Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607 Warning: preg_match(): Compilation failed: regular expression is too large at offset 46 in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/components/com_comment/joscomment/utils.php on line 607
مشـــکلات فـــراروي زبـــان فـــارسي درافغـــانســـتان PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - زبــــان
نوشته شده توسط پروانه علیزاده، دویچه ویله   
دوشنبه ، 2 آذر 1388 ، 22:01

مشـــکلات فـــراروي زبـــان فـــارسي درافغـــانســـتانکاظم کاظمي، شاعر و نويسنده ي توانمند افغانستان است که سال ها درمهاجرت به سرمي برد. اوبراي گشايش مرکزفرهنگي دُرردري درکابل، به کشوربازگشته است. آقاي کاظمي هدف ازگشايش اين مرکزرا گسترش فعاليتهاي فرهنگي ومتمرکزکردن فعاليت هاي شان درداخل کشورخواند.


آقاي کاظمي گفت: درنظردارندکه فعاليتهاي قلمي اين موسسه را درصورت حمايت هاي مردمي وبويژه اهل قلم واهل فرهنگ درولايات بلخ وهرات گسترش دهند.

اين شاعرو پژوهشگرنام آشناي کشور، درادامه ي سفرش پس ازکابل به زادگاهش هرات سفرنمود. او ازسوي فرهنگيان کابل وهرات به گرمي استقبال شد و ديد وبازديدهاي فرهنگي با اهل قلم وفرهنگ، انجام داد. کاظمي سالهاست درعرصه ي زبان و ادب کاروپژوهش مي کند. درگفتگوي ويژه باايشان وضعيت زبان فارسي وچالش ها ومشکلات فراروي آن را به بحث گرفته ايم:

 

دويچه وله: آقاي کاظمي بطورکل وضعيت زبان فارسي درافغانستان راچگونه ارزيابي مي کنيد؟

محمد کاظم کاظمي: در قسمت زبان فارسي درکل مي توانيم بگوييم؛ البته در کشورما افغانستان وضعيت بهنجاروبساماني نيست والبته اين علل وعوامل گوناگوني هم دارد. زبان فارسي ما به سرعت اززبان فارسي ديروزونسل هاي پيش فاصله مي گيرد وغلط هاي بسياري دراين زبان راه پيدا مي کند. بسياري از کلمات در شکل تلفظ خود درست تلفظ مي شوند وبسياري وقتها کلمات درمعناي ديگري بکار مي روند و مهمتر از همه ورود بي رويه واژگان بيگانه به زبان ما هست که زبان مارا با يک آسيب وچالش جدي مواجه کرده والبته اين عوامل دلايل گوناگوني داردکه شايد در اين صحبت به آن اشاره کنيم.

 

دويچه وله: اين عوامل مشخصاً از کجا نشأت گرفته است؟

محمد کاظم کاظمي: درقدم اول مي توانيم بگوييم که ضعف سواد ودانش عمومي، رکود نهادهاي آموزشي وضعف اينها؛ مخصوصاً نظام آموزشي ما، که متون نظام آموزشي که ما داريم بسيار ضعيف است. مهاجرت واحياناً درگذشت بسياري ازنخبگان واهل قلم نسل هاي قبل، اينها همه باعث شده که ما داراي يک بنيه علمي وادبي قوي براي زبان فارسي نباشيم. در حال حاضربرخورد ناگهاني کشور ما با جهان خارج به اين علاوه شده وطبيعتاً وقتي ما ضعف وناتواني در زبان ودردانش زبان شناسي ومسايل زبان وادبيات داشته باشيم، وقتي که دربرابريک عارضه قراربگيريم، زودتربرما اثرمي کند؛ مثل کسي که بدنش ضعيف باشد زودتردربرابرتهاجم ميکروب ها ازپاي در مي آيد.

ما دردومقطع درعصرحاضربا جهان غرب ارتباط مستقيم پبدا کرديم وارتباط ناگهاني پيدا کرديم. يکي در اوايل قرن گذشته بود، يعني درزمان امان الله خان ويکي حال؛ منتها در آن زمان بنيادهاي ادبي ما محکمتربود وکمترزبان ما دربرخورد با زبان هاي اروپايي آسيب ديد. ولي فعلاًاين قضيه بسياربه زبان ما تاثيرمنفي شديدي گذاشته، به همان دلايلي که عرض کردم.

