارتباط ریشه ای این زبان با سایر زبانها مثال می زنیم:

مویه گریه و زاری را گویند «سوگس» غمگساری را گویند و «موسوگی» زاری با نوا و ساز میباشد که عرب منش آن «موسیقی » و به زبانهای اروپائی «موسیک» (موزیک) میباشد؛«مهجیشت»(اعلحضرت) «مه جیشتا- مهژیشت در اوستا به آرش (اعلیحضرت) آمده و همین واژه است که به لاتین «مگیستا»، (ماژیستاس) نوشته شده و به زبانهای اروپایی بویژه با انگلیسی «مجستی»و به فرانسوی«ماژسته» مباشد

چنانچه ایران باستان و آسیای میانی را نویسندگان یونان باستان «آری آنا» و «آریا » نامند و از همین سبب است که دانشمندان در چهار صد سال قبل متفق به این بودند که: «آریائیها پیش از تاریخ از یکجائی آمدند»، چنین آورده اند که آرینها نیمی در ایران و در هند باختری (شمالی)و نیمی دیگر در اروپا می زیستند.(برخی از خردمندان گفته اند که «هیستوآر»(تاریخ)از واژه «ازتار» (از تاریکی) که معرب آن تاریخ شده است و در زبان انگلیسی «هیستوری»و در زبان پارسی بسان زبانهای اروپائیان واژه های «سالمه» (کالیندر) و( کلیز به پشتو) و «روزمه»)دئت)Date انگلیسی میباشد. [5]

از پارسی باستان جز شماره ای سنگ نبشته و خطوطی بر روی ظروف و آلات و سنگترازو ها و نگین ها اثری باقی نمانده و از تحقیق علمای زبان چنین بر می آید که در بیستون وشوش و الوند و آسیای صغیر واستخر و مصر بفرمان پادشاهان هخامنشی خط میخی به سنگ کنده شده که مشتمل است بنام پادشاهان و ذکر خاندان و شرح ممالک و فتوحات ؛ ستایش یزدان پاک و نفرین دروغ و نا پاکی، که از همه مهمتر سنگ نبشته داریوش است که در بیستون میباشد که دارای چهارصد و بیست سطر دارای چهل و پنج حرف و هر حرف از سه تا پنج علامت میخی است که همگی تقریباً هفتاد و پنجهزار علامت می شود.[6]

همچنان داکتر پرویز ناتل خان لری نیز بر این مفهوم اذعان دارد که زبان پارسی باستان را تنها از روی همین نوشته های شاهانه که بر تنۀ کوهها یا لوحه های زرین و سیمین که در اواخر قرن پنجم پیش از میلاد چندین نامه اداری بزبان آرامی بر روی چرم بدست آمده که به شهربان پارسی بنام آرشام مربوط است. در این کشفیات لغات مقتبس از پارسی با ترجمه لفظی آنها دیده میشود که بزبان و خط آرامی با مرکب بالای چرم یا پاپیروس نوشته شده است و اینها به علاوه نوشته جات فوق الذکر است که در تخت جمشید کشف و خوانده شده که داکتر ناتل خانلری تعداد آنها را نزدیک به سی هزار ذکر کرده که بخط عیلامی بر روی لوحه های گلی نوشته شده است.[7]

 

آثار باز مانده از پارسی باستان

مفصل ترین و مهم ترین آثار بازمانده زبان فارسی باستان از زمان داریوش اول است که بیشتر بدو متن بابلی و اعلامی همراه است. از پیشینیان داریوش پنج نوشته کوتاه ماند است به شرح زیر:

  1. 1.      از اریارمن نیای بزرگ داریوش اول، بر لوحه زرین ناقصی که در همدان بدست آمده است. این لوحه دو سطر بزبان پارسی باستان است. هیچ نشانه ای دلالت نمیکند بر اینکه در قسمت های از میان رفته متن بابلی و اعلامی نیز وجود داشته است.
  2. 2.      از آرشام نیای داریوش اول، لوحه زرینی که در سه قطعه یافت شده و تنها گوشه راست پائین آن از بین رفته است. این لوحه نیز در همدان بدست آمده چهار ده سطر به زبان پارسی باستان است.
  3. 3.      از کوروش بزرگ سنگ نبشته که پنج بار یا بیشتر روی ستونها و بدنه های کاخ شاهی در پاسارگاد تکرار شده است و شامل دو سطر به پارسی باستان است.
  4. 4.      از کوروش بزرگ در پاسارگاد،چند پاره کوچک از یک نوشته سه زبانی که لااقل شش سطر به پارسی باستا ن و چهار سطر به هر یک از زبانهای بابلی و آشوری را شامل بوده و بالای نقش شهنشاه در سر در قرار داشته است
  5. 5.      از کوروش بزرگ در پاسارگاد نوشته ای به سه زبان هر کدام یک سطر، روی لباس بر جسته شاه بر جرز های کاخ، که متن پارسی باستان اکنون یکسره محو شده است

. ولی در قسمت دو نوشته فوق ابهاماتی وجود دارد که گویا در زمان اردشیر هخامنشی پس از قیام برادرش کوروش کوچک بخاطر گرفتن و تصاحب تاج و تخت جعل شده باشدتا از این طریق تاج و تخت را برای فرزندان داریوش بزرگ و جانشینان آن ثابت کند.[8]

بر علاوه اینها یک تعداد آثار ارزش مند دیگر در همدان، تخت جمشید از اردشیر اول، در شوش از داریوش دوم، در تخت جمشید از اردشیر سوم با سنگها و مهر هایی که هر یک به سه زبان پارسی باستان، ارامی و اعلامی بدست آمده که از تفسیر آن صرف نظر کردیم.

 

زبان اوستائی

اوستائی یعنی کتابهایی که آئین زردشتیان به این زبان نوشته شده است. ولی معلوم نیست کسانیکه به این زبان گفتگو میکردند آنرا چه می نامیدند. هم درست معلوم نیست که در چه ناحیۀ از سرزمین پهناور ایران یا آریانها بکار میرفته است. قسمیکه در متن های اوستا آمده است میهن اصلی این نژاد به لفظ ««آریّنَ وَاِجَ» ذکر شده و گروهی از محققین این کشور را با ولایت خوارزم که نام آن نیز در آن کتاب آمده است یکی میدانند. سرزمین های «اَرینَ وَ اِجَ» در اوستا مشخص نیست ولی ویل دورانت مؤرخ امریکایی در کتاب مشرق زمین گهواره تمدن بنام آریایی ویجه یعنی سرزمینیکه خاصتگاه این نژاد بوده است نام می برد. و از روایات یونانی چنین بر می آید که این سرزمینها میان سِر دریا و آمو دریا یعنی بلخ وسمر قند و هرات در شرق فلات ایران باشدو.چنانچه در قرن های ششم و هشتم قبل از میلاد یک خاندان شاهی که منشاِ زابلی سیستانی داشته است بنام «کوی» خوانده میشده که آخرین کَوی آن در اوستا که بخاندان «اسپه» تعلق میگیرد «ویشتاسب» است که زردشت او را به آئین خود خواند که شاهنامه فردوسی و اکثر خسرو نامه ها به تفصیل در آنها ذکر شده است که بعداً به آن می آئیم.

از این قرار بر اساس روایات زردشتی ساسانی زمان زندگی زردشت را بین سالهای 553تا650 یا551-628یا 541-618ق.م.حساب کرده اند. ( در جلد اول این پژوهش [باز شناسی افغانستان] به عنوان زردشت مراجعه شود.)

اوستای کنونی باقی مانده مجموعۀ از متون دینی است که به زبان اوستائی که در دوره ساسانی ها گرد آوری و تدوین شده بنام «گاتا ها »یاد میگردد. ولی بعداً زبان ولایت «اَرین وَاِجَ» در قرن سوم میلادی از رواج افتاده و تنها مؤبدان زردشتی آن را بعنوان زبان دینی بکار می بردند. بنا بر روایات پهلوی (دینکرت ) کتاب اوستا که معرب آن مجوسی است در روی چرم گاو نوشته شده بود که توسط اسکندر سوزانیده شده و سپس توسط یکی از شاهان اشکانی که بلاش نام داشته است از نو گرد آوری شده که این روایات شفاهی میباشد. که بعداً در زمان اردشیر ساسانی بار دیگر این متون تصحیح و تنقح و بصورت قطعی ثبت گردید.

