Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

آیا امریکا قدرت برتر جهان باقی می ماند؟ PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط دکتورعلی احمد کریمی تحلیلگراموربین المللی - مسکو   
يكشنبه ، 26 دی 1395 ، 09:17

دکتورعلی احمد کریمی تحلیلگراموربین المللی - مسکورقابت میان جمهوری خواهان ولبیرال دموکراتهای امریکا درانتخابات دو طبقه ای ریاست جمهوری« که مردم رای می دهند وگزینیشگران انتخاب می نمایند» واختلاف نظرآنها به آینده سیاست خاریجی امریکا، پیروزی دونالد ترامپ برخلاف پیشگویی ها وطرفداری های جانب دارانه معتبرترین رسانه های امریکا در انتخابات ریاست جمهوری، خروج انگلستان ازاتحادیه اروپا وترس ونگرانی ناتو ازاستقرارموشکهای اس 400 روسیه در شهر کالینینگراد،

جنگ افغانستان، اتحاد استراتژیکی روسیه وچین برعلیه قطعنامه های امریکا درشورای امنیت سازمان ملل و پیروزی های نظامی روسیه درسوریه وجنگ اوکرائین را ناظران سیاسی وکارشناسان پایان عصر برتری جویانه امریکا پیشگویی می نمایند وبه باور تحلیلگران روسیه درمناظره های تلویزونی،امریکا نمی تواند قدرت برترجهان باقی بماند ومانند گذشته های نه چندان دوربعدازسقوط شوروی به سایرکشورها، جهان یک قطبه را دیکته و تحمیل نماید. باوجوداین همه بی اعتمادی ها وبد بینی ها امریکا تاهنوزیگانه قدرت برترجهان است .شاخص های برتری بودن را بدبینان وخوش بینان نمی توانند تشخیص نمایند، هرکشوری که ازلحاظ اقتصادی، نظامی وتکنالوژی مدرن پیشرفته تر نسبت به سایرکشورها باشد قدرت برتر جهان شناخته میشود. ازلحاظ اقتصادی تولیدات ناخالص امریکا سالانه 16 بیلون دالراست که مقام اول رادرجهان دارد، ارزش دالر دربازارهای بین المللی ازبیست سال پیش افزایش یافته  است. امریکا ازکشورهای غنی درامورانرژی است که مهم ترین منبع درآمد اکثرکشورهای جهان راتشکیل می دهد وامریکا ازتولید کنندگان عمده جهان درنفت وگازبه شمار می آید. امریکا سالانه بیشترازیک میلون مهاجررا می پذیرد که درجهان مقام اول رادارد ،ازلحاظ نظامی ارتش امریکا قدرتمندترین ارتش جهان محسوب میگردد و بودجه نظامی امریکاسالانه بیشتراز560 ملیارد است که تقریبا مساوی به بودجه نظامی تمام کشورجهان میگردد وامریکا درسراسرجهان 400 پایگاه نظامی دارد، تکنالوژی مدرن امریکا نیزمقام اول را درجهان دارد.گوگل، میکرسفوت وفیسبوک که ازمهمترین شبکه مجازی جهان به حساب میآیند وبیشترازیک ملیارد مشترکین دارد زادگاه آنها امریکا است. رفاه عمومی اکثریت مردم از شاخص عمده دیگر قدرت های  برتر درجهان ارزیابی میگردد ورفاه عمومی وتساوی طلبی های عادلانه وبشردوستانه زمانی تامین میگردد که مردم رفاه خودرا درجیب ها بیبینند ودرزندگی شخصی خود حس نمایند واین زمانی عملی میگردد که منابع درآمد ازطریق تولیدت ملی ازقبیل راه ها،  پل ها، ساختمانها، کارخانه ها،معادن، حفظ محیط زیست، ظرفیت های قوی انسانی، نوآوری درآموزش