Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مشـــكلات امـــلايي در نوشـــتار فـــارسي دري و بي تــوجهي وزارت فـــرهنگ PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - زبــــان
نوشته شده توسط رامش زيباكي   
شنبه ، 28 آذر 1388 ، 10:42

هرچند منتقدان حكومت و تحليلگران سياست درمجموع بر ناتواني كابينة قبلي رئيس جمهور كرزي خرده مي گيرند و آن را به بي كفايتي متهم مي كنند، اما ميزان كم كاري و ضعف درميان وزارت خانه ها و ادارات دولتي به رهبري حامدكرزي نسبت به همديگر تفاوت هاي دارند.


وزارت هاي صحت عامه، مخابرات و تكنالوژي معلوماتي، وزارت دفاع ملي، تحصيلات عالي از وزارت هاي اند كه انتقادهاي كمتري متوجه آن هاست و نسبتا تا اندازه يي درعملكرد خود خوب بوده اند و تا ا ندازه يي كارشان براي مردم رضايت بخش است البته نه كاملا خوب.

اما برخي از وزارت خانه هاي ديگر مانند وزارت اطلاعات و فرهنگ در پنج سال گذشته دست آوردهاي كمتري داشته اند، وزير اطلاعات و فرهنگ دو سال قبل در يك اقدام قوم گرايانه زبان فارسي را غيراسلامي توصيف كرد و اين اقدام وي از روي اهداف پنهان هيات رهبري اين وزارت پرده برداشت كه مسؤولان اين وزارت بيشتر درصدد تحقق اهداف قومي و قبيلوي بوده اند تا درصدد حصول رضاي تمام مردم افغانستان و منافع ملي.

كريم خرم شخص اول و مسؤول اطلاعات و فرهنگ افغانستان، آزادي بيان را قصه مفت خوانده بود و خبرنگاران را به جرم استفاده از واژه هاي فارسي مجازات كرد.

وزير اطلاعات و فرهنگ در پنج سال وزارتش بيشتركوشيد تا به تقويت زبان پشتو مبادرت ورزد، اما متاسفانه كار بدون استراتژي و رويكرد منظم او علاوه برآنكه هيچ نفعي مبني بر تقويه به زبان پشتو با خود نداشت، بلكه بر روند آسيب پذير وحدت ملي و ملت سازي شديدترين ضربات را وارد كرد.

وزير اطلاعات فرهنگ بيشتر عمر وزارتش را صرف نقاشي سرود ملي و لوحه وزارت فرهنگ كه هر دو به زبان پشتو بودند، صرف كرد.

همچنان وزارت فرهنگ براي تقويت زبان پشتو نمايش فيلم هاي پاكستاني را در سيمناها رايج ساخته است، كه متاسفانه اين امر با توجه به اين كه بسياري از سريال هاي هندي و تركي و امريكايي از سوي رسانه هاي خصوصي دوبله و به نمايش گذاشته مي شوند و همچنان پخش سريال ها و فيلم هاي ايراني در تلويزيون هاي خصوصي از ميزان علاقمندان سينما با توجه به فيلم هاي خسته كن پاكستاني كاسته است.

 

لوحه هاي جالب در شهركابل

نكته اساسي در اين بحث مشكلات املايي در نوشتار زبان فارسي است، كه از بي توجي و بي كفايتي وزارت فرهنگ افغانستان ناشي شده است.

وقتي از جاده هاي شهر كابل، پايتخت افغانستان كه شهر علمي وفرهنگي اين كشور شمرده مي شود، بگذري با لوحه ها و نوشته هاي بسيارجالب بر ميخوري كه فكر مي كني شايد زبان فارسي تازه به اين شهر وارد شده است.

مثلا درلوحة بسيار كلاني كه بر سر دروازه يك مسافرخانه نصب شده، نوشته است:" رستورانت... با داشتن.... در "ارثه" وقت..." درحالي هدف واژة "اسرع" بوده است، اين لوحه چند متر از وزارت اطلاعات و فرهنگ كشورمان فاصله دارد.

