Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

آیا امریکایی ها جنگ در افغانستان را باخته اند یا بازی هنوز ادامه دارد PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط مهرالدین مشید   
دوشنبه ، 19 تیر 1396 ، 07:39

مهرالدین مشیدمقام های امریکایی اعتراف کردند که جنگ را در افغانستان باخته اند. آیا این حرف مقام های امریکایی را می توان به ساده گی پذیرفت که بر باخت جنگی اذعان دارند که در آن تا کنون در حدود یک میلیارد دالر هزینه کرده اند. آیا امریکا پیش از حمله به افغانستان فکر کرده بود که در گیر در سرزمینی می شود که قبرستان بزرگ ترین مهاجمان تاریخ بوده است. آیا به این ساده گی می توان باور کرد که کشوری به گونهء شتاب زده و ناعاقبت اندیشانه در جنگ افغانستان وارد شده است که پیش از این تهاجم شوروی پیشین به آن به بهای نابودی و تجزیهء امپراطوری آن تمام شد، نه تنها این بلکه پیش از آن امریکا و سالها تجربهء جنگ در کشور های لائوس، کامبوج و ویتنام را پشت سر نهاده بود و قصه های واقعی چون بیرحمی ها در این کشور ها و قاچاق هیرویین بوسیلهء سربازان امریکایی از آنها زیر پوشش تابوت های سربازان هنوز هم در وجدان کاخ سفید سخت سنگینی دارد. از سویی هم غبار شکست امریکا در ویتنام هنوز در کنگره های کاخ سفید خودنمایی دارد. پس اگر امریکا بی توجه به شکست ها و پی آمد های ناگوار لشکرکشی های گذشته اش، بازهم بی بدون تانی به ویژه گی های تاریخی و ملی افغانستان حاضر به لشکرکشی به این کشور شده است. این را می توان نتیجهء یک تصمیم شتاب زده و عجولانه خواند که حالا امریکا در آن زمینگیر شده است. یا این که امریکا به هوا و خیال بیرون کردن منابع سرشار و قیمتی زیر زمینی افغانستان چشم دوخته بود ویا اینکه دغدغهء عواید سرسام آور تریاک چنان چشمان امریکایی ها را کور کرده بود که هرگونه خطر آینده ناشی از این جنگ را تحت پوشش برده بود؛ اما در این میان نباید فراموش کرد که اهداف استراتیژبک امریکا برای رسیدن به سیاست های کلان اقتصادی و راهبردی اش در منطقه و جهان حرف نخستین را در سیاست های امریکا می زند که امریکا برای رسیدن به آن حاضر به قربانی کردن بسیار کشور ها باشد و اما با تاسف که افغانستان با قرار گرفتن در خط اول نبرد با تروریزم از قربانی های نخستین بازی کلان امریکا به شمار رفته است. امریکا برای اثبات قدرت جهانی خود ناگزیر است که در بازی های جهانی نقش داشته باشد؛ زیرا قدرت است که به گفتهء فوکو همه چیز را رقم می زند.به گمان فوکو، دانش محصول روابط قدرت است. نگاه فوکو به قدرت متفاوت از نگرش وبر به قدرت است. می گويد:"اگر قدرت چيزی جز سرکوب نبود، و اگر کاری جز نه گفتن داشت،آياواقعًا تصورمیکنيد که کسی از انان اطاعت میکردند؟ آن چه باعث میشودکه قدرت خوب بنظر آيد، و آنچه باعث می شود که پذيرفته شود، اين واقعيت ساده است که صرفًا به مثابه نيرويی که نه می گويد بر ما سنگينی نمی کند، بلکه از چيزها عبور می کند و توليدشان می کند، سبب لذت می شود، دانش می سازد و گفتمان توليد می کند. بايد آن را به منزلۀ شبکه ای مولد در نظر آورد که در کل بدنه ی اجتماع جاری است، بسيار فراتر از چيزی منفی که نقشاش سرکوب است
از همین رو است  که می گویند، هر از گاهی از قدرت بوی خون می آید و قدرت همیشه خون آلود و خون چکان است؛ یعنی این که هرچند گاهی سیاست از باغستان های قشنگ و سرخ و سبز گفتمان های سیاسی عبور می کند و اما این عبور هم مسالمت آمیز نبوده و هر از گاهی با عبور از هفت دربند کاخ های طلایی لالهان و خون چکان گام بر می دارد. در واقع در جهان امروز قدرت به معنای مطاق کلمه بی توجه به اصل مشروعیت نقش تعیین کننده را در سیاست های جهانی بازی می کند و حرف اول را زند و قدرت در مقام مشروعیت بخشی به سایر نهاد ها قرار گرفته است. از این رو قدرت های بزرگ برای رسیدن به اهداف شان کشور های کوچک را به قربانی می گیرند تا زمانی آنان را کمک می کنند که در خط منافع مشترک وزنهء بازی به نفع قدرت های کلان سنگینی کند. در غیر این صورت هیچ ضمانتی از سوی کشور های قدرتمند برای پشتیبانی کشور های ضعیف وجود ندارد. از سویی هم قدرت های بزرگ نمی خواهند که کشور های ضعیف قدرتمند شوند، قدرت های کلان هر زمانی که احتمال قدرتمندی کشور های ضعیف را درک کرده و یا دریافته اند که کشور مورد حمایت شان در حال پیمودن پله قهار قدرت اند، به زودی آنان را ترک کرده و بازی دیگری را با آنان آغاز کرده اند. به گونهء مثال زمانی که افغان ها پوزهء ارتش سرخ را به زمین کوبیدند و