وپرورش وبهداشتی تامین گردد. 17 دانشگاه  های امریکا ازدانشگاه های پیشرفته جهان به شمار می آیند. امریکا به مقیاس اکثرکشورهای پیشرفته وحتی عقب مانده مانند افغانستان چندان عمرطولانی تاریخی ندارد وحتی دوران حکومتهای ملک الطوایفی افغانستان بیشتر ازآن است ولی دراین مدت کوتاه به عنوان قدرت برتر درجهان تبارز نموده است، امپراتوری های انگلس وروس سقوط نمودند اماامریکا قدرتمند ترگردیده است. چین اژهای زرد که بعدازامریکا ازغولهای بزرگ اقتصادی محسوب میگردد وپیشرفتهای چین درتکنالوژی مدرن تمام جهان رامتحیرگردانیده است، مقامات بلندپایه این کشوراعتراف مینمایند که تا سال 2050 نمی تواند برتری خودرا نسبت به امریکا نشان بدهد، امریکا ده کشتی هواپیمابر نظامی دارد وچین یک کشتی هوا پیما بر دارد وآن هم نوعی ازکشتی های کهنه اوکرائینی است که به مدرن سازی آن پرداخته است، درچین هفتصد میلون نفر به زیرخط فقر به سرمی برند، فضای آلوده محیط زیست، فساد ومحدودیت درآزادی های مدنی از جالش برانگیزترین مشکلات چین درآینده  خواهدبود، چین درسیاست خاریجی خود سوداگرانه بارژیم های مطلوب ونامطلوب ونا سازگارهمکاری می نماید ودیپلماتهای چین چندان باورقلبی به اتحاداستراتژیکی ندارند واین بی میلی آنها به اتحاد استراتژیکی بخاطرآنست که دراتحاد استراتژیکی غریزه برادربزرگ وبرادرکوچک انگیزه ها واندیشه بی اعتمادی را قوی ترمیگرداند. اکثرا تحولات دنیا براساس برنامه ریزی های سیاستمداران بوقوع نمی پیوندد و جنگ منافع، دشمنان ودوستان دائمی ندارد اما تقویت روابط روسیه وچین این دوابر قدرت اتمی وعضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل در آینده برای امریکا خطرناک تر ازجنگ باتروریسم خواهد گردید. بعید به نظر نمیآید که پیشرفت روزافزون چین واحیای بطی واما هدفمندانه روسیه بیک مرکزبزرگ سیاسی، اقتصادی وامنیتی تبدیل گردد. روسیه بزرگترین کشورجهان است که  قلمروآن دوازده قسمت خشکه جهان راتشکیل میدهد و درآن فقط سه درصد جمعیت جهان زندگی می نماید 22 درصد جنگل دنیا، بیست درصد آب شیرین، شانزده درصد ذخایرمعدنی که تاهنوزکشف نگردیده است، 32 درصد ذخایرگاز، 12 درصد نفت، 28 در صد ذغال سنگ، 36 درصد نکل و 40 درصد آهن دنیا ازگنجینه کشف نشده آن محسوب میگردد وفراموش نباید کرد که روسیه ازابرقدرت های بزرگ نظامی جهان است واین کشور با سرمایه های غنی وطرفیت های انسانی می تواند چون بازیگرقوی وبانفوذ درمقابل امریکا به رقابت پردازد، بزرگترین مشکلات روسیه وابستگی اقتصادی آن به نفت وگاز، سطح نازل تولیدات،راههای مواصلاتی خراب ، فساد اداری و رشد ناموزون جمعیت آن می باشد. سیاست خاریجی روسیه باطرفداری ازجهان چند قطبه وهمکاری مساویانه وبدون مداخله درامورداخلی سایر کشورها به ارتقای شهرت روسیه بعدازوال کمونیزم افزوده است، روسیه درصحنه رقابت های بین المللی تنهاست وازهمین سبب به تقویت ومدرن سازی نیروهای نطامی خود ادامه می دهد ونظامیان روسیه خوبترین متحدین روسیه را ارتش وناوگانهای دریایی خود می شمارند. امریکا برخلاف چین وروسیه درسراسرجهان متحد دارد، اتحادیه اروپا باچهارصد میلون جمعیت ودومین قدرت اقتصادی وعلمی جهان، جاپان که ازکشورهای پیشرفته درنوآوری تکنالوژی است وهم چنان هند که سرعت تولیدات آنرا بیشرازچین می دانند از متحدین امریکا می باشند.