متن اوستائی که مروج و معروف است به خط دقیق خاصی در قرن ششم م.ساخته و وضع شده است. این کتاب در زمان استیلای اعراب بر فارس یک قسمت آن سوزانده شده و از دینکرد در قرن نهم میلادی /سوم هجری 3/1 آن موجود میباشد که این موضوع در جلد دوم این اثر[باز شناسی افغانستان] در بحث های کلامی خلفای عباسی با مجوسان و ملل و نحل به تفصیل آمده است (به جلد دوم خلافت عباسیان مراجعه شود)

اوستای کنونی بر پنج قسمت یا بخش تقسیم شده است کهیسنا که بمعنی پرستش و نیایش و کلاً به جشن (صورت کنونی یَسن) است اطلاق میشده. ویستپرد که مجموعه ملحقات یسنا است ؛ وندیداد که در زبان اوستائی ویدیودات است (قانون ضد دیو» معنی میدهد.که هر فصل این کتاب فر گرد خوانده میشود.که شامل 22 فرگرد میباشد. یشتها که آن نیز بمعنی ستایش و نیایش است که در اوستای کنونی 21 ویشت وجود دارد. موضوع ان نیایش پروردگار وامشاسپندان میباشد؛ و آخری آن خرده اوستا بمعنی اوستای کوچک که در زمان شاپور دوم ساسانی تألیف شده و شامل قطعاتی میباشد که از قسمت های دیگر اوستا با تصرفاتی تالیف گردید که به زبان اوستائی نیست که مشتمل بر نماز ها و دعا هائی است که در مراسم دینی سالانه و اوقات روز و جشنهای مذهبی و هنگام انجام دادن اداب خاص دینی خوانده میشده است.[9]

 

زبان دو هزار ساله یا مادر زبان دری

در کشور ما(افغانستان) در ولایت بغلان پانزده کیلو متر تیر شده از شهر پلخمری در مسیر جاده پلخمری بلخ در کنارۀ یک کیلوکتری جناح جنوبی جاده بالای تپه ای مشرف به کوهپایه های اطراف در سال 1951م/ 1330ه خورشیدی معبد سرخ کوتل کشف گردید که نمایندگی از آتش دان آتش مقدس زردشتیان می نمود که مهمتر از همه بدست آمدن کتیبه یا سنگ نبشه ای است که خصوصیات آنرا در جلد اول این پژوهش در بحث معبد سرخ کوتل یا مها دژ بغلان به تفصیل اورده امدیم [باز شناسی افغانستان].

ما حصل کلام اینکه:در نتیجه کاوش در این معبدیا پرستشگاه باستانی آثار آتش کده مقدس نیز نمایان گردید که نظر به تحقیقات باستان شناسی هیئات کاوشگر معبد را مربوط به اوایل عصر کوشانی یکی از تیره های مشهور غیر آرین این منطقه که مشهور ترین شهنشاه آنان،بنام کنشکای کبیر رسوخ باستانی دارد میدانند. این معبد نه جای نصب مجسمه ها به اصلوب یونانی بوده و نه هم مانند عصر بودائی یاد گار های بودا را در آن حفظ میکردند، بلکه صرفاً در آن آتش مقدس پاسداری و نگهداری و پرستش میشد که این معبد تا شش الی هفت قرن بعد از زردشت نیز آتش مقدس را در خود شعله ور نگهداشته بود. که متن کتیبه حاکی از آن است که تاریخ این آتش مقدس از عهد مزدیسنا در عهد ساسانیان مقدمتر است.

آتشگاه سرخ کوتل نخستین معبد آئین آتش پرستی که در صفحات شمال افغانستان در ولایت بغلان کشف گردیده که نشاندهنده ممیزات خاص ادبی و فرهنگی و هنری عهد باستان را در این خطه نشان میدهد. عصری که به کوشانیان معروف است و زبان کتیبه های مکشوفه آن هم یک زبان داخلی و محلی است.[10] (که شباهت خاص با نوشته های تخت جمشید و شوش که بزبانهای آرامی و اعلامی بوده است دارد که موجودیت یک گویش خاص را در آن دوره در بین کوهپایه های هندو کش واطراف آن بیان میدارد.)

کتیبه سرخ کوتل بغلان که در سال 1357ه/1978م بر امده تخته سنگی است که ضلع چپ آن 117 سانتی متر و ضلع راست 110 سانتی متر و ضلع بالایی آن 132 سانتی متر و ضلع تحتانی 125 سامتی متر میباشد

 

مستشرقین اروپایی که این سنگ نوشته را مطالعه کردند:

 

زبان سنگ نوشته 1800 سال قبل

«هینتینگ و ماریک»که این کتیبه را مطالعه کرده اند آنرا یک زبان باختری نامیده اند ولی چون بغلان در تخارستان واقع بوده بهتر است آنرا زبان تخاری بدانیم که پروفیسور عبدالحی حبیبی این زبان را در اثر موجود بنام زبان کوشانی نامیده است.. چنانچه البیرونی و البشاری و مقدسی زبان ولایات بین بلخ و بدخشان را تخاری خوانده و آنرا به زبان بلخی (ویا سغدی) نزدیک دانسته اند و از همین سب حبیبی جواز داده است که این زبان تخاری خوانده شود.(واما قسمیکه منطقه از روی فعل و انفعالات تاریخی و خط سیر مهاجرت ها که تاریخ گذرگاه آنرا از بلخ نشان داده است فکر میشود که این گویش بشمول بلخ (باختریا)در سراسر آری =خراسان در آن دوره متداول و مروج بوده چه تاریخ تیره ای از این قوم را که بنام افتالیان نامیده میشوند سلطنت های شان را در مناطق سیستان و زابل و رخج ثبت کرده است که البیرونی والبشاری و مقدسی نیز این منطقه را در شمار در یک دایره وسیع از بدخشان تا سغدیانا یا خوازم میداند، لذا احتمال آن که این زبان را بیک دوره مقطع ای کوشانی منسوب بدانیم خارج از احتیاط خواهد بود، زیرا تجربه های زبانشناسی نشان میدهد که یک زبان به بسیار کندی نمو وانکشاف و گسترش می یابد که شاید از هزاران سال تجاوز کندخاصتاً که در آن دوران وسایل انتقال فرهنگی نسبت کندی راه های مواصلاتی وعدم وابستگی های اقتصادی منطقوی به سایر مناطق کند و کمتربود؛ مثال آنرا در گویش زبان پشتو می آوریم که نظر به قول ابن خلدون در زمانیکه سلطان محمود غزنوی میخواست هندوستان را فتح نماید به قبایل از افغانهای که به پشتو صحبت میکردند و تحت قیادت حکومت های محلی هند و در مجاورت فلات سند در کوههای مشرف به غرب آن ناحیه که حالا بنام ایالت سرحد یاد میشود زندگی میکردند که کار شان رهزنی و غارت بود که سلطان غزنه آنها را سر کوب نمود(تاریخ العبر ابن خلدون ج/سوم) ویک قبیلۀ دیگر از کسانیکه به زبان پشتو صحبت می کردند خانواده های سوری غور بودند که در طول هزاران سال از محدوده خود پا برون نگذاشتند. در ظرف یک هزار سال این زبان حالا توانسته است بستر مناسبی را در مر کز و شمال و جنوب و غرب کشور به علاوه مناطقی در هندو پاکستان، امارات متحد عرب و عربستان سعودی یافته است. این سیر کند انکشاف زبان پشتو در تاریخ این کشور که بموازات گویش پارسی پیش رفته است از سایر زبانها که انها نیز سابقه طویلتر از آن را دارا میباشد از قبیل سایر گویش های محلی افغانستان که نه تنها انکشاف نکرده اند بلکه در حالت فراموشی منجر به مرگ نیز میباشند. پس میتوان حکم کرد که زبانی که در عهد اعتلای مدنیت آتش ستایی در معبد سرخ کوتل به ظهور پیوسته در یک دایره وسیع تری مروج بوده است که شاید در مسیر این راه اقوام کوشانی یگانه تیره ای نباشد که از این زبان مزیتی برده و آنرا مورد استفاده قرار داده باشند.)

پروفیسور حبیبی در این اثر ارزشمند(کتیبه سرخ کوتل) را مورد تاریخ ادب کشور مینگارد که ما تا هنوز سند کهن تری از عصور قبل الاسلام در باره زبانی که مادر زبان دری فارسی باشد در دست نداشتیم. ولی در قرونی که زبان پهلوی جنوبی در پارس و زبان پهلوی شمالی، در ماوراأنهر تا ختن و تورقان پهن شده بود و زبان دربار و ادب و علم ساسانی بود؛ در خراسان و دامنه های هندو کش تا ولایت قندهار در دربار کوشانیان و ملوک محلی خراسان =(افغانستان)مانند هفتالیان، زبانی موجود بود که انرا مادر زبان دری و فارسی کنونی در خراسان=(افغانستان) گفته میتوانیم که قدیمی ترین اثر این زبان در کتیبه سرخ کوتل بغلان بدست آمده است که به قرن دوم میلادی تعلق می گیرد و رسم الخط آن یونانی شکسته است.