 

دويچه وله: راه بيرون رفت ازچالش هايي که سد راه زبان فارسي برشمرديد به نظرشما چه مي تواند باشد؟

محمد کاظم کاظمي: همانطورکه بدن بيماربايد دوکاربکند؛ اول تقويه خود و ديگري پيش گيري ازعوارض بيروني، دراينجا بايد اين دوکاررابکنيم؛ يکي اينکه قدرتمندترونيرومندتر باشيم. نظام آموزشي ما مخصوصاً در حوزه زبان وادبيات بسيارضعيف است؛ اين را درست بکنيم. رسانه هاي ما بسيارناتوانندوبه مسايل زبان بي توجه اند وما بايداين را به نوعي به رسانه هاهشدار بدهيم. البته بعضي ازرسانه ها خوب کار مي کنند، ولي درمجموع ما يک ضعف عمومي داريم. زبان ادارات مامتاسفانه بسيار ضعيف است وبسيار بازبان انگليسي آميخته شده ودراين حوزه بايد کارهاي رسمي ازطرف دولت انجام شود، درکنار آن ما بايدبراي معادل سازي ومعادل يابي ها تلاش کنيم وبراي واژگان بيگانه معادل بيابيم. خوشبختانه بسياري از معادل ها وجوددارد، ولي ما استفاده نمي کنيم. مثلاً کلمه سايز را به راحتي مي توانيم بگوييم اندازه، چرا که کلمه يي بوده که از قديم داشتيم يا کلمه کنکشن را به راحتي مي توانيم بگوييم ارتباط؛ که منتها فعلاً استفاده نمي کنيم. ولي از همه مهمتر چنانچه من حس کردم دراين ايام نوعي ايجاد هوشياري دربين مردم مخصوصاً اهل فکروفرهنگ است. يعني نسبت به اين قضيه ذهن ها حساس شود که متاسفانه ذهن ها حساس نيست. وقتي کلمه بيگانه راطرف به کارمي برد اصلاً براي او مهم نيست. شايد اگربپرسي چند تا کلمه انگليسي دراين جمله بکاربردي، متوجه نشود. ولي وقتي ذهن حساس مي شود در طول چند جمله به يک کلمه انگليسي که برخورد مي کند. انگارکه يک کارخلاف قانون مي کند.آدم ازاو اکراه دارد وطبعاً براي او تلاش مي کند. مسئله اين است که ما بايد آنجا برسيم که اين احساس نيازواحساس تلاش درما بيدارشود؛ واين به يک هشدارعمومي از طرف اهل فرهنگ نيازدارد.

 

دويچه وله: آيا درشرايط فعلي سره سازي زبان ممکن است؟

محمد کاظم کاظمي: به طورمطلق به دلايل مختلف نه. يکي ازدلايل اين است که زبان دراثرارتباط بين انسانها پديد مي آيد وبعضي وقتها ما با انسانهايي با زبان ديگرارتباط وداد و ستد داريم. بسياري ازواژگان هستند که درزبان معناي معادلي ندارند وما مي توانيم ازواژگان ديگراستفاده کنيم. ولي بطور مطلق نه؛ واگرما فارسي شده را بکار مي بريم کاملاً فارسي مطلق، که هيچ کلمه بيگانه يي دراونباشد، يک زبان خواهد شد که براي هيچ کس قابل مفهوم نيست. درزبان قبل ازاسلام ما بسياري ازواژگان عربي داريم که به اينها عادت کرده وانس داريم بنابراين اينها رامي توانيم حفظ کنيم. منتها درعين حال تلاش به سمت پاکيزه ساختن زبان وتلاش به سمت اينکه ما تا جايي که امکان دارد؛ وقتي دوکلمه داريم يکي ازاينها فارسي تراست آن را بکار ببريم وکم کم رايج بکنيم، اين به مرورزمان امکان دارد. من فکرمي کنم که ما به سمت سره سازي حرکت مي کنيم ولي اينکه انتظار داشته باشيم که اين به يک نتيجه سره سازي مطلق بيانجامد، نه. ولي هرقدرکه نزديک بشويم، طبيعتاً زبان خالص ترمي ماند.

