Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

توافــق نامــه صــلح درتاجیکســـتان بیست ســـاله شد. PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط دکتر صاحبنظر مرادی   
دوشنبه ، 19 تیر 1396 ، 10:10

دکتر صاحبنظر مرادیپس از فرو پاشی اتحاد شوروی وحصول استقلال جمهوری تاجیکستان در سال ۱۹۹۱، جنگ شهروندی درین کشور آغاز وبه مدت پنج‌سال بین دولت تاجیکستان به رهبری رحمان نبی اف و مخالفین اسلام‌گرا به رهبری سید عبدالله نوری درآن کشوردر گرفت. پس از امضای پیمان نهایی صلح، پس لرزه های مرگبار آن برای سال ها به گونه ای ادامه یافت؛ کارشناسان، تحلیل گران و سیاستمداران در عرصه بین المللی بارها از پایان جنگ تاجیکستان به عنوان الگویی برای پایان دادن به دیگر جنگ های داخلی در منطقه از جمله در افغانستان یاد کرده اند و در باره این جنگ و انگیزه های آن پژوهش های بزرگی را انجام داده اند.
هترشااستاد دانشگاه اگزتر انگلیس که در مقاطع مختلفی طی سال های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ به عنوان مشاور و پژوهشگر سازمان های بین المللی در تاجیکستان مأموریت  داشته است وکتاب "تاجیکستان پس از جنگ" حاصل تحقیقات او در آن سال هاست، جنگ و صلح تاجیکستان را در سه فصل عمده این کتاب زیر عناوین  دمکراسی و قدرت، امنیت و حاکمیت و توسعه و معیشت به طور آکادمیک بررسی نموده است. این کتاب به مناسبت دوازدهمین سال امضای توافق نامه صلح در تاجیکستان به چاپ رسیده است. هترشا درین کتاب می گوید: "با این که در تاجیکستان صلح، حکم فرماست، فضای کشور همچنان "پساجنگی" ارزیابی می شود. هرچند جنگی که در سال ۱۹۹۲ آغاز گردید، رسمأ در سال ۱۹۹۷ پایان یافت، خشونت های سیاسی قابل ملاحظه ای تا سال ۲۰۰۱ به نوعی ادامه داشت. اکنون در تاجیکستان هیچ گروپ مسلح و فرمانده مستقلی باقی نمانده است که قدرت دولت را به چالش بکشد. در نتیجه، دولت کنونی که همان دولت زمان آغاز جنگ است، با هیچ نیروی مخالف نظامی یا سیاسی مواجه نیست. پایان جنگ به تاجیکستان مجال داد که تا اوایل دهۀ ۲۰۰۰ به رشد نسبی اقتصادی دست یابد".هترشا ادامه می دهد: "مداخلات خارجی، نخست خشونت های بیشتر رادر جمهوری تاجیکستان دامن زد و شکل و شرایط نزاع را تغییر داد؛ سپس، به ویژه پس از سال ۱۹۹۶، طرف های درگیر را به انعقاد صلح تشویق کرد." به باور وی، ظهور طالبان در افغانستان بود که هم روسیه و هم ایران را واداشت تا طرف های متخاصم (جبهه متحد) را کنار هم آورند.  پس از سال ۱۹۹۶ روسیه صلح سازی را جایگزین "تعهد بدون قید و شرط" به دولت رئیس جمهورامام علی رحمان کرد، اما همچنان می کوشید در پیمان صلح، برتری دولت بر مخالفان حفظ شود.هترشا  به نقش روسیه و ازبیکستان در آغاز جنگ داخلی تاجیکستان اشاره نمی کند، اما در ادامه کتاب داده های مفصلی را در این باره ارائه کرده است و به نقل از منابعی، از حضور نمایندگان هر دو کشور در جلسۀ اضطراری پارلمان در سال ۱۹۹۲ برای تغییر رژیم در کشور روایت می کند و از این که چه گونه نیروهای نظامی روسیه و ازبکستان در جریان جنگ داخلی تاجیکستان مستقیمأ درگیر بودند. بدین گونه، جامعه بین المللی هم در فراخ تر شدن شکاف میان "مفهوم حکومت داری" و "دستگاه حکومتی" در تاجیکستان سهم می گیرد. و به مردم این تصور را می دهد که دولت واقعأ توانمند است و می تواند از آنها نمایندگی کند و از حاکمیت و احترام بین المللی برخوردار است. به باور این نویسنده، سازمان های خارجی با توقعاتی متفاوت از خواسته های دولت تاجیکستان این کمک ها را ارائه می کردند و انتظار داشتند با ترویج دمکراسی و ایجاد جامعه مدنی، انگیزه های عمده آغاز جنگ را برای همیشه بزدایند.