پروفیسور حبیبی چنین اظهار عقیده میکند که: « این زبان تخاری یا کوشانی را چنانچه در قسمت تحلیل کلمات آن می بینید با زبان کنونی فارسی افغانستان(؟) [11] و زبان پشتو روابط محکمی(داشته) است. واغلب کلمات و تراکیب و حتی افعال آن با زبان پشتو مشترک اند.ولی آنرا نمی توان پشتو شمرد.بلکه شکل قدیمی همین پارسی افغانستان=(خراسان) است و ضمناً ریشه های کلمات آنرا در پارسی و پهلوی و سغدی و ختنی ( اوغور ) یا لهجه های دیگر افغانستان=(خراسان) یافت... این زبان از پشتو به فارسی افغانستان نزدیکتر است. و بنا بر این در بیان زبان کوشانی و این کتیبه دو احتمال موجود است:

  1. ممکن است که این زبان به اصطلاح فیلالوژی زبان یک 1-SO-GLASS باشد. یعنی سرزمینی که در آن دو زبان یا دو لهجه بهمدگر می آمیزند.و احیاناً یک زبان یا یک لهجه مشترکی را از دو یا چند زبان تشکیل میدهد.

 

امکان دارد که پکهت های قدیم نژاد های ویدی و آریائی و اوستائی در جنوب هندوکش امکان موجودیت زبانهای دیگر از جمله پشتو وجود داشته اند و در شمال هندو کش هم مردمی آریائی نژاد بودند که بزبان دیگری (سلف فارسی)گپ می زدندو این دو زبان در اثر مرابطه و پیوند های اجتماعی و اقتصادی و محیطی با هم مخلوط گشته و در آویزگلاسی ماننددامنه های هندوکش دو ولایت تخارستان، همین زبان مانحن فیها بوجود آورده باشند.که دارای عناصر هر دو زبان است.

  1. احتمال دوم این است که زبان کوشانی بصورتیکه در این سنگ نوشته دیده میشود پیش از تشکیل و پیدایش پشتو و دری (فارسی)در این مملکت زبان دربار و نوشته و ادب بود (حدود قرن دوم میلادی) که در مدت چهار قرن بعد از این تا اوایل اسلام دو زبان پشتو و دری از آن بوجود آمده باشد زیرا قدیمترین آثار باقیه دری بهمان قرون نخستین اسلامی میرسد.

 اگر این احتمال دوم را قبول کنیم باید زبان این کتیبه را مادر زبان پشتو و دری بشماریم که در این دور تحول مدت چهار قرن برای انتخاب کلی زبان پشتو از یک مبداء اندک خواهد بود.و بنا بر این این ادعا هم مورد تأمل است.»[12]

نقطه قابل ذکر این است که خود پروفیسور حبیبی میدانست که یک زبان حتی در طول یکهزار سال نمیتواند به آنقدر رشدی برسد که بتواند جای خود را در تاریخ دوهزار ساله باز کند در صورتی که مااثر آن قبلاً در گذشته های دور موجود نباشد. پروفیسور حبیبی زمانیکه این اثر را به نگارش گرفته بود یک جو کوبنده و بخشنده ای بخاطر بقدرت رساندن و دامنه بخشیدن و تشویق زبان پشتو از طرف دولت پادشاهی افغانستان مورد حمایت , و آغشته بنظام تبعیض قرار داشت به این حساب که در دوایر حکومتی کورس های زبان پشتو در اوقات کاری و بقدرت نگهداشتن آن از وجیبه حکومت بود که ماموری که در این ساعت های زبان پشتو غیابت میداشت و یا ناکام میشد از ترفیعات سنوی عقب می ماند وبهمین سبب اداره ای در کابل تأسیس شد که شعبات آن در ولایات نیز موجود بود که بنام پشتو تولنه یاد میشد. در این برنامه به هزاران جلد کتاب پشتو چاپ شد و در مناطق غیر پستوندر مناطق شمال، مثلاً در خم آب و آقچه و تالقان و جا های که زبان مردم ترکی یا اوزبیکی و یا هم ترکمنی بود فرا گیری کتابهای پشتوو خود این زبان لازمی و حتمی بود درچنین جوی که با دکتاتوری شاهانه حمایت میشد جناب شادروان پروفیسور حبیبی هم مجبور بود علی رغم افکارروشنفکرانه و باز به روش همقطاران خود سر شور دهد چرا که او باوجودیکه یک محقق عالی مرتبه بود الزاماً مجبور بود تا نقش زبان پشتو را که محل پیدایش این اقوام را و تقابل آن را باعصر سلطان محمود غزنوی به قول ابن خلدون بزرگترین تاریخ نویس و شرق شناس عهد اسلامی موجود میباشد از آن فرا تر در هیچ یک سند تاریخی با این نام روبرو نمی شویم آن را در عهد کنشکا و کوشانیان که خود نژاد غیر آرین بوده است تلفیق بخشد چنانچه با بسیار مهارت خودش نیز این قول را مردود و ناممکن دانسته است.چنانچه خود در پراگراف بالا اذعان داشته است که:« چهارقرن برای انشعاب کلی زبان پشتواز یک مبداء اندک خواهد بود.»

پروفیسور حبیبی با ملاحظه کتیبه سرخ کوتل با صراحت اذعان میدارد که:«و اکنون که کتیبه مکشوفه بغلان را می بینم اعتراف میکنم که زبان فارسی کنونی از پهلوی منشعب نشده بلکه تا دو هزار سال پیش از این در تخارستان تاریخی زبان تکلم و تحریر و ادب و دربار بوده که اینک25 سطر آنرا در حدود (160) لفظ بهمان شکل قدیم و عناصر کهن تاریخی در دست داریم و بنا بر آن کشف این لوحه گرانبها تحولی را در عالم زبان شناسی و تاریخ ادبیات افغانستان بوجود می آورد. و عقاید کهنه را متزلزل میگرداند.» [13]

 سپس شاد روان حبیبی این موضوع را در خصوص اصالت و قدمت تاریخی زبان با ادله قوی بیان میدارد: «از جمله دلیلی که برای وجود زبان فارسی در ادوار قبل الاسلامی اقامه میکردنداین بود: که آثار منثور و منظوم زبان دری بعد از تحریر مقدمه منثور شه نامه ابو منصوری 346ه بدست آمده و تمام این آثار به زبان فصیح و استوار و پخته (فارسی) دری است، که باید قرنها قبل از اسلام پرورش دیده تا به این حد فصاحت ومتانت ادبی رسیده باشد. و دیگر اینکه از اوایل دوره های اسلامی برخی عبارات ومنقولاتی در کتب عربی نقل شده که به فارسی فصیح اند، و باز در اوقاتی که در خراسان و سیستان بگفتن شعر دری آغاز کردند، این اشعار نیز بفارسی پرورده و استواری اند که باید قرنها باید تربیت دیده و به این مرتبه پختگی رسیده باشند.» [14]

 

محتویات کتیبه سرخ کوتل

از کلمات 61 تا 84 این لوحه چنین بر می آید که «به سی ویک سال از نیسان ماه» یعنی در مورد گاه شماری سال جلوس کنشکاکه مبداء تاریخ آن عصر قرار گرفته بود که حتی پس از مرگش هم در کتیبه های آنرا نقر میکردند. که آنرا 139 میلادی تعین کرده است.

حالا اگر مبداء عهد کنشکا راسال 129م قبول کنیم پس موسم بهار ماه حمل (نیسان) سال سال سی و یکم مقارن می آید با 160 میلادی که هشت سال بعد از مرگ کنشکا باشد.