 

دويچه وله: نقش سياست گذاران افغان درمسئله زبان چه بوده وچه مي تواند باشد؟

محمدکاظم کاظمي: سياست گذاران افغان را البته بطورعام اگردرنظر بگيريم، دراين دو صد – سيصد سال پيش بطورکل در طي اين مدت ما از لحاظ برخورد بازبان دو دوره داريم. يکي دوره يي است که اهل قدرت افغانستان هر چند که پشتون هستند وپشتو زبان، با زبان فارسي يک رابطه بسيار نيک دارند. بعضي از اينها حتا شاعرند؛ مثل: تيمورشاه واين تا به زمان امان الله خان وحتا نادر خان کم وبيش ادامه پيدا مي کند وما يک رويه بسيار مثبت وسالم را بين زبان وبين اهل قدرت وزبان داريم. البته اين دولت مردان ما تلاشي براي بهبود وضعيت زبان نکردند، به خاطري که غالباً درگيرکشت وکشتارداخلي وبيروني بودند. منتها خصومتي هم با زبان فارسي نداشتند وزبان فارسي رشد طبيعي خودش را مي کرد. منتها درحدود نيم قرن گذشته ما يک نوع رفتارخصومت آميزرا ازسوي دولت مردان نسبت به زبان شاهد بوديم که تا امروز متاسفانه آثارآن ديده مي شود وهنوزهم بطورکل رفع نشده واين طبعاً علاوه براين که به زبان فارسي صدمه هايي زد، مانع ارتباط سالم وزنده اهالي زبان با همديگرشد؛ مانع اين شدکه اهالي زبان فارسي وپشتو با هم راحتر برخورد بکنند وراحتر داد وستد داشته باشند و متاسفانه يک نوع ذهنيت هاي منفي ايجاد کرد. شايد در بين خود مردم فارسي زبان وپشتوزبان اصلاً نبود، اينها برادروار زندگي مي کردند. ولي اين ذهنيت ها آفريده شد وما مي بينيم که در اين سالها نه تنها دراين نيم قرن تلاش جدي ازطرف اهالي قدرت درکشورما براي تقويت زبان فارسي نشده که حتا دربعضي مواقع کار شکني هم شده است.

 

دويچه وله: در صد سال آينده گفته مي شود که زبان هاي دنيا مختصر وکم مي شود وممکن چند زبان باقي بماند. نقش زبان فارسي در اين ميان درآينده چگونه پيش بيني مي شود؟

محمدکاظم کاظمي: مابا يک پديده تاسف بار روبروهستيم. درهر سال گفته مي شود که چند صد زبان ازشش هزارزباني که به نظر من وجود دارد، ازبين مي رود واين بسيار خطرناک است وبراي زبان فارسي هم ناگواراست. بخاطري که فارسي زبانان جمعيت بسياري دردنيا ندارند. تصورمي کنيم که اگرما زبان فارسي راحفظ کنيم وپيشينه قديم آن را پيش روي خود داشته باشيم وازآن استفاده کنيم زبان فارسي به سبب قابليت هايي که دارد وبه سبب پيشينه بسيارگرانبارادبي که دارد مي تواند دوام بياورد، ولوباجمعيت کمتري. منتها اين همه بستگي به اين دارد که ما فارسي زبانان به فکراين زبان باشيم تا زبان هاي بيگانه درنظام اداري ما رايج نشود. درمواقع که به فکراين زبان بوديم، زبان را گسترش داديم ازچين تا به آسياي صغيرو حتا به اروپا وشبيه قاره هند. همين حالادربسياري از ادارات افغانستان ادارات خصوصي که وابسته به سازمانهاي خارجي هستند، زبان اداري شان انگليسي است واين بسيارخطرناک است.

من تصورمي کنم که ما اگرنجنبيم ودست به تلاش نزنيم بله؛ شايد تا صد سال آينده نشاني از زبان فارسي باقي نماند.

 

دويچه وله: نقش ادبا، شعرا، نويسندگان واهل قلم دررفع چالش هاي موجود زبان فارسي چه مي تواند باشد؟