به باور منابع آگاه در این جنگ داخلی، بیشتر از ۵۰ هزار نفر کشته و۷۰۰ هزار نفراز کشورآواره و بی‌خانمان گردیدند. در سال ۱۹۹۷ یعنی 5 سال پس ازین درگیری ها در حالی که حدود50هزار آواره های تاجیک در شمال افغانستان بسر می بردند، با میانجی گری استادبرهان الدین ربانی رهبر جمعیت اسلامی ورئیس جمهورافغانستان وفرمانده نامدارجهاد احمد شاه مسعود و در نهایت از سوی ملل متحد، توافق نامه  صلح تاجیکستان درخوستده فرخار افغانستان به امضای هردو طرف جنگ رسید.
فرمانده احمد شاه مسعود با تحليل وضعيت خويش در میان نفاق وشقاق متحدین و همسايگان زمينه های حل مشکل آينده را همواره مورد دقت و مطالعه قرار مي داد. در کشوري که جبهه مقاومت مسعود با آن سرحدات مشترک طولانی داشت، کشور تاجيکستان بود. مسعود مسئله صلح تاجیکستان را ابتداء با سيد عبدالله نوری رهبر اپوزيسيون تاجيک که در افغانستان بود در ميان گذاشت، او دعوت مسعود را در جهت تامين صلح در کشورش رد نکرد، اما رئیس جمهور را مقصر ادامه جنگ در آن کشور دانست که با مجاهدين آشتی نمي کند. مسعود نمايندگان خود را به تاجيکستان فرستاد تا اين پيام را به رئيس جمهور تاجيکستان برسانند. در پيام مسعود تاکيد شده بود که ما نبايد با شما همسايه ای باشيم مثل پاکستان در برابر ما. ما در برابر مردم هم زبان و هم دين تاجيک مکلفيت احساس می کنيم تا به ختم بحرانات و جنگ های برادر کشی در آن کشور ياری برادرانه رسانيم. ازين رو از امام علی رحمان دعوت نمود تا غرض ملاقات با رهبری اپوزيسيون درين خصوص به مناطق تحت حاکميت مسعود بيايند. رئيس جمهور تاجيکستان اما علی رحمان ابتداء در سال 1374 به شهر کابل و بعداً در تابستان 1377 به خوستده فرخار ولايت تخار با اطمینان آمد و دردو نوبت با سيد عبدالله نوری، استادبرهان الدین ربانی و احمدشاه مسعود مذاکره نمود و توافق نمودند تا غرض حل مشکلات ملی شان، دولت و اپوزيسيون هر دو در نظام سياسی آينده تاجيکستان اشتراک نمايند و از همين لحظه آتش بس در تاجيکستان مرعی الاجرا قرار داده شود.
جنگ تاجیکستان در واقع برای دهه های طولانی در محوریت تحویلدره به مقصد نفوذ گروه های افراطی به تاجیکستان، قرغیزستان، قزاقستان، ازبیکستان می توانست دوام نماید ومنطقه آسیای مرکزی وآسیای میانه را به کانون فعالیت های تروریستی مبدل نماید.  يکی از کارهای ماندگار و سودمند استاد ربانی وفرمانده احمدشاه مسعود پایان دادن به جنگ برادر کشی در تاجيکستان بود. مسئله توافق میان هردو جانب در دیدار خوستده فرخار حل شده بود، با آنهم رئیس جمهور تاجیکستان چند نشست دیگر را در تهران، عشق آباد ومسکو به اشتراک رهبران این کشورها دعوت نمود تا شرکای هم پیمان خودرا نسبت به تامین صلح دوامدار در تاجیکستان خوشبین وراضی بسازد.