ضعف امریکا درسیاست خاریجی آن است که درهرکشورمخالف امریکا بدون مجوزسازمان ملل مداخله می نماید وازبدترین کشورهای تروریست پرورمانند پاکستان وعربستان سعودی حمایت می نماید که مداخلات امریکا درامورسایر کشورها صدمه شدید به شهرت آن وارد نموده است،سیاست دوگانه امریکا جهان رابه آن بدبین وباعث افزایش روحیه ضدامریکایی حتی درمیان متحدین آن گردیده است وپروژه جدید آنرا بنام جهانی شدن به شکست مواجه گردانیده. ترامپ رییس جمهور  منتخب امریکا وعده داده که امریکا درامورداخلی کشورها کودتا نه خواهد کرد وبارفع مشکلات داخلی درنظردارد تا امریکا قوی رامجددا احیا نماید که وعده ترامپ بیشتر جنبه ای تبلغاتی داردوامریکا هرگزچون قدرت برترازمنافع خود درجهان چشم پوشی نه خواهد نمود. ازدیدگاه اکثر کارشناسان بدبین وخوشبین امریکا تاچند دهه دیگرابرقدرت برترباقی خواهدماند تاهنوزدرجهان کشوری وجود ندارد که جاگزین امریکا گردد مخالفت های ظاهرا سیاسی بعضی ازکشورها که دوران برتری امریکا خاتمه یافته است بیشتر به خاطرآنست تاامریکا مانع نفوذ منافع آنها درمناطق شان نگردد. رازوحدت وقدرت امریکا درچیست؟ امریکا شهروندان خودرا به روحیه قوی وطن دوستی ازکودکی تربیت می نماید وقتیکه کودک شامل مکتب میگرددسوگند وفاداری به بیرق امریکا وتمامیت ارضی آن که غیرقابل تجزیه است یاد مینمایند، امریکا سرزمین افسانوی وامکانات برای شهروندان امریکا ومهاجرین می باشد، بارک اوباما ازپدرمهاجرسیاه پوست رییس جمهور کشوربرترجهان میگردد، زلمی خلیلزاد شهروند افغانستان واولین مسلمان سفیرونمایده دائمی امریکا به سازمان ملل انتخاب میگردد، هزاران نویسنده نامدار وبرندگان جایزه نوبل، ورزشکاران مشهوردنیا، هنرمندان وتاجران بزرگ ازبرکت مهاجرت به امریکا توانسته اند به مدارج عالی دست یابند ومهاجرین مانند رییس جمهوردرمقابل قانون حقوق مساوی دارند.نام دیگرامریکا سرزمین مهاجرین دنیاست.مهاجرین درامریکا دریک دیگ بزرگ امریکایی شستوشو وپخته میگردند که خصلت ها وهویت سابق خودرا می شویند ومی خواهند مانند امریکائیان جلوه نمایند تااقوام مختلف بازبانهای مختلف وحتی مذاهب وادیان مختلف ظرفیت همگرایی امریکا را پیدا نمایند. صاحبنظران بیطرف مهمترین دلیل وحدت امریکارا خودمختاری ایالت های امریکا رادرامورداخلی آنها می دانند وهمین اصل درقانون فیدراسیون امریکا مانع تجزیه وفروپاشی آن گردیده است، که درکشورما تعدادی ازشنیدن نام فیدراسیون هراس دارند درحالیکه ظاهرا سنگ وحدت ملی ووطن دوستی رابه سینه می کوبند.