محمد کاظم کاظمي: ما بايد اين فکر رابکنيم که زبان ماازآن زبان کهن واصيل قديم مافاصله نگيرد وارتباط نسل ها وارتباط ما با متون کهن کم نشود. من فکر مي کنم که اگر ما مقداري کار فکري بکنيم وخودمان رابه باورهاي درستي نسبت به زبان فارسي برسانيم طبيعتاً اين انگيزه هم در ما خواهد بود واين توانايي را هم بعداً کسب مي کنيم. نکته ديگري که به او اشاره مي کنم وبازمي گويم که ازکمبود آگاهي ما نشأت مي گيرد، اينست که بسياري از مردم ما شايد امروز نمي دانندکه زبان ما تا حدود40 – 50 سال پيش در کشور ما فارسي نام داشت، درتمام متون ادبي، درمتون رسمي، حتا فرمان پادشاه که درباره زبانها نوشته به نام زبان فارسي بوده؛ ولي ما فعلاً از نام فارسي احساس بيگانگي مي کنيم، بسياري ازواژگان را بکارنمي بريم ومي گوييم که اين فارسي است. درحالي که زبان فارسي ازخود کشورما برخاسته وبه ديگرجا ها رفته وگسترش پيداکرده است. اين تصورات رابايد اصلاح بکنيم وقتي تصور رااصلاح کنيم زمينه هاي اجرا يي وعملي آن هم ايجاد مي شود.

 

دويچه وله: آقاي کاظمي تشکرازاينکه وقت مصاحبه به ما داديد.

محمدکاظم کاظمي: من هم تشکرمي کنم که سوالات بسيار خوبي کرديد چون يک مصاحبه خوب 50 درصد به سوالات خوب بستگي دارد.

 

مصاحبگر: پروانه علیزاده

ویراستار: یاسر

 

Advertise your business here. Click to contact us.
  • شايق
    تا زماني يك حركت هماهنگ در ميان فرهنگيان فارسي زبان افغانستان كه ازحمايت هماهنگ گروه هاي سياسي به اص ظلاح فارسي گرا در اين كشور ايجاد نشود به يقين كه روند رشد زبان فارسي با توجه به حركت قوم رگرايانه يي كه در داخل نظام حكومتي وجود دارد با مشكلات جدي مواجه خواهد گرديد
  • Kudos Talash





    Tuesday 24 November 2009

    aghaye Kazem Kazemi bae naam yeki az nawesandae ha wae chamae sera/shaay er haa-ye jawan kashwaer Khorasan (Afghan=Pakhtun-Stan) andishae ash ra daer barae-ye zabaan Paarsi bae an andazae kae aagahi darad bae rooz-naamae negar awaz-alman(Duetsche Welle) goftae ast. man da er barae goftae haa-ye au daer hamaae naweshtae kari nae daram , chon zayaan bakhsh beraye merdom ni st; ama daer pasokhi kae bae porsesh rooz-naamae negar daer baarae-ye sarae saakhtan zabaan Paarsi d adae ast baayed fashordae yaad-aweri haa-ye kotah bae nae maayem. agaer au yaa haer kas degar robero ye andishae man bashad, au mi tawanad pandar khod ra daer in ja yaa jaa-ye degaer bae nawesad. hich kas perwanae (alejazae) nae darad kae pendar khod ra bae zoor baer degar haa bae pazeranad. agar au yek proffisor 90 saalae ast ya academician ya yek pajohesh-gaer jawan

    daer in goft wae goo ham-sh ari jawan am az naapokhta-gi berkhi porsesh haa ra ham-cho dastor(hokm) pasokh dadae ast, manand : p asokh bae rooz-naamae negar daer bakhsh paak saazi wae sarae saazi zabaan Paarsi. au bae rooz-naamae negar goftae ast: " bae taur motlagh bae delayel mokhtalef nae. " khast au an ast kae kenon hangam khob beraye in kar kae zabaan Paarsi ra az wajae haa-ye ferwan bi-ganae paak nae maayem, ni st. ? !

    nokhost man goftae au ra berasi mi konam, daer yek hamae-gi (jomlae) kae goftae ast, hae r char/4 wajae kae hamae-gi ra mi sazad, hamae-gi taazi/arabi and ! in chae gonae Paarsi gap zadan a st, in gonae sokhan goftan shaayestae-ye yek chamae-sera wae kasi kae kar haa-ye ferhangi mi konad n ist. shaayed au bae goyed hamae nawesandae ha chanen gap mi zanand, au baayed badand, sokhan man ba au ast ,haer kas roberoye kar khodash kargozar (masaul) ast. ma mi tawanem hamae-gi au ra in gonae bae goyem: bae goonae-ye poorae bae angezae haa-ye gonagoon nae. -- haer kas baayed nokhost az k hod aaghaz konad. koja in hamae-gi Paarsi kae bae jaaye hamae-gi taazi naweshtam naa-eslami yaa robe rooye bawaer haa-ye kishi merdom ast ? in kae doshman haaye zabaan Paarsi behaanae jooye mi konanad ,an yek gap degaer ast. bae hamin goonae agaer man hamae-ye "nask/ketab Kuran " ra bae Paars i bae nawesam hich aakhond nae mi tawanad khordae-giri (al-entaghad) nae maayed

