Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

اپوزیسون یا مخالف سیاسی در جدول PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط عبدالناصر نورزاد استاد دانشگاه   
چهارشنبه ، 10 آذر 1395 ، 08:40

عبدالناصر نورزاد استاد دانشگاه کابلگذری بر  نهادینه شدن  فرهنگ مخالفت سیاسی با ابزار مدنی
از تشکیل دولت-ملت بعداز قرارداد وستفالیا در سال ۱۶۴۸ بدینسو که نضج های سیاسی بشری مخصوصا در اروپا که میتوان آن را بعنوان رنسانس در تاریخ سیاسی بشری تلقی کرد، معمولا روی این قرارداد می چرخند و هسته های کنترول اقتدار سیاسی را با پیش زمینه های  آن، شکل می دهد، این نظم های سیاسی یا به اساس قرارداد های اجتماعی و یا هم به اساس وجه اجبار در چرخش بوده اند.
در این میان نه تنها نظام سیاسی بعنوان چرخش گر اقتدار سیاسی، مطمع نظر بوده، بل گروه های از خارج قدرت نیز در موثریت نظام یا بطرف بهبود و یا هم بطرف وخامت نقش داشته اند. در این زمینه با گذشت تاریخ سیاسی بشری، تفاوت در این بوده است که این گروه ها بعنوان نظارت گر عملکرد های دولت یا مخالفین سیاسی بوده اند و یا نظامی. یعنی نحوه مخالفت این گروه ها هم، مخالفت از در های باز و پذیرفته شده ای دموکراتیک یا مخالفت تسلیح جویانه بوده که زمینه عرض وجود این گروه ها را مساعد کرده است.  در این روش نه تنها اینکه چهره های در درون حاکمیت ها به انتقاد و مخالفت با راهکار ها و سیاست های دولت های خود دست یازیده اند، بل گروه های بیرونی و خارج از قدرت هم با تقویت هسته های پشتیبان خود که همانا توده ها است با اتکا به ارائه نا کارآمدی های سیاست های نظام حاکم به عنوان گروه های فشار و سازمان های مخالف ظهور کرده اند و حمایت مردمی را برای موجه قراردادن خود بعنوان حلال گر مشکلات و چالش ها پیش کشیده اند. این حداقل چیزی است که نمی توان از آن انکار کرد.
بحث اصلی در نبشته حاضر، جستار روی مخالفت یا از راه های دموکراتیک است و یا هم تقابل با توسل به راهکار های غیر مدنی مانند؛ ایجاد سازمان های مخالف مسلح نظام سیاسی و راه اندازی نبرد های چریکی برای حصول قدرت و درهم کوفتن نظم مستقر سیاسی. اما کاوش در این زمینه برای اینکه تمام جنبه های عقلایی آن از دید بصیرت سیاسی با توسل به دانش سیاسی جریان ها مد نظر گرفته باشد، چندان رنگ درشت ندارد. علت آن هم این است که اکثریت جریان های مخالف نتوانسته اند توازن میان انتقاد بر عملکرد های دولت و اصلاح راهکار های خود را بعنوان جریان مخالف  نگهدارند. در ضمن، اصلن مخالف سیاسی در جدول که تنها به روایت قراین و بدون مد نظرداشت بصیرت سیاسی و ارائه هیچگونه ثبوت اطلاعاتی به انتقاد از اوضاع می پردازد و راه بدیل و چاره کار را هم بدست نمی دهد،  با اپوزیسونی که نقش اصلاح گر نظام را برای بهبود امور بازی می کند، فرسنگ ها است. اینجاست که فرهنگ انتقاد زیر نام ساختار های مخالف و اپوزیسونی نه تنها نهادینه نشده و به اصلاح امور کمک نمی کند، بل میزان اعتماد هسته های پشتیبان را زیرنام جریان های مخالف هم شدیدا آسیب می رساند. نبشته حاضر هم، در تلاش است تا ابتدا تعریف درست از اپوزیسون بدهد و نقش آن را برای یک نظام دموکراتیک که جز فرایند گذار به دموکراسی محسوب می شود را برجسته سازد و در گام بعدی راه های اتصال به ابزار های موثر را جهت بهتر شدن کار اپوزیسونی پیشنهاد نماید. در واقع این فرهنگ انتقاد و مخالفت است که هسته های اقتدار سیاسی را برای انجام امور کمک می کند. ویا هم این مخالفان دولت هستند که با نگاه های نقادانه به ترویج و پخش فرهنگ ضدیت با عملکرد های دولت بعنوان مجری امور می پردازند. برای روشن شدن موضوع خوب است یکی دو تعریف جامع و قابل قبول از اپوزیسون یا مخالفین بدهیم و روش تحلیل استقرایی آمیخته با داده های انتزاعی را به حد کمال آن برسانیم که مخالف یا اپوزت کی است و برای چه مخالفت صورت می گیرد؟ مخالف از ریشه لاتین کلمه (Opposite) به معنای ضد از کلمه اپوزیسیون می‌باشد. امروزه در کشور های که عملن روند دموکراسی را به تجربه گرفته اند از این کلمه بیشتر استفاده می‌شود. در حقیقت این مخالفین سیاسی است که نضج سیاسی را با مدنظرداشت سائر مولفه های آن مانند نظام مستقر سیاسی، تکمیل کرده و یک فرایند کاملا تکوین شده را به نمایش می گذارد. اپوزیسون در اصطلاح علم سیاسی، به کتله ی از افراد و نهاد های خارج نظام مستقر نظام گفته می شود که با راهکار های پیشگرفته شده از جانب دولت همخوانی و موافقت نداشته و ضرورت مخالفت را برای توقف یا حداقل اصلاح عملکرد های نظام مستقر ضروری و عینی می بینند. این ضرورت به معنی مخالفت با اصل نظام سیاسی مستقر نیست و یا هم ایجاب نمی کند تا بعنوان یک اپوزیسون سیاسی، دیدگاه های رادیکالی در خصوص ماهیت نظام سیاسی، وجود داشته باشد. اما مخالفت با برخی از نظریات و دیدگاه های که ممکن از نظر جریان اپوزیسونی در تضاد کامل با منافع تعریف شده از جانب آن ها وجود دارد، می باشد. اگر چنین دیدی از جانب جریان مخالف بعنوان ناقد نظام مستقر سیاسی وجود داشته باشد، در حقیقت روح تنزل گرایی را در فرهنگ نقد بعنوان اصل تساهل پذیری سیاسی نشان میدهد. این مسئله بیشتر در نظام های پارلمانی مخالف دولت و یاهم گروهی از مردمی است که با سیاست  های دولت نظام موافق نباشند و بخواهند منحیث پل اصلاحی میان ارتکاب اشتباهات و مدیریت اوضاع بسوی بهبودی را زیر کنترول گیرند. در حقیقت تلاش های وسیع جریان های سیاسی و گروه های فشار برای دست یابی و رسیدن به اهدافی و یا هم در جهت مخالف هدف های دارندگان قدرت سیاسی است که معنی اصلی اپوزیسون را می سازد. اما از اینکه تمام مخالفت ها به معنی واقعی آن مخالفت بجا برای آوردن اصلاحات در عرصه عملکرد ها نمی باشد، اندیشمندان حوزه سیاست، اپوزیسون را به دوکتگوری مختلف تقسیم کرده اند: اول اپوزیسون قانونی و یا پارلمانی، دوم اپوزیسون غیر قانونی که در نحوه عملکرد با نوع اولی، تفاوت های قابل لمسی در عرصه کنش های سیاسی و ایجاد فضای مخالفت، بوجود می آورد. در حالیکه اپوزیسون قانونی که به اساس قانون اساسی و سائر قوانین نافذه به رسمیت شناخته می شوند، گروه های از جریان های سیاسی را شکل می دهند که از لحاظ عملکرد و تعیین منافع علیای کشور و ملت، همانند دولت خود را در برابر قانون اساسی کشور متعهد دیده و محور اصلی فعالیت های شان را قانون اساسی شکل می دهد. تفاوت میان این نوع اپوزیسون و دولت بر علاوه موجودیت در دیدگاه ها، نظارت از عملکرد دولت و یا نظم مستقر سیاسی از طرف این جریان است. این جریان ها بطور متداوم با سهم گیری در مباحث نظری سیاست، عوام مردم را در روشنایی تحولات قرار میدهند و به نحوی در تلاش به اثبات رساندن اشتباهات، دیدگاه های نظم مستقر در خصوص حوادث پیش آمده مخل روند دموکراتیک و گذار به سوی جامعه با ثبات نشان میدهند. در ضمن، در نظام های باز و دموکراتیک که از مزایای لیبرالیزم مستفید می شوند، ارتباط میان نظم مستقر سیاسی و اپوزیسون، رابطه علت معلولی بوده و هردوی آن ها از لحاظ ایفای نقش، شکل متناوب و دورانی را بازی می کنند. در بعضی کشور هایی که نقش اپوزیسون بعنوان جز تکوین کننده روند دموکراسی مدنظر گرفته نشده باشد، مانند نظام های غیر دموکراتیکی که از راه های غیر مدنی بر اریکه قدرت تکیه زده اند، اپوزیسون جایگاهی در قانون اساسی ندارد و بعنوان یکی از نهاد های قانونی و رسمی به حساب نمی آید. در کشور های جهان سوم و عقب مانده ای مانند افغانستان، اپوزیسون غالبا به آن دسته از مخالفانی گفته می شود که در تلاش بر اندازی نظام مستقر سیاسی از طریق راهکار های غیر مدنی هستند و گاهی از طرف قدرت های مسلط جهانی که نفوذ فزاینده بر اوضاع آن جامعه دارد، بصورت پنهان یا آشکار مورد حمایت و پوشش سیاسی، تبلیغاتی و مالی قرار گرفته و فعالیت های آن در مدار های بیرون از قانون اجرایی می شوند.