دکتورعلی احمد کریمی تحلیلگراموربین المللی - مسکو

 

*******************************

شوروی بهشت برباد رفته روسها


بتاریخ 8 دسمبر 1991 رییسان جمهوری روسیه ، بلاروسیه واوکرائین در یکی ازجنگل های بلاروسیه موافقتنامه بیلاوژ رابخاطر محو شوروی ازنقشه جهان بدون اطلاع به میخایل گرباچف آخرین رییس جمهور شوروی امضاء نمودند،بوریس یلتسین نابودی شوروی را ازطریق تلفون اول به بوش رییس جمهور امریکا اطلاع داد وبدنبال آن شوشکیویچ رییس جمهور بلاروسیه گرباچف را ازنابودی شوروی ازصحنه جهان آگاه گردانید .بیست وپنج سال ازسقوط شوروی میگذرد. روسها تاهنوززوال شوروی را چون بزرگترین ماجراجویی سیاسی می دانند ودرحسرت بهشت برباد رفته خود بی قرار وبیتاب اند  بنا به نگارش روزنامه معتبر ویدیمست چاپ مسکو روسها بعد از 25 سال مهم ترین انگیزه سقوط شوروی را درحیات سیاسی واجتماعی خود نه فجایع ومشکلات اقتصادی بلکه ماجراجویی سیاسی می دانند و حتی باگذشت 25 سال رفاه عمومی واقتصادی زمان شوروی را نسبت به وضع کنونی سازگارترحس می نمایند.البته این بی تابی ها وحسرت ها بیشتربه سن وسال روسها ارتباط دارد. طبق بازپرسی مرکزآمارشناسی لیوادا 83 درصد درحسرت دوران ایدیلوژی گذشته متاثراند، 63 درصد افرادی که بالاتراز55 سال دارند ، 40 درصد کسانیکه از40 تا45 سال و30 درصد افرادی که 40 سال دارند آرزو دارند تا بهشت بربادرفته شان دوباره احیا گردد،دربهشتی که اکثریت بطور نسبی ازنعمات ورفاه اجتماعی نسبتاعادلانه مانند حق کار، آموزش وپرورش، بهداشتی، دریافت معاش به موقع واعتماد به فردا برخورداربودند. شوروی نخستین دولتی درتاریخ جنبشهای سیاسی بود که با شعارفابریکه به کارگران، زمین به کشاورزان وقدرت به مردم به حاکمیت امپراتوری تزارهای روسیه خاتمه داد ودرجنگ جهانی دوم برعلیه نازی ها پیروز گردید. پروازیوری گاگارین نخستین فضانورد جهان درسال 1961 دنیا رابه  برتری قدرت علمی شوروی متحیرگردانید. تاریخ دولت شوروی تاریخ دستآوردهای بزرگ وشگفت انگیزعلمی واقتصادی وتراژیدی ها وجنایات ضد بشری است.قدرت وپیشرفتهای بیشتراز هفتاد سال امپراتوری شوروی مرهون برنامه های اجتماعی آن بود. برنامه های اجتماعی شوروی واقعی وقابل اجرا بود ازبرکت برنامه های اجتماعی روسها و مردم سایر جمهوری  درمدت کوتاه از نعمت سواد برخوردار گردیند وشوروی یگانه کشوری درجهان بود که بیسواد نداشت ومردم شوری پرخواننده ترین مردم دنیا بودند ودولت شرایط وامکانات لازم را برای رشد همه جانبه  فکری وجسمی افراد جامعه تامین نموده بود  وبهترین ها به کودکان تعلق داشت ومردم بخاطر آرام وبدون تشویش از آینده زندگی می نمودند.با ایجاد شرایط مساعد همگرایی ها و دید وبازدید ها درقلمرو پهناور شوروی وحدت وهمدلی را میان اقوام مختلف تقویت بخشیده بود،اما ازآزادی های مدنی محروم بودند، آزادی های مدنی وسیاسی محدود وحد ومرز آنرا حزب کمونیست تعین مینمود ومردم درتصامیم سرنوشت سازدولت حق رای ووتو را نداشتند و حزب هر تصمیم رابنام ونمایندگی مردم اتخاذ می نمود، اما در آزادی های اجتماعی مانند نوع پوشیدن لباس،نوع روابط اجتماعی ، نوع