يا در شهرنو كابل، يكي از فروشگاه هاي بزرگ اجناس خود را به ليلام گذاشته با خط درشت نگاشته است:"فروشگاه.... اجناس خود را به مناسبت فرارسيدن عيد "سيد" به ليلام مي رساند. درحالي كه بايد نوشته مي شد "عيدسعيد" نه عيد سيد.

مثال ديگر اين كه يكي از نهادهاي دولتي خواسته با نصب شعاري مردم را به پاكي ونظافت دعوت كند، نوشته است" محيط خود را پاك "نهگداريد" درحالي در واژة  نگهداري حرف (ه) بعد از حرف گ نوشته مي شود نه قبل از آن.

يا درشعار هاي تبليغاتي اكثر نامزدان شوراي ولايتي و يا رياست جمهوري نوشته شده بود، مثلا احمد "كانديد" شوراي ولايتي كابل. هرچند نفس نوشتن خود واژة كانديد كه يك واژه خارجي و بيگانه است، كار درستي نيست، زيرا ما به جاي آن واژة نامزد را داريم كه بايد استفاده شود كه نمي شود ولي نوشتن واژة به شكل كانديد، كاملا اشتباه است، و اصلا  بايد واژه "كانديدا" نوشته مي شد نه كانديد چون معني واژه كانديد با كانديدا به صورت كلي فرق دارد.

همچنان در يك درسنامه يي كه از سوي يكي از ادارات دولتي تهيه شده واژه هاي بسيار فعال زبان فارسي به گونه يي نوشته شده كه براي خوانده با سواد جالب است و نگران كننده مثلا واژه هاي زير اين گونه نوشته شده اند:"تعهد- تهد، وجود-اوجود، بالاخره- بالاخيره، مساله- مثله، اهرم- حرم، صلاحيت- سلاحيت،كاهش- كايش وده ها واژه ديگر ازاين دست.

 

انگليسي نويسي:

شايد حالا سخن گفتن روي اين مساله كه چرا واژه هاي زبان فارسي يا پشتو به جاي كلمات بيگانه در گفتار ونوشتار استفاده نمي شوند، از ديد بسياري از مردم به ويژه جواناني كه تازه چند واژه محدود انگليسي را در كورس هاي ابتدايي فراگرفته اند، بسيار ساده لوحانه باشد. اما وزارت فرهنگ وظيفه دارد تا براي حمايت از زبان هاي رسمي  افغانستان به اين روند نا ميمون پايان ميداد كه متاسفانه به دليل نا تواني و بي توجهي وزارت فرهنگ در پنج سال گذشته داشت حالا واژه هاي فراواني به جاي واژه هاي زبان هاي رسمي افغانستان وارد زبان هاي رسمي اين كشورشده و در گفتار و نوشتار به صورت گسترده كاربرد دارند. اين روند به حدي رسيده است كه حتا در زبان نوشتاري و گفتاري رسانه هاي دولتي كه خود رسانه هاي ملي معرفي مي كنند ده ها كلمه انگليسي در حالي به صورت فعال استفاده مي شوند كه معادل آن ها در زبان فارسي وجود دارد. مثلا كلمه، اسپيشل فورس- كه معادل در فارسي نيروي ويژه است بايد استفاده شود. يا واژه هاي ميتنگ به جاي ملاقات، ريسك، به جاي خطر، پرابلم به جاي مشكل و ده ها واژه ديگر.

به هر حال مسؤولان وزارت اطلاعات و فرهنگ نسبت به اين قضيه كه پيامدهاي خطرناكي نيز دارد، بي توجه بوده و هيچ گونه اقدام عملي براي توقف اين روند انجام نداده است.

در حالي كه لازم است با كساني كه چنين اعمالي را مرتكب و در واقع يك اقدام مخالف زبان و فرهنگ مردم است، بايد برخورد جدي شود تا مردم نسبت به همچو مسايل حساس شوند.

از سوي ديگر وزارت اطلاعات و فرهنگ بايد تمامي رسانه هاي خصوصي و دولتي را وادار نمايد تا بر ضد اين روند مبارزه جدي نمايند.

 

 

 

 

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 201 مهمان آنلاین


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.