و امادرافغانستان، ساختار های اپوزیسونی با کدام روحیه فعالیت دارند؟
در امتداد بازی های سیاسی متصل با سیاست گذاری های دولتی، نقش اپوزیسونی گروه های که از لحاظ ساختاری با تنوع دیدگاه ها، توافق نظر دارند، زمانی برجسته می شود که سهم این گروه ها، در تنظیم ساختار سیاسی کشور کشور کمرنگ شود. به این لحاظ است که آوا های عدالت طلبانه گروه های ضد سیاست دولتی زمانی از فرسنگ ها دور به گوش می رسد که در تقسیم بندی قدرت سیاسی، نقش خود را نا چیز بینند. در این خصوص، متناسب با عدم کارایی این آوا های عدالت طلبانه، میزان کارایی جنبش اپوزیسونی هم با تردید های فراوانی روبرو می شود. یعنی کار اپوزیسونی از اینکه در مقاطع خاصی توجه به آن صورت می گیرد، در حد شک و ابهام باقی مانده و طرفدارانی چندانی هم نخواهد داشت.
فعالیت گروه های اپوزیسونی مخصوصا بعداز شکل گیری نظم موجود سیاسی در فاز بعداز الگو برداری ناقص از دموکراسی غربی، عمدتا روی مسایل حاشیه یی در چرخش بوده است. این چرخش حاشیه یی نه تنها، نتوانسته به مشکلات عمده عملکرد های سیاسی از جانب دولت پاسخ قانع کننده ارائه کند، بل نضج سیاسی را تا حدودی به مرز نتوانی به حل مشکلات کنونی در کشور گردانیده است. به همین ترتیب در بعضی مواقع که اتفاقات داغ سیاسی، توجه رسانه ها، احزاب اعم اپوزیسونی و هم موافق سیاست های دولت را، مردم و اذهان عامه را بخود معطوف کرده،  جریان های اپوزیسونی نه تنها نتوانسته از موقع پیش آمده بهره برداری کننده و کار کرد های نظام مستقر سیاسی را به چالش بکشند،بل حاصل کنش خود را به نحوی با سیاست های اشتباه نظام مستقر گره زده اند. در افغانستان عمدتا جریان های اپوزیسونی با رویکرد های منفعلانه و با کنش های پاسیف هم نتوانسته الترناتیف مناسب و قابل توجه را در مقابل سیاست های اشتباه دولت بروز دهند و هم جو حاصله ناشی از عملکرد های غلط دولت را بدون هیچگونه بهره برداری به حیف داده اند. پس در این صورت جریان های اپوزیسونی را میتوان به جریان های تلویزونی و رسانه یی تشبیه کرد، زیرا توانایی یک جریان اپوزیسونی بعنوان یک عامل القوه در برابر نظام مستقر، آن را از ارتکاب سیاست اشتباه تا حد توان باز می دارد. اپوزیسون محوری و باور به سیاست های اپوزیسونی زمانی جان می گیرد که این جریان ها، به نحوی بر توانایی خود در نزد مردم ثبوت داشته باشند. یا مردم یا جریان های مامور نظارت بر عملکرد های دولت که نقش بانی و حامی منافع جمعی را تمثیل می کنند، باید با چنین رویکردی از جانب جریان های اپوزیسونی، تائید نظری داشته باشند. تائید نظری زمانی بوجود می آید که عملکرد های گذشته جریان های اپوزیسونی حلاجی تاریخی شده باشد. نقش این جریان ها در امر تعمیم فرهنگ انتقاد پذیری از جانب دولت یکی از ویژه گی های یک جریان اپوزیسونی است که امتیاز آن را نسبت به دیگر حرکت های سیاسی متمایز می سازد. پس صلابت یک نظم سیاسی متمرکز بر اصول دموکراتیک و مردم سالار، هم در شکل گیری یک جریان سالم اپوزیسونی است. در واقع این جریان های اپوزیسونی هستند که شرایط را برای عملکرد بهتر برای دولت و نظام مستقر، مساعد می سازند و جو حاصله از آن را برای زمینه سازی های بیشتر سیاسی برای رشد فرهنگ مردم سالاری و خدمت به کشور مساعد می سازند. پس تا زمانیکه چنین زمینه سازی از جانب جریان های به اصطلاح اپوزیسونی صورت نگیرد و خود این جریانها به اهمیت نقش خود در درون جوامع دموکراتیک پی نبرند، مفهوم اپوزیسون فقط در حد یک مخالف سیاسی در جدول باقی می ماند و حاصل این کشاکش سیاسی را فقط می توان یک مخل سیاسی برای ترویج و نهادینه شدن فرهنگ نقد و نقد پذیری عنوان داد و بس.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 326

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب

...

...

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 150 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.