ده سال گذشت، افغانستان از یک مرحله که مرحله بازسازی فیزیکی، احیا سیستم، تا حدودی وباز سازی فکری بود (در زمینه باز سازی فکری چندان موفقیتی بدست نیامده) گذشت هرچند در بسیاری ساحات دست اوردهای نسبتآ خوبی بوجودآمده است ولی در سا حاتی هم است که بتناسب پول وزمان مصرف شده کمتر کار صورت گرفته است که درین مورد هم موافقان وهم مخالفان به گونه این موضوع را تائید می نمایند،  اما با وجود نارسائی های زیاد، کار های انجام شده کم نیستند بویژه در بخش ساختمانی چه در بخش دولتی وچه در سکتور خصوصی، وهم در ساختن سیستم دولتی که قبلا یا وجود نداشت یا تماما از هم گسیخته بود اکنون،در حال نهادینه شدن است.

کار های ایکه در بخش اصلاحات اداری و سرمایه گذاریها و طرح وتدوین قوانین صورت گرفته نیز قابل یاد اآوری میباشد، که درین راستا موثریت اصلاحات اداری ازهمه واضح تر برجسته تر است و کم ترین، موثریت ان این است که عادت به مطالعه را در بین کسانیکه میخواهند پستی را احراز نمایند ترویج نموده است ومی نماید، زیرا هر کس مجبوراست به راست یا به دروغ امتحانی را بگذراند، و برای سپری نمودن امتحان خواه نا خواه مقداری جست جو و مطالعه نماید، که قابل تقدیر است.

 در بخش های چون ارتباطات کار های برجسته صورت گرفته، که همه به ان معترف هستیم حتی کسانیکه، زندگی شبا روز خودرا به مشکل میگذرانند، ولی تیلفون موبائیل دارند وحتی اگر گاهی از مخاطب خود دو صد متر هم فاصله داشته باشند،هم زنگ میزنند.

امروز با امدن برق (که خوشبختانه 30% مردم افغانستان با برق تامین هستند) وتلویزیون تقریبا در افکار مردم تغیرات مثبتی وارد شده از جمله، همه در فکر این اند تا شهری پاک داشته باشیم که در اکثر حا لات همکاری جوانان در پاکی شهر چشمگیراست و.به این یقین میرسیم که نسل جدید افغانستان دارد بسوی بالنده شدن گام برمیدارد.وهم جریان ده سال گذشته زمینه انرا فراهم نموده تا تعدادی از منیجران خوب نیز به صحنه بیایند.

از جمله شاوال محترم کابل و وزیر محترم معادن و شاید تعدادی دیگری هم اند که عاشقانه و صادقانه برای آبادی وطن،ارتقای سطح زندگی هموطنان و خود کفائی کشور کار مینمایند.

خوب گذشته بگذشت، به امروز و اینده باید فکر نمود،قرار است درسال اینده چندین کنفرانس در مورد افغانستان دائر شود بنآ ضرور است که دولت افغانستان اماده گی کامل داشته باشد تا ازین کنفرانس ها،نشست ها انچه را ضرورت دارد بدست بیاورد، با درنظر داشت اینکه مرحله اول و بازسازی تا حدودی تکمیل و اینک زمان ان رسیده تا به مرحله دوم یا خود کفائی گام بگذاریم،باید به این نکته دقت نمائیم که وابستگی اقتصادی به هیچ صورت نمی تواند منافع کشور مارا در درا زمدت تامین کند، باید از همین حالا دست بکار شویم از فرصت های بدست امده استفاده اعظمی را نموده و دونر هارا متقاعد بسازیم تابیشتر در پروژه های دارای اولویت،برای خود کفائی افغانستان، سرمایه گذاری نمایند چه وابستگی به اموال کشور های دیگر ولو ارزان تر هم تمام شود به هیچ صورت به نفع افغانستان نبوده باید خود قادر شویم تا به پای خود بایستیم و نگذاریم که مصرف کننده اموال تولیدی دیگران باشیم به ویژه در زمینه هائیکه توانائی وامکانات ومنابع لازم را داریم، کنفرانس توکیو فرصت مناسبی را مساعد خواهد ساخت تا نیاز های واقعی برای پیشرفت کشور را بصورت مشخص و وا قعبینانه و متوازن با در نظر داشت جوانب مختلف بسنجیم و به جامعه جهانی در کنفرانس توکیو ارایه نمائیم به اساس ان تعهد ان هارا بگیریم، که این نیاز سنجی هم و ظیفه دولت وهم از سکتور خصوصی میباشد.

و زمینه های قابل بهره گیری به اساس اولویت هارا میتوان چنین بر شمرد.

