Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

اعلاميه‌يي که هرگز عملي نمي‌شود! PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط احمد سعیدی   
پنجشنبه ، 18 آبان 1396 ، 09:12

احمد سعیدیدادگاه جزايي لاهه تصميم گرفته است که جنايات جنگي و اعمال شنيع صورت گرفته در افغانستان را مورد ارزيابي همه جانبه قرار بدهد. به نقل از مراجع مربوط، تخطي احتمالي نيروهاي ايالات متحده هم بخشي از بررسي هاي اين دادگاه را تشکيل مي دهد.
دادگاه کيفري بين المللي (International Criminal Court) در نظر دارد که اعمال شنيع انجام شده در افغانستان را مورد پيگرد قرار بدهد. مشروط بر اين‌که قضات دادگاه طرح پيگرد قضايي مجرمان جنگي در افغانستان را تأييد کنند که اين تأييد دور از امکان به نظر مي‌رسد. گرچه گفته شده بررسي قضايا شامل نيروهاي امريکايي و سازمان استخبارات اين کشور (سيا) نيز مي شود.
فاتو بنسودا، رييس سارنوالان دادگاه کيفري
بين المللي به تازه گي گفته است که آنان تحقيقات اوليه را در مورد جنايات جنگي عليه بشريت در افغانستان به زودي روي دست مي گيرند.
بنسودا افزوده است که از چندين سال به اين سو، تحولات در افغانستان زير نظر آنان قرار داشته و جنايات احتمالي نيروهاي ايالات متحده امريکا نيز زير بررسي آن‌هاست.
فاتو بنسودا همچنان افزوده است که از هنگام مداخلة نظامي ايالات متحده در افغانستان در سال 2001، دلايل مؤثق و مستند وجود دارد که نشان مي دهد، جنايات جنگي و جنايات بشري مرتبط با درگيري هاي مسلحانه در اين کشور صورت گرفته است.
وي همچنان افزوده است: «بر بنياد ارزيابي هاي ابتدايي و بسيار دقيق… به اين نتيجه رسيده ايم که تمام معيارهاي قانوني به هدف آغاز يک تحقيق در نظر گرفته شود و عدالت تحقق يابد.
اين مقام دادگاه لاهه هرچند از عاملان مسلح مشخصي که قرار است دربارة آنان تحقيق صورت بگيرد يادآوري نکرده، اما تأکيد نموده که در نهايت تحقيقات متمرکز بر آناني خواهد بود که مرتکب جنايات جنگي شده اند؛ جناياتي که در وضعيت جنگي افغانستان در سال‌هاي پسين رخ داده است.
از سوي ديگر، سال گذشته نيز سارنوالان دادگاه بين المللي لاهه در يک گزارشي گفته بودند که قضيه هاي بالقوه جرايم جنگي در افغانستان وجود دارند که توسط گروه طالبان، شبکه حقاني، سربازان افغان، نيروهاي ايالات متحده و سازمان استخباراتي امريکا صورت گرفته اند.
اتهاماتي که عليه نيروهاي ايالات متحده به نشر رسيده بود حاکي از شکنجه افراد گروه طالبان، القاعده در زندان هاي افغانستان و بازداشتگاه سازمان استخباراتي امريکا در لتوانيا، پولند و رومانيا به شمول زندان هاي داخلي در افغانستان بوده است. گفته مي شود که اين شکنجه به هدف دسترسي به اطلاعات کليدي از زندانيان صورت گرفته است.
به باور من، آنچه را که دادگاه بين المللي اعلام کرده بيش از يک سناريوي فلم که آغاز و انجام نداشته و نخواهد داشت، ديگر چيزي نيست .
من منحيث شاگرد حقوق و روابط بين المللي مي‌دانم که ايالات متحده امريکا عضويت دادگاه لاهه را ندارد و تا کنون با گذشت اضافه تر از شش دهه، امريکا حاضر نشده تا عضويت دادگاه بين المللي لاهه را بپذيرد. به اين معناست که هرگونه تعقيب عدلي نمي تواند منجر به بازداشت افسرهاي سازمان استخباراتي ايالات متحده و نظاميان اين کشور شود. با اين وجود، ادعاهايي که گويا امريکايي ها در جرايم جنگي نقش داشته اند، موضوع اساسي براي فيصله بازداشت اين دادگاه پنداشته مي شود. ولي با در نظرداشت اين حقيقت که امريکا عضويت دادگاه بين المللي را ندارد بناً دادگاه کيفيري اتباع امريکا را بدون آن‌که عضويت دادگاه بين المللي را داشته باشند محاکمه نمايند، اين اعلاميه ها تازه هم نيستند پيش از اين، نيز سارنوالان دادگاه بين المللي لاهه جنگجويان گروه طالبان را متهم به کشتن نزديک به 25 هزار غيرنظامي از سال 2007 الي اخير 2016 نموده بودند. اين اتهامات شامل “حملات متعدد” بر مکاتب، شفاخانه ها و مساجد و اماکن مسکوني غير نظامي بوده است. گرچه روز گذشته سازمان حقوق بشر افغانستان از اقدام دادگاه لاهه با هدف روي دست گرفتن تحقيقات رسمي استقبال کرده است. و اين اقدام را “يک لحظه اساسي براي دادگاه کيفري بين المللي خوانده اند، اما متأسفانه سازمان حقوق بشر افغانستان تا هنوز نه گفته است که در شانزده سال گذشته اين اداره در مورد اين همه جنايات جنگي چه وظايفي داشته چه کرده و در آينده چه خواهد کرد .