زمینه برای نبدیل شدن آنان بحیث یک قدرتآن را شعله ززط فراهم شده بود. امریکا افغانسنان را ترک کرد و از طریق فرصت سازی برای پاکستان جنگ گروهی در افغانستان را دامن زد و با نفت پاشی های پیهم اوضاع افغانسنان را پیچیده و پیچیده تر کرد. امریکایی ها فکر کردند که کار شوروی پیشین تمام شد و دیگر نیازی به مجاهدین و مردم افغانستان نیست؛ اما پس از آنکه با ظهور پوتین روسیه دوباره سر پا ایستاد و بالاخره با صعود دوبارهء روسیه بحیث قدرت رقیب امریکا و ظهور چین بحیث غول اقتصادی قدرتمند و دست رسی ایران به سلاح اتومی، اوضاع سیاسی و اقتصادی منطقه را عوض کرد و این سبب شد تا کاخ سفید و هم پیمانانش دیدگاه های راهبردی شان را در پیوند به منطقه و به گونهء مشخص بویژه در مورد افغانستان تغییر بدهند. یکی از نگرانی های امریکا در افغانستان بر بنیاد خواست و اهداف عمق استراتیژی پاکستان به قدرت رسیدن مسعود و یارانش بود. از این روذیکی از اهداف امریکا حذف فزیکی مسعود بود؛ زیرا امریکا بیشتر تمایل به بازی های قومی و حمایت یک قوم و دور نگهداشتن قوم دیگر بوده است. چنانکه امریکا با سیاست های چند پهلو زیر نام مبارزه با تروریزم تضاد های قومی را د افغانستان دامن زد و اطهارات هالبروگ مبنی بر این که" در هر خانوادهء پشتون یک تبه گونهء کنونی روریست است، ریشه در همین سیاست های امریکا داشته و دارد. گفتنی است که هرگاه اوضاع منطقه به گونهء کنونی عوض نمی شد، ممکن که حالا بازی های بزرگ در منطقه بویژه در پیوند به افغانستان سر و قامت دبگری می یافت و شاید هم از طالبان، القاعده و داعش خبری نبود. امریکا در مدت شانزده سال گذشته پس از سقوط طالبان صادقانه برای استقرار صلح و ثبات در افغانستان کار نکرده است. در این مدت صلح واقعی در افغانستان را قربانی استراتیژی خود کرده است. یعنی امریکا در این مدت نیز با چشم بینی پاکستان بجای تبدیل شدن افغانستان بحیث یک قدرت به سوی مستقل شدن، برعکس به افزایش ناامنی ها و گسترش شورشگری کمک کرده است و کمتر توجه به حکومتداری و نظام سازی در افغانستان کرده است. حال که کارد زهر آلود پاکستان از استخوان های امریکا گذشته است و تیغ از دمار مردم افغانستان بیرون کرده است. با توجه به وعده های فریب آلود پاکستان در گذشته در پیوند به افغانستان، چقدر می توان به صداقت دپلوماسی جدید و عملی شدن وعده های تازهء پاکستان چشم دوخت. هنوز هم معلوم نیست که آیا کاخ سفید سیاست های ناکام گذشتهء خود در افغانستان را به گونهء واقعی مورد تجدید نظر قرار می دهد و لانه های تروریستی در پاکستان را بمباران می کند و فشار لازم بر پاکستان به گفتهء دانفورد لوی درستیز امریکا این کشور حامی تمامی تروریستان جهان وارد میکند یا خیر و یا این که بازهم چون گذشته در موجی از تبلیغات فراافگنانه و تحریف افکار جهانی به سیاست های گذشتهء خود در مورد اسلام آباد ادامه می دهد. این در حالی است که شانزده سال گذشته نشان داده است که سیاست چند پهلوی مبارزه با تروریزم امریکا نه تنها افغانستان را به قربانی گرفته؛ بلکه درازراهء رسیدن به استراتیژی راهبردی امریکا در منطقه و جهان را نیز طولانی تر کرده و سخت به چالش برده است. فکر کنم که به گزارش واشنگتن تایمز طرح براندازی پوتین از سوی واشنگتن نه تنها گمانه زنی های جنگ استراتیژیک میان واشنگتن و مسکو را شدت می بخشد؛بلکه استراتیژی راهبردی امریکا را وارد مرحلهء جدید کرده است که بدون شک در تصمیم های واشنگتن در پیوند به جنگ افغانستان اثر قطعی دارد. آیا با این حال می شود گفت که زمان آن رسیده است تا ادارهء جدید کاخ سفید س سیاست های خود در مورد افغانستان را به گونهء واقعی تغییر بدهد تا تروریستان نابود و صلح در افغانستان تامین شود. یا این که نه بازی پیچیده تر شده و برنامهء انتقال جنگ به شمال هم شامل آن است. امریکا طی شانزده سال گذشته در جنگ افغانستان قربانی سیاست های استراتیژیک خود شده است و بدون تردید بازی های تازه و چند پهلو و بی ثبات امریکا مانند گذشته به شرمساری ها و سرافگنده گی های آن به بهای قربانی شدن افغانستان بیشتر از افزون اضافه خواهد کرد و به دست کمی از سیاست های راهبردی خود نخواهد رسید و شکست افتضاح بار آن در افغانستان به افسانهء قرن بدل خواهد شد و اما در این میان هنوز این پرسش به پاسخ مانده است که آیا امریکا جنگ در افغانستان را باخته است و یا این که بازی هنوز هم ادامه دارد. یاهو


Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 212 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.