    radio awaz alman/ Duetsche Welle perwanae nadashtae ast , wae nae mi baayed az kasi kae kenon daer deron Iran zandae-g i mi konad chanen porsesh bae nae maayed, haer kas degaer ham agaer bae jaaye aghaye Kazemi mi bod p asokh behteri shaayed dadae nae mi tawanest. in karmand haa-ye nadan wae terso-ye " namaayendae- gi/Agency" kae daer kashwaer haa-ye peshraftae zandae-gi mi konanad,khod shaan daleri an ra nae darand ; taa an chae mi andeshand bae nawesand, mi rewand az kasi mi-porsand ; taa gap del/kalae sha an ra bae gooyed

    daer bist sall gozeshtae dah haa wajae naamae-ye Paarsi bae Tazi/Arabi daer Euro pa chaap shodae ast,man daer aagahi-y rooz-naamae haa khandae am; taa kenon yeki ra ham daer khanae am nae daram. bi-shak basayaar wajae haa-ye del-nashin wae zeba daer an wajae naamae haa ast ,agaer bae binam chabok mi aamozam wae bae kar mi boram. in gozarae yaa gareftari ra az an ro naweshtam kae rooz-naamae negar haa wae degaer nawesandae haa behaanae nae konanad kae an haa nae mi danand Paars i ra ! in wajae haa-ye kae daer bala bae kar bordam ,hamae ra az goft wae gooye merdom daer deron ka shwaer Khorasan az saal 1954 taa 1979 aamokhtae am

    baar haa naweshtae am ; taa ferman-rewaye/hok omat az zabaan poshtebaani nae konad ,haer chand ham kae merdom koshesh nae maayand hamaan nik goft ae yaa zabaan-zad mi shawad kae : "khesht khaam baer aab gozashtan ast " , baa an ham rooz-n aamae negaar haa baayed kar-gozari hangami/tarikhi khod ra pesh chashm dashtae bae jaaye wajae haa-y e dom boredae-ye zabaan zesht englisi az wajae haa-ye zeba zabaan tawana Paarsi kar bae gerand, dast kam hamo wajae haa-ye zabaan tazi/Arabi ra bae kar bae borand

    man 100% takaye (etemaad) mi daham bae rooz-naamae negaar haa-ye moselman/muslem Paarsi zabaan kae agaer bae jaaye wajae haa-ye tazi/A rabi wajae haa-ye Paarsi ra bae kar borand daer baawaer(emaan) shaan hich zayaani deron nae mi shaw ad. daer kashwaeri kae fermaan-rewa tabaar-parast(ghaum-parast) an rooz-naamae negar haa ra az kar baer kenaar konad ,kae chera wajae haa-ye zebaan Paarsi ra bae jaaye wajae haa-ye gooyesh/lahjae pak htu bae kar bordae and,maa baayed basayaar saer-sakhtanae taer baa doshman haa-ye zabaan khod naberd nae maayem. doost haa-ye arjmand naweshtani basayaar ast,kenon yek porsesh daram az fermaan-rewaye haa-ye kashwaer haa-ye ham zabaan , hangami kae Hamid Karzai Popal-Zaaye merdom ra padaash bad/jeza dad bae naam in kae chera bae zabaan maderi shaan naweshtae and ,chera kashwaer haa-ye Paarsi zabaa n doostanae az fermaan-rewaye Kabul chezi nae porsidand ? Hamid Karzai Popal-Zai wae dar wae dastae fashist ash hangam ra beraber didae and kae kher-taazi darand. baa sepaas ferawan
  • ahmad
    چرا یک نهاد ایجاد نمیشود تا زبان فارسی را بشکل اکادمیک سرو سامان دهد. مردم میتوانند با کمک مهانه ۲ ی ا ۵ دالر این نهاد را تقویت کنند. مخصوصاْ کسانیکه در خارج از کشور هستند. چون تعداد مردم زیاد است بول زیاد جمع میشود.
  • عجب گل
    عجب دنیای است. در دری را در کابل افتتاح کردند ، اما همیشه از فارسی گپ میزنند نه از دری. معلوم است که زیر کاسه نیم کاسه ی است. دولت ایران توسط جاسوسان خود حالا زبان فارسی را بالای ما می قبولانند، در حا لی که زبان ما دری است و نه فارسی.
    این کاظمی ها پلان های دارند که خدا میداند. ایران چه بلایی را بر سر مردم ما خواهد آورد. حالا جنگ فرهنگی آغاز شده.
  • شهین