به باور نويسنده، سازمان مستقل حقوق بشر در افغانستان در مورد جنايات هولناک و تباه کني که در افغانستان در اضافه از يک و نيم دهه صورت گرفته تنها به اعلاميه ها و محکوم کردن ها اکتفا نموده ديگر هيچ دست آوردي در اين مورد نداشته است در حالي‌که از جمله 123 کشور جهان که عضويت دادگاه کيفري بين المللي لاهه را دارند افغانستان نيز در قطار همين 123 کشور، عضويت اين نهاد را دارد. هيچ عيبي نداشت که نهاد حقوق بشر افغانستان مي‌دانست که دادگاه بين المللي بعد از ايجاد بررسي تخطي هايي چون کشتار مردم، جنايت برضد بشريت و جنايات جنگي از جمله وظايف عمده آن به شمار مي‌رود .
متأسفانه جناياتي که در افغانستان در سال هاي اخير صورت گرفته خيلي تکان دهنده و هولناک بوده است بايد تلاش صورت مي گرفت به خاطري که از تکرار جنايات جلوگيري شده باشد همه مرتکبين جنايت مجازات مي شدند.
اما در افغانستان گرچه بزرگت‌رين جنايات تاريخ بشريت انجام گرفته است، به همان مقياس، جنايتکاران نه تنها مجازات نشده بلکه به مناصب بالاي دولتي و حکومتي گماشته شده و همچنان به جنايات خود ادامه داده اند.
از سوي ديگر، محاکم بين المللي با گذشت اضافه تر از دو دهه شعار داده و در عمل در اين مورد هيچ گام عملي بر نداشته اند. از سوي ديگر، محاکم داخلي نيز در افغانستان نه توان و نه ارادة لازم براي محاکمه اين جنايتکاران را داشته و دارند. گفته مي شود که بعضي از اداراتي که بايد بررسي کنندة اين جنايات، باشند خود شامل جنايتکاران اند.
به باور من، از محاکم داخلي و مسؤولان عالي رتبه دولتي نبايد اميدي داشت، به گفتة مردم عوام چاقو هيچ وقت دسته اش را نخواهد بريد.
از سوي ديگر شخصيت هاي ملي و بين المللي که طرفدار مجازات مجرمين هستند حاضر نيستند در اين راه تا سرحد قرباني گام بردارند. عدالت قرباني مي طلبد جنايات را نبايد فراموش کرد جنايات با اعمال جنايتکاران را بايد تازه نگه داشت و موازي با آن، به دنبال راهکارهاي ديگر براي محاکمه جنايتکاران گشت و يا حداقل به دنبال اين بود که ادبيات حقوقي در خصوص محاکمه جنايتکاران قوت پيدا کنند و ديگر جنايات ارتکابي درافغانستان غنا بخشيده شود. سايه جنايت همواره با جنايتکار خواهد بود تا روزي که به پاي ميز محاکمه کشانده شوند.
به عقيدة من، امروز نه اراده و نه توان به خاطر محاکمه جنايتکاران وجود دارد. ترديدي وجود ندارد که در افغانستان جنايات وسيع عليه بشريت صورت گرفته است، حتا ادامه اين جنايت صلح و امنيت بين المللي را به مخاطره انداخته اند. در اين سرزمين همه جنايت ها، جنايت عليه بشريت، جنايت جنگي ، جنايت تجاوز، جنايت کشتار جمعي وافر صورت گرفت در افغانستان در سال هاي گذشته نقض فاحش کنوانسيون هاي 12 سال 1949 ژنيو:
1 ـ کشتار عمدي .
2 ـ شکنجه يا رفتار غير انساني
3 ـ فراهم آوردن موجبات رنج عظيم يا صدمه شديد به جسم يا سلامتي مردم .
4ـ تخريب و ضبط گسترده اموال که ضرورت هاي نظامي آن را توجيه نمي کند و به صورت غير قانوني و خودسرانه اجرا شده است.
5 ـ اجبار اسراي جنگي يا ديگر اشخاص مشمول حمايت ( کنوانسيون ) به خدمت در صفوف نيروهاي دولت دشمن.
6 ـ محروم کردن عمدي اسراي جنگي يا ديگر اشخاص مشمول حمايت از حق محاکمه عادلانه و قانوني.
7 ـ تبعيد يا انتقال غير قانوني يا حبس غير قانوني.
8 ـ گروگان‌گيري.
ديگر نقض هاي فاحش قوانين و عرف هاي مسلم حقوق بين الملل و حاکم بر منازعات مسلحانه بين المللي يعني هر يک از اعمال نا مشروع انجام پذيرفت.
به باور من جنايت که در افغانستان صورت گرفته به بررسي بيشتر نياز ندارد چون در اين سرزمين نسل کشي، جنايت عليه بشريت، جنايت جنگي و جنايت تجاوز مشمول مرور زمان نشده و مرتکبين آن هرجا و هر وقت بايد محاکمه مي‌شدند که نشدند. من عدالت از نوع افغاني که در اين سرزمين عملي گردد به آن باور ندارم، برايم چشم انداز محاکمه جنايتکاران چه توسط دادگاه بين المللي و چه توسط محاکم داخلي خيلي تاريک و عملي آن دور از واقعيت به نظر مي رسد. محاکمة جنايتکاران در افغانستان يک شعار سياسي بوده و هست، اما عملي آن خيلي ميانتهي و دوز از حقيقت به نظر مي رسد، نه در سطح ملي و نه در سطح بين المللي به خاطر تطبيق عدالت عليه جنايتکاران، نه ارادة سياسي وجود دارد و نه جرأت اخلاقي. پس هيچ اميدي وجود ندارد که اين اعلامية عملي گردد.


Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 237 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.