کتیبه های خروشتی که در کشور پیدا شده است همه اش تاریخ شاهان را به این ترتیب معین کرده است:

از کتیبه های                  کنیشکا دارای سنه                              1/3/12 عهد کنشکا

از کتیبه       واستکا         " "             24/28        "                "

گ              "                هوویشکا       "                "                 33/60       "                "

"               "                واسودیوا "    "                                  74/98       "                "

از روی این تعین سنین باید گفت که کتیبه بغلان باید در عصر واستکا یا هوویشانوشته شده باشد سال سال 196 میلادی در ماه (حمل).[15]

چون بحث بخاطر چگونگی این کتیبه که شرح آن خود کتاب ضخیمی میباشد بخاطر درازی سخن صرف نظر میکنیم و کسانیکه بیشر مایل هستند در کتیبه سرخ کوتل بغلان دقت بیشتر نمایند لطفاً به کتاب حاضر(زبان دو هزار ساله افغانستان یامادر زبان دری (تحلیل کتیبه سرخ کوتل بغلان»)تألیف عبدالحی حبیبی،از نشرات انجمن تاریخ افغانستان، چاپ مطبعه دولتی کابل 1342ه/1963م مراجعه نمایند

 


[1] همان ماخذ، صص 153 تا 161، تخلیص

[2] - همان، ص 120 بحث سیزدهم

[3] - همان، صص 161 62.

[4] - داکتر رضا ضاده شفق، تاریخ ادبیات ایران،

[5] - نژاد و زبان، کی استوان، 1299ه/1920م که بشماره 30935 در کتابخانه بنگال هندوستان ثبت است.

[6] - رضا زاده شفق، همان، 17 ج/ اول

[7] - تاریخ ادبیات زبان پارسی داکتر ناتل خان لری، ص162

[8] پرویز ناتل خانلری، همان، صص 163-65

[9] - همان 174-178

 

[10] - عبدالحی حبیبی زبان دو هزار ساله یا مادر زبان دری (تحلیل کتیبه سرخ کوتل بغلان)، نشریه انجمن تاریخ افغانستان چاپ مطبعه دولتی کابل سال 1342 هخورشیدی، مقدمه، صص1-2

[11] - زبان فاری دری افغانستان در نوشتار بازبان فارسی دری ایرانی، زبان فارسی ماورای جیحون و سایر مناطقیکه با این زبان تکلم میکند فرق چندانی ندارد که صرفاً در گویش و لهجه های منطقوی هر محل فرق میکند که تغیر لهجه در معانی اصلی زبان تغیراتی را نمی آورد بنا آً ما این زبان را با داشته های لهجه های فراوان تفکیک نا پذیر دانسته و جزء یک زبان میدانیم آنهم زبان فارسی دری در ایران، افغانستان و سایر جا ها.

[12] - همان اثر صفحات بعدی

[13] همان اثر، صفحه بعدی.

[14] همان اثر به ادامه

[15] همان، ص11تا 13

Advertise your business here. Click to contact us.
  • ع خ آغُری
    کدام ماخذ؟ فهمیده نشد که از کدام منشا کَپی شده است. باید اصل منبع را مطالعه کرد، نه چرندیات را.
  • مومن افغان
    سلام

    دانشمندان هندی اصلا فرضیه ای مهاجرت اریایی و نژاد اریایی را رد کرده اند. ان معتقدند که در قر ن هجدهم ، انگلیسی ها و اروپایی ها برای توجیه استعمار شان افسانه ای اریا و مهاجرت اریایی ها را درست ک ردند.

    امروز هیچ کسی در جهان زبان هند و اریایی را به رسمیت نمی شناسند. ما گروه زبانهای هند و اروپ ایی داریم. و گروه زبانهای هند و ایرانی که منظور همین کشور ایران است و قلمرو قدیم فارس. ایران امروز ا ز هزارها سال به این سو به نام فارس یاد می شده است نه اریان یا ایران. کلمه ای ایران فقط و فقط در شاهن امه امده است و رضا خان به تشویق هیتلر نام فارس را به ایران تبدیل کرد.

  • کاکا راستگو  - العربیه
    شرق و غرب مدیون زبان مقدس عربی است.
    بدون عربی ما هیچ زبانی نداریم. فارسی سچه در زمانهای قدیم وجود د اشت اما فارسی فعلی یکی از پسر های عربی است. شکر و عسل را بگذارید که دیابت تان بالا نرود, آینده عربی و چینایی است.
    شکرا جزیلا
  • احمدی
    کاکا راستگو! یا.....

    زبان عربی هیچگاه مقدس بوده نمیتواند عزیز هوش کنی که در آینده چنین افراط نکنی ! زبان شرین ما فارسی دریست نه عربی و ....
  • ناشناس
    chltor dard darad shanidan waqeyat .
  • سید محمد باقر عالمی
    نویسنده محترم اسلام علیکم

    افکار شما بیانگر اعتقاد شما به نژاد و قومیت است که اسلامی نیست و در مخا لفت مستقیم با قران و دین قرار دارد.

    همه می دانیم که زبان قران زبان عربی است. فقط همین که قران به عربی نوشته شده است کافی است که زبان عربی را زبان الهی و دینی و خدایی بدانیم. اما همه می دانیم که زب ان فارسی مثل هر چیز دیگر که به دوران جاهلیت بستگی دارد نمی تواند باعث افتخار باشد. جاهلیت قبل از اسل ام اصلا مذموم است و افتخار به هر چیز ان جاهلیت کفر است. قوم پرستی و گذشته پرستی و مخصوصا پرستش دوران جاهلیت قبل از اسلام کفر است. اسلام امد و با نور الهی اش ایران قدیم و تمامی این سرزمین ها را پاک کرد . این یک نعمت بود و برگشت به ان جاهلیت دشمنی با خداوند و پیامبر و اولاد و خاندان پیامبر است.
  • ناشناس
    خدایا چی میشد اگه آدما این قدر متعصب نبودن؟
    کی گفته خدا عرب زبونه؟!!
    یعنی شما هروقت می خواین با خد ا صحبت کنین عربی حرف میزنین؟
  • ازتاريخ
    سيدجمال الدين مبارزبزرگ ميگويد: فارسی درشرق مانندفرانسوی درغرب است "
  • ناشناس
    salam wapean ke shakar ast
  • وطندوست
    آفای جمالزلده نویسنده ایرانی زبان فارسی خودش را شکر خوانده است . ما زبان دری خود را چی بنامیم؟
  • احمدی
    وطن دوست عزیز وقتیکه سواد کافی نداری چرا در مورد زبان ابراز نظر میکنی؟! عزیزم زبان دری و فارسی از یک ریشه و مصدر بود یعنی یکی است تنها به لهجه های مختلف صحبت میشود.
  • احمد
    برادران عزیز !
    لسان نه شکر است و نه قند، بلکه محض وسیله افهام و تفهیم است، خوبتر اینست که ما و شما قلم بدستان پیرامون سایر موضوعات علمی که ربط با پیشرفت اقتصادی و علمی جامعه ما داشته باشد تحقیق نمود ه و آنرا ذریعه همچون سایت های انترنتی به نشر بسپاریم. اما مطالب مانند عنوان فوق یا ناشی از تفوق طلبی هاست ویا اینکه مخشوش و مصروف ساختن اذهان یک تعداد، اگر این سلسله همچون ادامه یابد شاید کسانی از میا ن ما پیدا شوند که بنویسند "لسان حضرت آدم هم فارسی بود"
    و دیگر مطلب جالب اینکه استعمال اصطلا حات مانند آریا ویا آریائی بعد از جنگ های جهانی ممنوع شده و کسی درین مورد نه تحقیق میکند و نه مینویسد و در وطن ما و شما حالا شروع شده است.
  • ناشناس
    عربی زبان الله وپارسی زبان عشق. زبان زندگی .زبان لزت بردن از زندگی هم درین دنیا وهم در فردوس برین اس ت
    نفرین برانکه زبان قتل وشمشیررابرزبان شکروعشق وزندگی برترمیپندارند
  • حجت اله عرفانیان  - حقانیت شیعه توسط کعبه علم ریاضی فروع دین نماز و رو





