    سلام به خوانندگان وهمتباران عزیزم! سلام به محترم آقای شایق!
    آنچه آقای شایق در مورد زبان گرامی مان ن ظر داده اند یک اشاره ساده وزودگذر نیست.موضوعیست حیاتی بی نهایت ضروری وژرف و حقیقتی هست روشن .موضوع ز بان موضوع من وشما وچند فرد محدود نیست مسئله ایست که بادانستن آن از اهمیت ومقام والای تاریخ خود آگاه میشویم و نام ونشان پربار پدران مارا در بر دارد .بدون زبان هیچکسی نمیتواند که هویت اصلیت ،تاریخ وگذش ته های داد وبیداد قوم خودرا بداند ،بدون زبان کسی نمیداندکه دوستان شان چه کسانی ودشمنان ایشان چه کسان ی بوده اند.بدون زبان نمیدانیم که بر پدران ما چه گذشته است وما با آگهی از آن میدانیم که چه باید کرد و ازکجا باید شروع نمودتمامی آثار هویتی یک ملت از روی زبان ، سنگ نوشته ها وآثار باستانی آنهابدست می آید . چه دراین زبان فارسی فعلی ویا آنچه درزبان های مادری زبان فارسی امروزی نوشته شده اند. زبان کلیدیست که همه معما هارا حل میکند.دانشمندی باری گفته بود :« اگر هنوز زبان خودرا میدانی درحقیقت کلید دروازه ز ندانت بدست خودت میباشد».بنابران از همین امروز هرکس درهر جائیکه هستیم باید باهزاران عشق وباهزاران احس اس مسئوؤلیت کمر همت بندیم وبه قوم خود رضاکارانه درس زبان فارسی بدهیم. البته مسائل دیگر مانند احزاب و انجمن های ادبی که دارای بار مسوؤلیت زیادتر میباشند ثمربخش ترند. ماباید منتظر ننشینیم که چه کسی از کج ا باید آغازکند سر از امروزآغازکنیدوخدمتی به قوم ودوستداران زبان خود خدمتی که هیچ چیز به آن برابری کر ده نمیتواندانجام دهید.باید از همین لحظه فکرش بکنیم واین موضوع را در انترنتها بنویسیم اعانه جمع کنیم وانجمنها در ممالک اروپائی وغیر اروپائی بسازیم به امید پیروزی انشالله.
    به فراگیری زبان فارسی
  • edrees ghawcee  - zoban ma dari ast na farsi
    سلام برادران عزیز . و بعد از سلام باید عرض کنم که ما مردم افغانستان به زبان دری صحبت میکنم نه به ز بان فارسی ایرانی .
    و من از تمام هموطنان عزیز خود خواهش دارم که متوجع چال های ایران باد باشیم که میخ واهد زبان مارا به کلی از بین ببرند .
    به امید روزی که همه افغان ها متحد شوند و از زبان و وطن خود دف اع کنیم . ادریس غوثی از ناروی
  • بهروز