رئیس جمهور امام علی رحمان، دولت عثمان یکی دیگر از رهبران اپوزیسیون را در مقام معاونیت صدراعظم قبول کرد وتعدادی از افراد مخالف خودرا به پست های دولتی بگمارید. آقای امام علی رحمان زمینه های زندگی مرفه وآرام برای اپوزیسیون مساعد نمودوسید عبدالله نوری را که مریض بود غرض تداوی با مصرف دولت تاجیکستان به آلمان فرستاد. با اینگونه اقدامات رهبران اپوزیسیون را از خود راضی نگهداشت.
با برقراری صلح در تاجیکستان عده ای از افراد اپوزیسین تاجیک به پاکستان رفتند وباردیگر در رکاب سازمان های القاعده، طالبان وداعش به عملیات محاربوی در برابر دولت ومردم افغانستان ادامه دادند. با مطالعه آثار نگاشته شده در مورد انگیزه‌های این جنگ درتاجیکستان،  می‌توان به عوامل ذیل اشاره نمود:
- محل‌گرایی و تلاش بزرگان  محلات برای به دست آوردن قدرت دولتی پس از فروپاشی اتحاد شوروی  پیشین.
- ناسازگاری ونبرد بقایای کمونیستان‌ یا بازماندگان آن‌ها با اسلام‌گرایان، دموکرات‌ها و ملی‌گرایان جامعه تاجیکستان.
- رقابت نخبگان تاجیک برای احراز قدرت را نیز می‌توان یکی دیگراز عوامل آغازاین درگیری‌ها برشمرد؛ نخبگانی که با استفاده ازعوامل متذکره، یعنی گرایشات محلی و عقیدتی مردم تاجیک، به نبرد هم‌ رفتند که در نتیجه آن، محل و ایدیولوژی خاص چیره شد. اپوزیسیون اسلامی تاجیک به‌عنوان مهم‌ترین گروه درگیر در برابر حکومت امام علی رحمان که درجریان این نبردها به وجود آمد؛ شاهد سه دوره مهم بوده است:
دوره نخستین، درسال های ۱۹۹۱ و ۱۹۹۲ زمانی که با ملی‌گراها و دموکرات‌ها متحد می‌گردد.
دور دوم، ازماه جولای ۱۹۹۷ زمانی که ملزم به امضای توافق‌نامه  بین دولت رئیس جمهور امام علی رحمان وحزب اپوزیسیون گردید.
دور سوم، دوره تساهل وهمدیگر پذیری این گروه ها در اکتوبر ۱۹۹۷ بر می گردد، که  هواپیمای حامل سید عبدالله نوری رهبر حزب مقاوت اسلامی تاجیک در هنگام حرکت از تهران به دوشنبه، از سوی طالبان در قندهارگرفته شد. دعوت محمد ملا عمررهبر طالبان از سید عبدالله نوری این بود که  با طالبان متحد شوند وبه مبارزه خود ادامه دهند، اما بعد از آن که  آقای نوری از گروگان طالبان آزاد شد، از مقاومت استاد ربانی و احمد شاه مسعود در برابر تحریک طالبان حمایت نمود.از برج جولای سال۱۹۹۷ حزب مقاوت اسلامی تاجیکستان، جزء مهم ایتلاف دولت با کمونیست‌های جدید بود. این حزب با توجه به این‌که نماینده دولت بود و با استفاده از وزارت حالات فوق العاده که در اختیار میرزا ضیائوف یکی دیگر ازاعضای اپوزیسیون بود، به او اجازه تشکیل یک دسته حربی داده شده بود. این نیروی حربی می‌بایست از گروها و دسته‌های کوچک موافق و مخالف در تحت  قومانده واحدی تشکیل می‌یافت تا در چارچوب نیروهای مسلح جمهوری تاجیکستان درآن شرایط فعالیت می‌کردند. با این حال، حزب اپوزیسیون اسلامی تاجیک در روند برقراری صلح در تاجیکستان، تحولات زیادی را پذیرفت. دولت تاجیکستان با قرار دادن زمینه های اقتصادی رهبران اپوزیسیون را مشغول فعالیت های خصوصی سازی  وبارزگانی نمود. در این راستا واگذاری جایداد هاوزمین های شهری دربازار شاه منصور به سید عبدالله نوری و حاجی اکبر تورج جان زاده، یکی دیگر از مقام های مخالفین تاجیک بود، که مالکیت فابریکه پخته در کافرنهان را بدست آورد. شکل گیری این حالت حزب مقاومت اسلامی تاجیک، توانمندی سیاسی دولت امام علی رحمان را برفرماندهان محلی  آن بالا برد.