    نــمـــایـــدکوچه های غربت و غم قحطی یک مرد بودخانه مان در غارت بی غیرتی نامرد بود دست مادر را گرفتم تا سوی مسجد رویم ناگهان آتش گرفتم دست مادر سرد بودراه آن كوچه كه مسدود شده خانه وحى پر از دود شده آ تش از بس كه برافروخته بود در و ديوار همه سوخته بود آنچه ديدم به ظهور و به شهود فاطمه بود در آن آتش و دود سلام بر پهلوی شکسته ات وسلام بر خسوف غمگینانه تو !پاک میکرد اشک را تا سحر مولا علی غربت نیمه ش ب او که خشمش بود خود آئینه غمها علی در نشستی که با احبا بود صحبت از ارزش تولی بود گفته شد ارزش ولای علی بی کمو کاست جانه حضرت زهراء بود شیر حق تا دید دستو پهلویش کبود دستو پهلویش چرا کشته کبود حضرت محسن شهید این ولایت گشته بود شش ماه نبود میخ سه شعله در رفت بر گلویش شد کبود اولین شهید ولایت فاطمه با علی حضرت محسن بود کشته شد زهرای اعطهر زان سبب گفته در قرآن تمامه آیه ها حق با علیست والله و بل له همه حق با علیست دشمن خواست تا با اینکار علی را کشد آتش زدن به خانه ي مولا بهانه بود مقصود خصم كش تن بانوي خانه بود از آن همه سفارش پيغمبر خداپاداش دوستي با علي تازيانه بود کشتند علی را جان گرفتند ا ز او کاری دگر نداشت با دشمنش علی مظلومتر از فاطمه علیست آتش گرفت خانه قلبش علی وقتی که آمد به خان ه فاطمه جانش را ندید پاک میکرد اشک را تا سحر مولا علی غربت نیمه شب او که خشمش بود خود آئینه غمها عل ی میتراود در دله شیعه از آن وادیه نور گوئیا در سینه اسرار نهان دارد علی دست مادر را گرفتم تا سوی مسج د رویم ناگهان آتش گرفتم دست مادر سرد بودراه آن كوچه كه مسدود شده خانه وحى پر از دود شده آتش از بس كه برافروخته بود در و ديوار همه سوخته بود آنچه ديدم به ظهور و به شهود فاطمه بود در آن آتش و دودکاش نجا ر مدینه ، در مدینه در نمی ساخت یا اگر می ساخت ، بهر خانه حیدر نمی ساخت کاش ای شهر مدینه بی در و دیوار بودی یا تو ای باغ فدک هرگز در این دنیا نبودی گرچه مظلومی مولا سندی معتبر است این سن د ثابت و امضا شده با میخ در گرگوهری بنام تولا نداشتم رهتوشه بهرروز مبادا نداشتم روزحساب دردوغمم بی حساب بود دردل اگرمحبت زهرا نداشتمدیروزاگرکه دست مرااونمی گرفت امروزمن امیدبه فردا نداشتم گرمهرا ونبود دراین ظلمت حیات راهی بسوی عرش معلا نداشتم هرگاه تامدینه اوپرگشوده ام چشم طمع به ج نت اعلا نداشتم ای عصمت مقدس حق عمری ازگناه بال وپرم شکسته وپروا نداشتم کردی هزارمرتبه لطف وکرم به من غافل شدم که چشم تماشا نداشتم شرمنده ازحضورتوهستم که دررهت ایمان وعشق داشته تقوا نداشتم چیزی ب رای عرضه براین آستان نور درحیرتم که داشته ام یا نداشتم هر چه گویم یا علیا" یا علی تا روز حشر ذات یکتا را قسم اعجوبه ای مولا علیست
    ای گوهر بهر ولا علی آئینه تمام نمای قائم آل محمدی خواند احمد خو یشتن را با علی مولای امت تا بدانی این مرتضی جزمصطفی هم تا ندارد صورتی زیباتر از روی نبی با علی هم قا ئم آل محمد جانه احمد با علی همتا ندارد اصل خلقت کلک رحمت دست ایزد رو نمایی کرده است قائم آل محمد یو سف زهراء علیست از علی دارد مقامو از علی دارد نشان هم نشان از نور پاک مصطفی دارد یقین آئینه روی علی س وره انا فتحنا لک فتح مبینا روزه روشن غصب کردند حق مولایم علی اسوه ایمانو تقواء والی والا مشعله شمع فروزان جلوه نور جمال کبریا کسب نور معرفت گنج مراد باغ امید لوح محفوظ خدا دوره کاظمینی سامراء صاحب تی غ ولایی سامرایی در مناجات علی شهد والا چشمه پاک ولاء دولت پاینده حق کبریاء حاصله عمره تمامه انبیاءو اولیاء حجت عثنا عشر صاحب بحر ولایت مرکز علمو درایت بر همه عالم عدالت عدله ناب کردگار وارث حقه نبو ت با امامت شد پدید در شب قدر صبح سپید یاوره مستضعفان قائم آل محمد خواهد آمد یاوران گرددند فدایت رو ح مصطفا جانه مرتضا هستم غلامت مرید علی مرام علی قائم آل محمد هستم غلامت همچو اسماعیل نذرم باب شد سر کنم قربانه تو جان را کنم قربانه تو حقا که تووارث دینو داماد احمدی سرترازعالم تمام انبیایو او لیاء وارث کل تمامه انبیاءعلی آئینه تمام نمای قائمه آل محمدی تابش نور ه جمال کبریا معدن علمه لدونه کبر یاء سر تر از عالم به هستی در وراء بر گله رویش سلام کبریاء کعبه بر پا شد به عشق پنج تنه آل عباء معر فت معرفت بارد ز روی مرتضا زورو بازوی علی هم بدنیا آمدورفته بر دوشه مصطفا یاره علیست رفته بر دوشه ن بی کعبه را بت ها شکسته پا به دوشه مصطفا هم مرتضا والله نشسته فاطمه بوده که او بتها شکسته عشق خدا هم علی عشق علی کوثر است عشق نبی هم خداست عشق خدا حیدر است لیک ندانم کدام عشقو صفا حیدر است فاطمه عشق خ داست عشق خدا حیدر است خانه کعبه بدان زادگه حیدر است بسته نشد آن شکاف ز قدرت حیدر است سقف کعب ه نام الله در زمینو آسمان نام الله و محمد جمع پنج تن دوره کعبه هر طرف نام شریفی بر همه عالم حریفی ع لی در کعبه چون آمد بدنیا شکاف کعبه میگوید همین را هر طرف نام شریفی بر همه عالم حریفی در کعبه بپا شد شوری حق است علی مگر تو کوری در زمینو آسمانه کعبه شد نوری عیان نور از اعثنی اعشر بوده تمام بر دوازد ه ضلع کعبه قسم گرد کعبه من به پنج تنهآل عبا والله رسم در زمینو آسمانه کعبه نام الله و محمد ناودانه طلای کوثری روبروی شکاف کعبه بر روی علی درب کعبه هم حسینو رو برویش بوود جانم حسن ابن علی ناودانه طلای کوثری روبروی شکاف کعبه بر روی علی درب کعبه هم حسینو روبرویش هم بکشته قاتله مولاء علی حوسنه یزد ان حسن جانم فدایش مظهر ایمانو تقوا چون علی لا حول ولا قوه" الا بالله و سلامه تمامه انبیاء بر گل روی حسن ابن علی ضربتش ارزد به کل عالمی ماشاء الله و لا حول ولا قوه الا بلله بر جماله یوسف زهر اء قائمه آل محمد چون علیست گله نرگس قائم آل محمدی شه آسمانو زمین باشد یقین گنج نهان بارگه کبریا قائمه آل محمد یوسف زهراء علیست ای فدای تو همه جانهای ما زیر نگین توست همه ما سوا قائم آل محمد جانه من گردد فدا یت جانشین باشی بحق مولاء علی هفت آسمان به درت سجده میبرند ای خاک پای جا نمازت توتیای چشم عارفان ای نور جاودانه ارضو سماء حسنه خدا در آءینه ات جلوه میکشد جلوه نمای مکتب شیعه قائم آل محمد یوسف زهرا علیست ای جلوه گاه نور جمال کبریا هم آئینه رسالتو هم آینه امامتی اقیانوس نبی بحر کرامتی ه م آئینه خدا در قیامتی جانم به فدایت که بهر عنایتی دردهایی را که درمان نیست باید التیام از غبار درگ ه دارالشفایت یا علی نیست چون مشگل گشایی در جهان جز دست تو دست ما و دامن مشگل گشایت یا علی در نشستی ک ه با احبا بود صحبت از ارزش تولی بود گفته شد ارزش ولای علی سوره کوثروقدرو قائمه آل محمدیوسف زهراء عل یست از علی دارد مقامو از علی دارد نشان هم نشان از نور پاک مصطفا دارد یقین کسی کو گفته از علمو درایت بیانات متین غیر ا...
  • ناشناس
    فارسي چنان قدرتي دارد كه درايران سالها حكومت ترك هاي صفوي و قاجار نتوانست آن را به زبان تركي مبدل كن د.
  • حجت اله عرفانیان  - حقانیت علی توسط عالم و آدم دقیقه و ثانیه روزو شب ص






