    سلام به آقای عجب گل وسلام به ادریس جان غوثی !
    در آغاز چند سخن با آقای عجب گل که بعد ازمطالعه دو سه کلمه ازنظرش برایم روشن بود که باید گوینده گدام زبان از زبانهای خراسان باشد واز کدام طائفه ای ازطوایف کشور . در ابتدا وبعد از مطالعه چند کلمه از نوشته اش برایم من دیگر جای تعجب نبود چونکه مامشکلات وموض عگیری سست گویندگان زبان خود را میشناسیم وهم میدانیم که دشمنان فرهنگ وزبان فارسی چگونه نغاره میزنندوک دام آتش است که تار وپود این بیگانه ها میسوزاند. عجبگلخان یک قلم با لفظ فارسی ونام فارسی دشمنی دارند واین دشنمی ایست که همه فهمیده ونافهمیده به آن ادامه میدهد.جناب شان میگویند که در کابل از کنفرانس دُر دری استقبال میکنند ونویسندگان اینجا از فارسی گپ میزنند. این هم درست است وآنچه در کابل راجع دُر دری میگذرد همچنان درست.(دُر دری) نام مجله ای بود در ایران که از سالها به اینطرف روی موضوعات فراوان روشنی می انداخت واین به این معنی نیست که زبان فارسی ازین به بعد وبه خواهش عجب گلخان دیگر یک قلم دری نام د ارد وکسی نامی از فارسی نمی برد .اگر به این آرزوباشند این آرزوجائی را نخواهد گرفت. زبان ما « فارسی در ی » نام دارد نه تنها فارسی وهم نه تنها دری .هیکسی اجازه ندارد که زبان مارا تنها دری بگوید ولی میتوان د آنرا فارسی ویا فارسی دری بنامد. کلمه دری در ابتدا دهاری یا تخاری بوده که مراد از فارسی آن وقت ومرب وط به گویندگان تخارستان مشهور بوده است. گمان نمی کنم که از گویندگان زبان فارسی کسیی پیدا شود که از ع ظمت تاریخی لغت فارسی در نام بردن زبان خود تنها به کلمه دری اکتفا کند چونکه دری تنها زبان ما ودیگر گو یندگان آنرا درجهان از اصلش که همان فارسی میباشد جدا میکند واین به این معنی نیست که گویا زبان ما از ا یران واز فارس آمده این نام در پهلوی هزاران گلی که عاشقان آن برفرق زبان خدائی ماگذاشتند یک نام است وت ا ابد می ماند. زبان مارا بدون به کار برد کلمه فارسی تنهادری گفتن خیانت به درازای تاریخ زبان ما میباش د واین دیگر به کسی پوشیده نیست که جایگاه اولی زبان فارسی همین وطن ما یعنی خراسان ما بوده است ودرینجا رشد وپرورش نموده وبعد به ایران آدرباجان وهند وپاکستان وچین وسراسر جهان. ولی امروز ما فارسی زبانان جه ان زبان خودرا فارسی دری می نامیم تا قدامت تاریخی زبان خودرا نگهداری کنیم.بگذار در کابل تحت نام دُر د ری کنفرانس بدهند ولی کسی حاضر نخواهد شد وتن به این خیانت تاریخی نخواهد داد که زبان خودرا بی ریشه کند وتنها دری بنامد.عجبگلخان ! ما از زبان خود چه فارسی وچه فارسی دری تا آخرین نفس دفاع میکنیم هستی ما ا ز زبان ما وزبان ما هستی ماست.آقای غوثی باید زیادتر مطالعه کند وباید بداندکه زبان ما به فارسی گفتن تن ها به ایرانیها مربوط نمیشود نام فارسی از وطن بهاین زبان داده شده نه از ایران وازسوی دیگرما خراسانیها ، ایرانیها ، تاجیکستانیها وهر مردم دیگری که فارسی میگویند بدون تفاوت یکجا ویک دست از زبان خود یعنی فارسی دری تا آخرین نفس دفاع می کنیمومشت به روی خائنین خواهیم زد.
  • Kudos Talash
    27th November 2009

    Please print my whole written, you not encourage to write because USA is your boss allow other to write about your boss

    I wrote for Deutsche Welle ,and Hamasa/Soria Beha now t hat they take from you complet my written and print under incorrect article Mr.Kazem Kazemi. I have in my mind,all of my written ,today I go home I will and must write the rest of my written that wro te to you. Thank You
  • ح سرامد
    دوست عزیز اقای غوثی سلام امید که خوب باشی شما اول باید فارسی را درست بنویس و بعدا نظرتان را بده بنده معتقید هستم که زبان فارسی ودری از نګاه ادبیات هیچ فرقی نمی کند فارسی از دری ګرفته شده است و فرق این دو زبان فقط در لهجه است نه در نوشتار وادبیات متاسفانه که دری مثل فارسی رشد نه کرده واژه سازی نه شد ه است امروز اګر ما بیخواهم یګ لغت را را بیابیم مجبور هستیم که از فرهنګ عمیدو فرهنګ غول بیکر دهحدا بی ابیم که متاسفانه زبان دری و بشتو هنوز یګ لغت نامه خوبی ندارد کسانی که بین زبان فارسی و دری فرق قاړی ل می شود انها میخواهد که زبان دری هم مثل زبان بشتو مرده بماند و رشد نه کند باید فرهنګیان و دانشمندان زبان دری ویافارسی متوجه باشد
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ، 4 آذر 1388 ، 20:45
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 217 مهمان آنلاین


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.