فرماندهان محلی کسانی بودند که آرزو می‌کردند از قدرت‌شان برای کنترول منابع عایداتی شامل حق عبور داروها و مسیر ترانزیت مخالفین مسلمان ازبیک، وکسانی که برای آزادی فعالیت های نظامی در قرغیزستان پول پرداخت می‌کردند، استفاده کنند.  حزب مقاومت اسلامی یا اپوزیسیون تاجیک به‌عنوان تنها نیرویی بود که به طور شگفت‌آور در حال به دست آوردن اعضای جدید در کشوربود. این حزب شروع به جلب وجذب اعضای جدید در مناطق اسماعیلیه در ولایت خودمختار بدخشان کوهی، جاهایی که قبلادر آن نفوذی نداشت، اقدام نمود. در چنین زمانی نسل جدیدی از نظامی‌های تاجیک نمودار گردیدند که جوان‌ و کمتر ایدیولوژیک بودند و در جستجوی یک حزب سیاسی فراگیرکه بتواند، فراتر از نمایندگی های محلی و در سطح کشور فعالیت سیاسی نماید، بودند. با یک دید مقایسوی می توان اظهار نمود که جنگ داخلی در تاجیکستان بیشتر ماهیت محلی با گرایشات دینی داشت. چون در تاجیکستان تاجیک ها کلان ترین قوم درکشور هستند، ازین خاطر مسئله قومیت در میان گروهای سیاسی واپوزیسیون مطرح نگردید. در حالی که جنگ در افغانستان در کنار سایر عوامل بحران دیر پای کشور، مولفه‌هایی  قومی وتباری نیز در آن دخیل گشته است.
بهر حال دربرقراری صلح تاجیکستان دولت واپوزیسیون هردو در برابر هم به مسامحه ویکدیگر پذیری واقعی روی آوردند وبرای آینده ملت خویش مصالح ملی را بالاتر از مصلحت های گروهی ومحلی خود دانستند. از سوی دیگر دولت همسایه تاجیکستان یعنی افغانستان با وجود داشتن گروه های فراوان مسلح درکشور راه ورسم پاکستان را در برابر افغانستان روی دست نگرفتند.
احمد شاه مسعود فرمانده ارشد مجاهدین به همه نیروهای مسلح تاجیک در افغانستان مثل رضوان کافر نهانی مجال عبور ومرور مسلحانه به خاک تاجیکستان را از افغانستان هدفمندانه سلب نمود ورضوان را به کشورش برگرداند. بهر ترتیب، تسامح وتساهل سیاسی دولت تاجیکستان واپوزیسیون آن می‌تواند برای دولت افغانستان ومخالفین مسلح آن درس‌های آموزنده وتجارب سودمندی داشته باشد، که بصورت عمده می توان مواردی از آن را بگونه آتی به بررسی گرفت:
-  تلفات وقربانی های پرهزینه جنگ:  در تمام جنگ‌های شهروندی پس از گذشت  زمان طولانی، جوانب درگیرجنگ به علت گسترده گی ابعاد  تلفات مالی وجانی ناشی ازادامه جنگ، حاضر به مذاکره، همدیگر پذیری و مصالحه با هم دیگرمی‌شوند،‌ ومیدانند که سر انجام، صلح الترناتیف جنگ است وهر جنگی بالاخره به صلح می انجامد. ازین رو نباید گراف قربانی های جنگی را چنان بالا برد که جامعه ومردم دیگر از خاک ذلت برخاسته نتوانند. ‌طوری که  امام علی رحمان وسیدعبدالله نوری حاضر به چنین توافقی برای خیر مردم تاجیکستان گردیده اند.