    الله پنج حرف بنام 5 تن محمد رسوالله دوازده حرف بنام 12 امام شیعه محمد 5 حرف و فاطمه هم 5 حرف بنام پن ج تن است اینقدر در آیات قرآن فراوان است که نگو فقط کور نباید باشی دوستت دارم برو حلشو ببر و ببینی ای زیبا ترین نام خدا در عا لم علی عشقو جانو روح فاطمه با نبی عشقو روحو جان من درجهان علیست تا رسید ن به ولایش قائم آل محمدیست راهی نمانده که جان من به فدایش خود خود خود علیست ای زیبا ترین نغمه یا س رود بر قلب من بگو چه سرایم برایش در سجود مسجود ملائک به آدم منظور علی بود علی بود ضربه ای که علی زد به شیطان شد تارو پود سر بلند نکرد ز ضربت علی جهان همه شد به پا به ولای علی نام مهدی بحساب ابجد ۵۹ ت قسیم بر۵ تن= ۱۲ امام و ۵۹تقسیم بر ۱۴ معصوم =۵ تنه آل عباء نام هزار نام خداست و ۱۱۰ نام علی جمع این د و میشود ۱۱۱۰تقسیم بر ۱۴ معصوم میشود ۷ دوره کعبه پنج تن به گرد 5تنو 12 امامو 14 معصوم 7 دوره کعبه به گرد پنج تن ۷+۵ =۱۲ امام مثل ۱۲ اضلاع کعبه از نام علی ابجد کبیرو صغیر پیداست۲۶تقسیم بر ۵= ۵ تن آل ع باء بر حقند ۲۶تقسیم بر ۱۲ امام =۷ دوره کعبه به پای علی شروع میشود هم حج نام علی بحساب ابجد صغیر و کب یر ۱۱۰+۲۶=۱۳۶ جمع نام علی در ابجد کبیر و صغیر ۱۳۶تقسیم بر ۵=۵ تن آل عباء ۱۳۶تقسیم بر ۱۴ معصوم =۱۲ ام ام بدست میآید ۱۴معصوم +علی۳=هفده ۱۴+۳=۱۷ رکعت نمازدر ۵ وقت بنام پنج تن آل عباء دوازده امام ۱۲+۵ تنه آل عبا+دوازده امام =۱۷ رکعت نماز علی ۳+نماز ۴=۷ بار میگردی بدوره کعبه کعبه را خدا مکعب آفرید دوره ک عبه شد نام پنج تن پدید در زمینو آسمان نام الله و محمد ناودانه طلای کوثری روبروی شکاف کعبه بر روی علی علی در کعبه چون آمد بدنیا شکاف کعبه میگوید همین را درب کعبه هم حسینو روبرویش بوود جانم حسن به دوازد ه ضلع کعبه قسم به 5تنو دوازده امامو چهارده معصوم رسم مارو عقربو عنکبوت سیاه کی بوود جانشینه رسوله خ دا 7ضربدر 12 =84تقسیم بر 5=17 رکعت نماز 84تقسیم بر12=7 دوره کعبه علی3 +نماز 4=7 و 84تقسیم بر 14=7 روزو سالو ساعتو ثانیه 12ضربدر 5 =60 یک دقیقه 12 ساعت روز 12 ساعت شب چه کسی روزو شب را 12 ساعت قرار داد چه کسی حواریون حضرت عیسی را 12 نفر و جانشینان پیامبر اسلام را 12 نفر قرار داد14 معصوم +علی3 =17 رکعت نماز دوازده امام 12+5 تنه آل عبا =17 رکعت نماز علی 3+نماز 4=7 بار میگردی بدوره شکاف کعبه عل ی دوازده امام برای حقانیت شیعه کافیه دستو بند انگشت جمع شوند میشوند یک مشت دو مشت با چهارده بند انگش ت در دو دست 28 تقسیم5 = 5 پنج تنه آل عبا دروه کعبه هر طرف نام شریفی بر همه عالم حریفی کعبه را بتها ش کستی پا به عرشه کبریا هر دو تو هستی رهبر شیعه تو هستی دشمنه هر بت پرستی چرا خداوند سا ل را 365 روز و 12 ماه و 12 ساعت روز و شب را و حتی 60 ثانیه را بنام 12 امام شیعه و پنج تن آل عباء قرار داد 12ضربد ره 5 تن آل عباء =60 یک دقیقه و ثانیه ها هم میگویند حق با علیست پنج انگشت داری به دست این نشانه پنج تنست چهارده بند انگشت داری به دست این نشانه 14 معصوم شیعه است قلب را خدا شبیه 5 آفرید که ز پنج تن جد ا نشید با 5 وقت نماز تف به روی دشمنانه شیعه بنداز خداوند مکتب شیعه را سر افراز بنام 5 تن و 12 امام و 14 معصوم نمود دوره کعبه 5تن در زمینو آسمانش نام الله با محمد ناودانه طلای کوثری روبروی شکاف کعبه بر بروی علی درب کعبه هم حسینو رو برویش بوود جانم حسن و به 12 ضلع کعبه قسم به پنج تنو دوازده امامو چه ارده معصوم رسم علی در کعبه چون آمد بدنیا شکاف کعبه میگوید همین را مکتب تشیع با افتخار میگوید که در ق رآن کلمه امام واماما 12 بار بنام 12 امام شیعه آمده اگر عدد 12و 5و 14 را هر کدام را در خودش ضرب کنیم و عظمت معصومین خود را بهتر درک میکنیم و حاصل جمع ضرب سه عدد را با هم جمع کنیم عدد 365 روز سال بدست خ واهد آمد این هم یک معجزه و معجزه دیگر اگر عدد 365 را جدا جدا با هم جمع کنیم یعنی 6+5+3=12 امام شیعه رابطه سال با 12 امام شیعه 14ضربدره 14=196 و 5ضربدره 5=25 12 ضربدره 12=144+25 +196=365 تف به روی 71 فرقه نادان این مدال طلای شیعه 12 امام و چهادره معصوم و 5 تن که همگی خانواده و فرزندان رسول خدایند اینها را ضربدر هم میکنیم 5ضربدر5=25 و دوازده امام را هم در هم ضرب میکنیم 12ضربدره 12 =144 و 14 معصو م ضربدره 14 معصوم =196 جمع این سه گنج عالم را جمع میکنیم 196+144+25=365 وای خدای من چه زیبا خداوند س ال را 12 نور امامت و ولایت قرار داده ضرب آنها به شهادت سال و شهات آنها به روزهای سال است که ثانیه و دقیقه و و هفته و ماه و سال هم میگوید حق با شیعیان علیست ضرب زیبای عالم بزن بنام علی حق با شیعه مرتضا علیست ده انگشت داری به دست با دو شصت بر دهانه دشمن مولا ء نشست عالم به نام تو زنده شد به عشق عشقت کند زنده همه عالم علی اگر نام علی بردی زرنگی به ریش آن سه تن باید بخندی اگر گيري وضو با آب زمزم ز مولایت کنی آخر چرا رم نمیدانی مگر مالیده هر دم سه عضوء بدکه میشوید تو را مرد سه عضوء مالیده شد هم در وضویت سه سوراخ دارد فقط زن سه انگشتی که میشویی فقط ان سه تا شیطان را زنی تنها فقط سنگ آنهم هفت سنگ 3 روز سه شیطان 3ضربدره 7=21 +21+21=63در سه روزسه شیطان هر کدام 7 سنگ 21 ضربدره 3= 63 سنگ 63 سال سن پیامبر و علی اگر سجاده گردد عرش اعظم اگر گيري وضو بر بام افلاک گر از تکبير گردد سينه ات چاک اگر ضر ب المثل گردد خضوعت به حمدو قل هوالله در رکوعت مبادا بر نماز خود بنازي علي را گر نداري بي نمازي بی حب علی قدم مزن بر محراب هم زاده محرابو شهید محراب علیستپنج تنه آل عبا دروه کعبه هر طرف نام شریفی بر هم ه عالم حریفی هر طرف دوره کعبه نامه پنج تن در زمینو آسمان نام الله و محمد هر طرف نامه شریفی بر همه ع الم حریفی به شکاف کعبه بنگر تو ببین نام حیدر علی در کعبه چون آمد بدنیا شکاف کعبه میگوید همین را دوره کعبه هر طرف نام شریفی بر همه عالم حریفی در زمینو آسمان نام الله و محمد ناودانه طلای کوثری روبروی شکاف کعبه بر روی علی درب کعبه هم حسینو رو برویش بوود جانم حسن دوره کعبه 5 تنه آل عباء عاشقانش دوره آ ن دوره علی گردیده اند یک نام علی فاطمه حسن حسین میگردند دوره کعبه به گرد پنج تنه آل عبا عاشقانش 7 ب ا ر گرد خانه پروردگار پنج سطح با نام اللله دارد کعبه چرا 5 طرف دانی چرا سقف کعبه نام الله چون خدا دارد پنج تنه آل عبا دوره کعبه پنج تنه آل عبا ء در زمینو آسمان نامه الله و محمد دوره کعبه علی با فاطم ه و حسنم با حسین حسنه خدا کعبه شد خانه آل عباء نماز4+علی3= 7 بار بگردی دوره پنج تن و دوازده ضلع کعبه در طواف بنام دوازده امام هفت دوره کعبه و صفا و مروه 7+7=14 معصوم بر دهان دشمنه مولا ده انگشت با دو شصت بر دهانه دشمنه مولا نشست در دست شما 5 انگشت بنام پنج تن است با چهارده بند انگشت بنام 14 مع صوم شیعه دست...
  • حجت اله عرفانیان