بروزاحساسات وسرگرمی ها مانند شنیدن موسیقی غرب ومطالعه آثار غربی با وجود سانسور سختگیرانه آزاد بودند ومحدویت درآزادی های سیاسی علاقمندی وکنجکاوی مردم را که ازرژیم یک نواخت خسته گردیده بودند بیشتر به کشورهای غرب گردانیده بود ولی ازآنجائیکه مردم درکار ووظایف روزمره خود ازامنیت کامل برخوردار بودند از اعتراض های مدنی برعلیه دولت پرهیز می نمودند و درقالب طنزوفکاهی، ایدیالوژی رسمی وحزب سالاران کریملین را انتقاد می نمودند وحتی درسالهای اخیرزمامداری بریژنیف بی تفاوتی وبی علاقگی مردم وبویژه جوانان به ایدیالوژی حزبی به حدی گردیده بود که حزبی هارا با ادبیات طعنه وطنز با ادای کلمه هژمونی تمسخرمی نمودند وتمایل نداشتند تا خوشی ها وعشرت های زود گذر خود را بازهر ایدیالوژی مسموم بگردانند، ونخبگان فرهنگی شوروی بهترین فلم های کمیدی را می آفریدند که درآنها ، بت پرستی قدرت، چاپلوسی وریاکاری های حزبی را به نمایش می گذاشتند که بیانگرافکارعمومی بود  وازراه وروش نرم به دیوان سالاری کمونیست ها می خندیدند. دردولت شوروی حتی اتحادیه های صنفی ودانشجویان حق اعتراضات مدنی ولو عدالت خواهانه را برعلیه دولت نداشتند ومی دانستند پیشوایان حزبی ازحق مصونیت برخوردارند وکسیکه به عنوان رهبر حزب وارد کریملین میگرددوحلاوت قدرت رامی چشد، جا راترک نمی کند ومردم حق برکناری آن را ندارد وتنها دست توانای مرگ می تواند اورا ازاریکه قدرت به زیرافگند وهمین بی تفاوتی مردم به حزب حاکم باوجود رفاه نسبتا عمومی وآزادی های اجتماعی باعث گردید که مردم ازسقوط شوروی حمایت نمایند، نان برای انسانها واجب است اما آزادی های مدنی برای انسانها واجب تر ازنان است. دراواخر سالهای 1970 شرایط برای اصلاحات سیاسی ونه فروپاشی شوروی آماده گردیده بود ورهبران شوروی با خودخواهی های سلطه جویانه، سیاستهای ماجراجویانه ومقابله جویی های نظامی گرانه نه توانستند ازاین فرصت مساعد استفاده نمایند و بجای اصلاحات سیاسی درجنگ قدرت روند فروپاشی شوروی را سریع تر گردانیدند. لشکرکشی شوروی درسال 1979 درافغانستان تنور اختلاف وانشعاب درون حزبی را برای انتقام جویی ها داغ تر گردانید و نارضایت های عمومی را درجامعه افزایش بخشید.پروفیسورسلاوین استاد دانشگاه دولتی مسکو که سالها درافغانستان استاد بود و افغانستان را بهترین دوست وهمسایه شوروی میدانست، از لشکرکشی شوروی به افغانستان رنج میبرد ومعتقد بود که شوروی بااین اشتباه ریشه های درخت دوستی رابادست خودقطع می نماید وقیمت جبران ناپذیرخواهد پرداخت واندری ساخاروف پدربمب هیدروژنی شوروی ومدافع حقوق بشردرپارلمان خلقهای شوروی لشکرکشی روسها رادرافغانستان چون جنایت تباهکارانه محکوم نمود میخایل گرباچف سخنان اورا بی احترامانه قطع نمود ودراین موقع سربازمعیوبی که ازافغانستان برگشته بودو عضو پارلمان خلقهای روسیه بود ازجایش بلند گردید ومدافع حقوق بشرروسیه را به جاسوسی غرب توهین واهانت نمود، اندری ساخاروف چون دانشمند روشنفکرخطاب به سربازمعلول ازاوپرسید فرزندم توکه پاهای خودرا درجنگ افغانستان ازدست داده ای کی ترا آنجا وبخاطرچه فرستاده بود.؟ افغانستان به مخالفین جرات داد تا آزادانه خود خواهی سران کریملین و شکست های اخلاقی وسیاسی حزب لینینی رادرشوری انتقاد نمایند. درباره علل سقوط شوروی وزوال کمونیسم تاهنوزآثارزیاد نوشته شده وتاریخ نویسان درآینده نیزدرباره علل فروپاشی وواقعیت های محرمانه را از زوال نخستین امپراتوری اتمی درجهان خواهند نوشت، اما سقوط شوروی از چند جهت ازویژگی  های خاص برخوردار است که تاهنوزدرتاریخ انقلاب ها وکودتا های جهان سابقه ندارد. درانقلاب ها وکودتا ها معمولا رژیم ها وسیستم های سیاسی سقوط می نمایند وبجای آن رژیم ها وسیستم های جدید اداره اموررا بدست می گیرند ولی به خاطر کسب قدرت به تجزیه کشور دست نیآزیده اند، اما درشوروی بجای تغیررژیم به امپراتوری تزارهای روسیه خاتمه داده شد وروز، سقوط شوروی را روزآزادی روسیه وطلاق متمدانانه نام گذاشتند درحالیکه شوروی با روسیه زمان تزار فرق نداشت موقعیکه لنین قدرت راگرفت اوکشورجدید نه ساخت مردم درهمان قلمروزمان تزاری زندگی وصحبت میکردند،اما رهبران شوروی سابق وبنیاد گذران روسیه نوین بطورداوطلبانه روز زوال امپراتوری خودرا جشن گرفتن و بنبال این آزادی میلونها مردم روس درجمهوری های سابق اسیرسرنوشت تحقیرآمیز گردیدند. بعدازسقوط شوروی درسال 1991 عصر دموکراسی چوروچپاول،دزدی سرمایه های ملی، قتل و کشتارهای زنجیره ای، فقروبی امنیتی،فرار وآواره گی، انحطاط معنوی وفرهنگی،کاهش جمعیت و فرارمغزها وسرمایه آغاز گردید، دیو فقر وتورم درهرخانه را کوبید، عشرت وخوشی های گذشته رابه سرقت برد، عمرهمگرایی های همیشگی پایان یافت مردم به خاطر افزایش سرسام آورقیمت ها  توانان اشتراک را درمراسم خوشی ومصیبت نزدیک ترین اقارب خود ازدست دادن، تعداد کودکان بی سرپرست دردوران بوریس یلسین بیشر از جنگ جهانی دوم گردید،مردم درآغاز از سقوط کمونیزیم وفروپاشی شوروی استقبال نمودند که همه صاحب موتر وخانه های شخصی میگردند اما دیری نگذشت که دردموکراسی چپاولگرانه نه تنها رفاه همیشگی خودرا ازدست دادند بلکه نوکر مشتی ازبادارهای نوبه روزگاررسیده گردیدند.مردم ازدیدن قیافه همیشه مست بوریس یلتسین که حتی درسفرخارجی ازشدت مستی توان پائین آمدن ازهواپیما رابا رهبران کشورخاریجی نداشت، بخاطر غروربرباد رفته ملی و افتخارات تاریخی خود احساس حقارت میکردند. امروزمردم روسیه به احیای شهرت وحیثیت برباد رفته روسیه درجهان افتخار می نمایند و شاید ازهمین سبب با وجود مشکلات اقتصادی پوتین رادوست دارند وازاوطرفداری می نمایند. پوتین فروپاشی شوروی را بزرگترین فاجعه قرن بیست نامید واحیای مجدد شوروی را ساده لوحانه خواند، مردان وزنان سالخورده ومتقاعد روسیه درحسرت هوای بهشت ازدست رفته خود با دریافت تقاعد بخورونمیر به زنده ماندن قانع گردیده اند واکثرا میگویند ما  حسرت افتخارات برباد رفته را باخود دفن می نمایم.
دکتور علی احمد کریمی – تحلیلگراموربین المللی- مسکو

 

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در يكشنبه ، 26 دی 1395 ، 09:21
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 150 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.