-  پا درمیانی اشخاص، گروه های سیاسی، کشورها ونهادهای که برای برقراری صلح، برای دوطرف جنگ قابل قبول باشند. ‌طوری که در مصالحه تاجیکستان میان دولت و اپوزیسیون آن، موقف رهبران دولت و جمعیت اسلامی افغانستان و بعد‌ها سازمان ملل متحد، برای دو طرف جنگ قابل اعتماد بود ومورد توافق هردو طرف جنگ  قرار گرفت. لازم است که در مصالحه افغانستان نیز میانجی براساس حسن نیت واقعی مولفه‌های فرهنگی، قومی، هویتی و ارزشی مورد توافق و اعتماد دولت ومخالفین آن باشد.
- دادن نقش امنیتی به اپوزیسیون مسلح پس از پذیرش مصالحه، چنان که از حزب اسلامی تاجیکستان پس از برقراری صلح در کشور، برای مدیریت گروه‌های یاغی دیگر استفاده شد؛ درحال حاضر در افغانستان حدود بیست گروه دهشت افگن چون طالبان، شبکه حقانی، داعش، طالبان پاکستانی وگروه های تندرو وافراطی پاکستان فعالت تخریب کارانه می نمایند. درین حال اگر دولت با کلان ترین اهرم مخالف به مصالحه ‌ای دست یابد، برای به ثبات در آوردن نظم وامنیت در کشور لازم خواهد بود که به عنوان مثال از طالبان در مقابل داعش و مدیریت دیگر گروه‌های سرکش در مناطق ناامن کشور بهره برداری لازم صورت گیرد.  چون که دادن نقش امنیتی به مخالفین پیوسته به روند صلح برای مقابله با دیگر گروه‌های هراس‌افکن،‌ نقش کشورهای حامی تروریسم را بر این گروه از بین خواهد برد. و می‌توان زمینه تحول گروه های دهشت افگن را به نهاد های سیاسی ومدنی تبدیل نمود.
- سپردن مسو‌ولیت امنیتی برای مخالفین پیوسته با روند مصاله، در پروسه اعاده صلح درافغانستان نیز با توجه به گسترش برنامه‌های اقتصادی و ترانزیتی کشور، دادن مسوولیت تامین امنیت برنامه‌های ترانزیتی- اقتصادی به مخالفین که وارد پروسه صلح می شوند،‌ می‌تواند نقش این گروه ها را به‌عنوان یک گروه ایجابی در معادلات امنیتی تبدیل کند. باتاسف مخالفین مسلح دولت افغانستان به علت بی صداقتی ویا عدم توانایی دولت با هر دعوتی به صلح، بیشتر خشن میشوند وبه فعالیت های تخریبات کارانه و مرگبار دهشت افگنی خودمی افزایند.
در حالی که با گذشت هرروز گراف تلفات وقربانی اهالی ملکی در کشور روبه صعود است، طالبان نسبت به دولت تحت حمایت امریکا امکانات باالقوه ای دارند وبا گذشت هر روزکنترول مناطق بیشتری را در دست می گیرند. درین حال هنوز با گذشت چهار دهه از جنگ افغانستان کدام ماموریت صلح خواهانه از جانب ملل متحد، کشورهای همسایه، منطقه وجهان به نظر نمی رسد ودورنمای صلح در افغانستان بسیار تاریک جلوه می کند. همانطوری که می گویند: "خواستن توانستن است"، بایست مخالفین مسلح ودولت افغانستان با گذشت اینهمه سال های دشواربرای مردم وبیهوده گی ادامه جنگ به صلح اقتداء واراده کنند، وبا این عمل خود افغانستان رااز مداخلات بیشرمانه خارجی وخطرات گوناگون که در انتظار آنست، نجات دهند. در پایان تامین صلح وامنیت در تاجیکستان را که به بیستمین سال خود وارد میشود، برای دولت، اپوزیسیون ومردم شریف تاجیکستان مبارکباد می گویم.



Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 121 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.