    شما که شيعه هستي اگر براي اينجانب ثابت کردي که پنج تن و دوازده امام و چهارده معصوم با 365 روز سال چه رابطه اي هست من شيعه خواهم شد رابطه سال 365 روز را با 12 امام شيعه و پنج تن آل عباء و چهارده معصوم بيان بفرمائيد خداوند سال را 365 روز قرار داد اين قرارداد با هوش ترين قرارداد بين خدا و پيامبران و ا مامان ميباشد 365 = 5+6+3= 14 معصوم پنج تن ضربدر خودش =25)(12 امام ضربدره خودش =144و (14 معصوم ضربدره خودش =196+144+25=365 يعني جمع اين سه ضرب 25+ 144+196=365 روز سال در قرآن 365 بار کلمه يوم 365 روز س ال 365 بار در قرآن آمده و کلمه امام و اماما 12 بار و کلمه کساء بنام پنج تن 5 بار و ساعت و ثانيه و رو ز و شب و دوازده ماه سال را به نام 12 امام شيعه 12ضربدره 5 تن =60 دقیقه و ثانیه هم شهادت به حقانت علی (ع) 12+5=17 رکعت نماز روزانه کعبه به ابجد 97+13 رجب =110 بنام شاه مردان علی علی در کعبه چون آمد بدن یا شکاف کعبه میگوید همین را چه مبارک سحری بودو چه فرخنده شبی لیه القدر به کعبه علی دوش نبی حمدو قله و آیه الکرسی به عرش کبریا مدح او گوی به دوش مصطفا 110 یکصدو دهمین سوره قران بنام علی سوره نصر ولی ه یچ سوره ه نام این سه خلیفه نیامده چون اسمشان هم نحص است ابوبکر = رکب وبا عمر = رمع ابو حفص صفح وب ا ابو فاروق قوراف وبا مدفوع وزغ میکرو استفراغ ابو مکر صدیق قی دص وووو عمر به مثل عر عر رمع در کج بدنیا آمده در گله عرعر رکب وبا کب را بردار = ر و با و مارو عقربو عنکبوت سیاه کی بود جانشینه ر سول خدا مخصوصا عدد دوازده بنام سرور و سالار شيعه قائم آل محمد ميباشد براي صلامتيش صلوات بر دشمنانه ا بلهش لعنت باد ابوبکر =رکب وباء ابوفاروق قوراف وبا مدفوع وزق ابو حفص = صفح وبا گناهکارترين وبا عمر رم ع گوسفند عثم ان = نام ثع خون حيض عثمان عمرشان ابوبکر دو سال 2+10 عمر =12 امام حق با 12 امام شيعه است 12ضربدره 5 تن =60 انگشت شصت ميگه بياخ حق با سه تن نيست 12ضربدر 5=ّ يک دقيقه 60 انگشت شصت نشان قدرت علي ع قدرت 60 مرد جنگي همان قدرتي که دره خيبر را از جاء کند 60ضربدر72=4320تقسيم بر12=360تقسيم بر 5=7 2شهيد کربلاء 360+5 تن =365 روز سال روزه 30روزه ضربدر 12امام= 360تقسيم بر5 تن=72 شهيد کربلاء همه حقان يت علي و حيسن را تاکيد و تائيد ميکنند 360+5=365 روز سال 14+12+5=31+31=62+5 +5=72شهيد کربلاء 14+12+5= 31+5=36+36=72 شهيد کربلاء دور ه کعبه پنج تن در زمينوآسمان نام الله با محمد ناودانه طلاي کوثري روبروي شکاف کعبه بر روي علي درب کعبه هم حسينو روبرويش بوود جانم حسن به دوازده ضلع کعبه قسم به 5 تنو دوازده امام چهارده معصوم رسم دوره کعبه 7 بار صفا 7+7=14 چهارده معصوم داري اي بينوا دوازده ضلع کعبه بنام دو ازده امام شيعه 12 ضربدره 5 تنه آل عباء =60 ثانيه يک دقيقه و دوازده ساعت و دوازده ماه يکسال همه ميگوي ند حق با عليست 60 دوازده امام ضربدره 5 تن =60 شصت واگر خدا را در نظر بگيريم و انگشت شهادت بدهيم ميشو د 63 انگشت شصت با سه انگشت بنام سه خليفه ناحق و نادان بياخ حق با سه تن نيست اگر انگشت شهادت حق بدهيم ميشودد بياخ حق با سه تن نيست 63 سال سن پيامبر و علي مثل هم 63 تقسيم بر 5=12 امامه شيعه 63تقسيم بر 1 4=5 تنه آل عبا 63 تقسيم بر 12 امام ميشود 17 رکعت نماز چهار انگشت ميشود 64تقسيم بر 12 =17 رکعت نماز 6 0ضربدره 60=360تقسيم بر 5 تنه آل عباء =72 شهيد کربلاء 72تقسيم بر 5 = 14 معصوم 12ضرب 6سطح کعبه =72 شهي د کربلاء کعبه به ابجد97 +13رجب =110 اين معجزه بزرگ است کعبه و 13 رجب بر حقانيت علي صحه گذاشته اند در قرآن 12 بار آیه امام و اماما آمده و کلمه کساء بنام خانواده پیامبر پنج تن آل عباء 5 بار آمده و کلمه یوم 365 بار آمده تقسیم بر 5=14 معصوم شیعه سال 12 ماه مثل دوازده امام شیعه است مثل ثانیه ومثل ساعت و هفته و ماه و روز و ساعت میگوید حق با 12 امام شیعه است 12ضربدره 5=60 ثانیه یک دقیقه ووووعالم وآأم هم ه میگوید حق با شیعه علیست حقیقت روشن حق رسید که حق تنها با قائم آل علیست هر کس نطفه اش ایراد داشت ه باشد قاتل از آب در خواهد آمد خداوند هر پستی بوده در این سه نام داده برعکس بخوانی رکب وبا = ابوبکر رکب وبا که بر سر امت اسلام و بایی بدتر از این نازل نشد عمر = رمع پر پشگل و عثمان نام ثع میکروب استغف راغ خون حیض به عربی به عمر ابو حفص میگویند صفح وبا بدترین و گناه کار ترین وباء صفح وبا و به عمر ابو فاروق مدفوح وزق و وبا ء گله وباء و قورباغه میشود اگر هر کس یک نام این سه تن را آورد و معنایی بد ند اد بیاد سه تا جایزه بگیرد میکروبو مارمولک عقربو عنکبوتو وزغ وباء صفیح بدترین وبائ تاریخ این سه تن بو دند مارو عقربو عنکبوت سیاه کی بود جانشینه رسول خدا اصلا نیست در عالم بدتر از این سه نام ند یدم نامرد تر از وهابی
  • حجت اله عرفانیان





    شما که شيعه هستي اگر براي اينجانب ثابت کردي که پنج تن و دوازده امام و چهارده معصوم با 365 روز سال چه رابطه اي هست من شيعه خواهم شد رابطه سال 365 روز را با 12 امام شيعه و پنج تن آل عباء و چهارده معصوم بيان بفرمائيد خداوند سال را 365 روز قرار داد اين قرارداد با هوش ترين قرارداد بين خدا و پيامبران و ا مامان ميباشد 365 = 5+6+3= 14 معصوم پنج تن ضربدر خودش =25)(12 امام ضربدره خودش =144و (14 معصوم ضربدره خودش =196+144+25=365 يعني جمع اين سه ضرب 25+ 144+196=365 روز سال در قرآن 365 بار کلمه يوم 365 روز س ال 365 بار در قرآن آمده و کلمه امام و اماما 12 بار و کلمه کساء بنام پنج تن 5 بار و ساعت و ثانيه و رو ز و شب و دوازده ماه سال را به نام 12 امام شيعه 12ضربدره 5 تن =60 دقیقه و ثانیه هم شهادت به حقانت علی (ع) 12+5=17 رکعت نماز روزانه کعبه به ابجد 97+13 رجب =110 بنام شاه مردان علی علی در کعبه چون آمد بدن یا شکاف کعبه میگوید همین را چه مبارک سحری بودو چه فرخنده شبی لیه القدر به کعبه علی دوش نبی حمدو قله و آیه الکرسی به عرش کبریا مدح او گوی به دوش مصطفا 110 یکصدو دهمین سوره قران بنام علی سوره نصر ولی ه یچ سوره ه نام این سه خلیفه نیامده چون اسمشان هم نحص است ابوبکر = رکب وبا عمر = رمع ابو حفص صفح وب ا ابو فاروق قوراف وبا مدفوع وزغ میکرو استفراغ ابو مکر صدیق قی دص وووو عمر به مثل عر عر رمع در کج بدنیا آمده در گله عرعر رکب وبا کب را بردار = ر و با و مارو عقربو عنکبوت سیاه کی بود جانشینه ر سول خدا مخصوصا عدد دوازده بنام سرور و سالار شيعه قائم آل محمد ميباشد براي صلامتيش صلوات بر دشمنانه ا بلهش لعنت باد ابوبکر =رکب وباء ابوفاروق قوراف وبا مدفوع وزق ابو حفص = صفح وبا گناهکارترين وبا عمر رم ع گوسفند عثم ان = نام ثع خون حيض عثمان عمرشان ابوبکر دو سال 2+10 عمر =12 امام حق با 12 امام شيعه است 12ضربدره 5 تن =60 انگشت شصت ميگه بياخ حق با سه تن نيست 12ضربدر 5=ّ يک دقيقه 60 انگشت شصت نشان قدرت علي ع قدرت 60 مرد جنگي همان قدرتي که دره خيبر را از جاء کند 60ضربدر72=4320تقسيم بر12=360تقسيم بر 5=7 2شهيد کربلاء 360+5 تن =365 روز سال روزه 30روزه ضربدر 12امام= 360تقسيم بر5 تن=72 شهيد کربلاء همه حقان يت علي و حيسن را تاکيد و تائيد ميکنند 360+5=365 روز سال 14+12+5=31+31=62+5 +5=72شهيد کربلاء 14+12+5= 31+5=36+36=72 شهيد کربلاء دور ه کعبه پنج تن در زمينوآسمان نام الله با محمد ناودانه طلاي کوثري روبروي شکاف کعبه بر روي علي درب کعبه هم حسينو روبرويش بوود جانم حسن به دوازده ضلع کعبه قسم به 5 تنو دوازده امام چهارده معصوم رسم دوره کعبه 7 بار صفا 7+7=14 چهارده معصوم داري اي بينوا دوازده ضلع کعبه بنام دو ازده امام شيعه 12 ضربدره 5 تنه آل عباء =60 ثانيه يک دقيقه و دوازده ساعت و دوازده ماه يکسال همه ميگوي ند حق با عليست 60 دوازده امام ضربدره 5 تن =60 شصت واگر خدا را در نظر بگيريم و انگشت شهادت بدهيم ميشو د 63 انگشت شصت با سه انگشت بنام سه خليفه ناحق و نادان بياخ حق با سه تن نيست اگر انگشت شهادت حق بدهيم ميشودد بياخ حق با سه تن نيست 63 سال سن پيامبر و علي مثل هم 63 تقسيم بر 5=12 امامه شيعه 63تقسيم بر 1 4=5 تنه آل عبا 63 تقسيم بر 12 امام ميشود 17 رکعت نماز چهار انگشت ميشود 64تقسيم بر 12 =17 رکعت نماز 6 0ضربدره 60=360تقسيم بر 5 تنه آل عباء =72 شهيد کربلاء 72تقسيم بر 5 = 14 معصوم 12ضرب 6سطح کعبه =72 شهي د کربلاء کعبه به ابجد97 +13رجب =110 اين معجزه بزرگ است کعبه و 13 رجب بر حقانيت علي صحه گذاشته اند در قرآن 12 بار آیه امام و اماما آمده و کلمه کساء بنام خانواده پیامبر پنج تن آل عباء 5 بار آمده و کلمه یوم 365 بار آمده تقسیم بر 5=14 معصوم شیعه سال 12 ماه مثل دوازده امام شیعه است مثل ثانیه ومثل ساعت و هفته و ماه و روز و ساعت میگوید حق با 12 امام شیعه است 12ضربدره 5=60 ثانیه یک دقیقه ووووعالم وآأم هم ه میگوید حق با شیعه علیست حقیقت روشن حق رسید که حق تنها با قائم آل علیست هر کس نطفه اش ایراد داشت ه باشد قاتل از آب در خواهد آمد خداوند هر پستی بوده در این سه نام داده برعکس بخوانی رکب وبا = ابوبکر رکب وبا که بر سر امت اسلام و بایی بدتر از این نازل نشد عمر = رمع پر پشگل و عثمان نام ثع میکروب استغف راغ خون حیض به عربی به عمر ابو حفص میگویند صفح وبا بدترین و گناه کار ترین وباء صفح وبا و به عمر ابو فاروق مدفوح وزق و وبا ء گله وباء و قورباغه میشود اگر هر کس یک نام این سه تن را آورد و معنایی بد ند اد بیاد سه تا جایزه بگیرد میکروبو مارمولک عقربو عنکبوتو وزغ وباء صفیح بدترین وبائ تاریخ این سه تن بو دند مارو عقربو عنکبوت سیاه کی بود جانشینه رسول خدا اصلا نیست در عالم بدتر از این سه نام ند یدم نامرد تر از وهابیدوستان اهل سنت چند سئوال دارم لطفا جواب درست و باسند دهيد .
    1- خداوند در آيات اول سوره تحريم که با لحني تند به زنان پيغمبر (حصبه دختر عمر ) و ( عايشه دختر ابوبکر ) عایشه هشیاء فا ش کننده خبر صحبت ميکند به چه دليل با اين لحن با آن دو صحبت کرده بود.2- آن چه سري بود که پيغمبر(ص) ب ه حصبه گفت و او به عايشه نقل کرد و باعث شد پيغمبر از زنان خود دوري گزيند.فقط همانقدر بگوييم که آن سر را جبرييل به پيامبر (ص) گفته بود که عمر و ابوبکر قصد خيانت در جانشين شدن پيغمبر را دارند يعني خيانت سقيفه از قبل طراحي شده بود.در ضمن اين آقايان مثلا خليفه آنقدر در سقيفه فکر دعوايي جانشيني و خيانت ب ودند که حاضر به نماز خواندن بر سر پيکر پاک پيامبر هم نشدن واقعا که .ثانيا مگر خداوند در قرآن سوره اح زاب نفرموده که اي اهل ايمان بدون اذن پيامبر وارد خانه او نشويد . بعد از رحلت پيامبر اين دو خليفه با اجازه چه کسي در خانه پيامبر دفن شدن .چون خود ابوبکر حديث نموده است که پيامبران ارث نمي برند و براي ه مين هم فدک را از حضرت فاصمه(س)غصب نمود تازه گيرم هم ارث ببرند سهم عايشه و حصفه از ارث خانه 9 متري پي امبر 12 ساني متر ميشود فرض بگيريم اگر آن دو خليفه را عمودي هم دفن کرده باشند باز به حق ديگران تجاوز کرده اند واقعا يک کمي کتب خودتان را بخوانيد و تفکر کنيد از خودتان شرم مي کنيدحضرت فاطمه راضی نبود در خانه اش دشمنش دفن شود چون لعن او تا روز قیامت این دو خلیفه نامرد را در جهنم قرار خواهد داد نه پیامب ر اجازه داده نه صاحب خانه حضرت فاطمه که لعن او دائما این سه خلیفه ناحق بود ا ی عمر نامت چه غو غا می کند میم برداری صدایت عالمی کر میکند عمر بدون میم مثل آدم بدون باسن میم تو گوید که اوضایت خراب در رمع هم آمدی دنیا خراب این ابو مکر هم بوده پلید رکب و با کب را برداری مشود روبا عثم ان کرده کامل این سه تن دوست باهوش بر این سه بخند
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در دوشنبه ، 19 ارديبهشت 1390 ، 13:28
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 192 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.