- زمین و ابیکه در افغانستان وجودارد و هنوز از ان استفاده موثر صورت نگرفته،اگر تحت ابیاری اورده شود به صورت فنی از ان حاصل برداری شود شاید به همه مردم زمینه کار ومعیشیت تامین شود، که این مامول هم مستلزم سرمایه های گذاریهای هنگفت ودرازمدت است که فکر نمی شود که در اینده های نزدیک دولت افغانستان قادر باشد تا ازین امکانات استفاده لازم را نماید، در حال حاضر تقریبا از 30 % تمام زمین ها و بیست پنج فیصد ابهای کشور استفاده میشودو بس!.

 و این می تواند، اگر بصورت درست ا ز ان استفاده صورت بگیردبه تعدادی زیادی زمینه کاررا فراهم نماید و مردم ما،از بیکاری و مشکلات،عدم امکانات معیشیت رهائی یابند، با درنظر داشت اینکه افرادی امکان کمک به خود دولت یا بهتر بگویم، به خود دیگران را دارندوکه شاغل اند، حتی در کشور های اروپائی اگر کسی کار نکند با معاش ناچیز دولت که برای بیکاران در همین جاهم داده میشودو گذراندن روز گار مشکل است، چه رسد به کشور خود مااگر کار نباشد هیچ امکان دیگر نیست، پس مسئله تامین مردم به کار است که زمینه را مساعدمیسازد تا اهداف دولت که عبارت از رفاهیت مردم است تا حدودی بر اورده گردد.

دولت افغانستان باید استراتیژی انکشافی خودرا بر مبنای نفوس چهل ملیون تن در ده سال بعد طرح نماید، زیرا با نرخ رشد کنونی با اطمینان میتوان گفت که نفوس کشور از مرز چهل ملیون خواهد گذشت، و اگر سرعت رشدوانکشاف کشور را به اساس ده سال گذشته معیار قرار دهیم، و عاید سرانه را یگانه شاخص برای ارزیابی، قبول کنیم و چون طی ده سال گذشته سطح عاید سرانه از150$ به 650$ ارتقایافته است و اگر به همین منوال اهنگ رشد ادامه بیابد، الی ده سال اینده باید عاید سرانهسل لانه اتباع کشور ما چیزی بین 1100 تا 1200 $ باید ارتقا یابد، بر این اساس سالانه مجموع تولیدات، خدمات باید مبلغ48 ملیارد دالرباشد. با در نظر داشت ارقام فوق دولت و سکتور خصوصی در یک هم اهنگی کامل برای طرح چنین پلانی که در ده سال آینده به چنین هدفی برسند، دست بکار شوند، که ازین لحاظ ضرور است تا از همین اکنون استراتیژی انکشافی ده ساله و پلان های عمیاتی را برای تحقق این هدف، طرح وتدوین و هر سکتور باید بداند که در اینده چه کند و از همین اکنون باید هر سکتور نیا ز سنجی لازم را بنماید، خود را اماده سازد، تا دولت در روشنی نیاز سنجی سکتور هایی دولتی وسکتور خصوصی، استراتیژی انکشاف ملی دهساله و پلان عملیاتی کشوربرای تحقق این استراتیژِ ی را تهیه،و در کنفرانس توکیو ارایه نموده،تا به اساس ان مبالغ مورد نیاز رااز جامعه جهانی و بدست بیاورد.

روی ملخوظ فوق این وظیفه عاجل ومبرم هر سکتوراست که به نوبه خود پلان دراز مدت خودرا طرح ونظر مسئولین مربوطه گرفته و کارمندان خویش را از پلان های اینده اگاه ساخته تا همه در روشنی قرار گیرندو ذهنآ برای تحقق ان اماده شوند.

و باید پلان ها با در نظر داشت اولویت ها در هر بخش، طرح تدوین به دولت جهت توحیدسپاریده شود و دولت با درنظرداشت رجحانات هر سکتور با در نظر داشت، رفاه کل جامعه ورشد متوازن همه ساحات کشور،بنا بر ویژه گی اقتصادی افغانستان، انرا درجه بندی، پلان دراز مدت را،اماده نمایند و استراتیژی و پلان های عملیاتی باید طوری طرح وآماده گردد که در صورت نیاز، به سطح جهانی از آن دفاع نموده بتوانند، تا دونر ها متقین شوند که پول شان بیجا مصرف نمیشود، که درین صورت مبلغ در خواستی، شاید از جانب ها دونر ها پذیرفته شود.

 در صورت ایکه پرو پوزل ها قانع کننده و دربر گیرنده جوانب مختلف اقتصادی وتخنیکی پروژه ها باشد، مبلغ در خواست شده به اسانی تادیه اش تعهد میگردد. چه در عمل دیده شده هر گاه پروژهای پیشنهاد شده، جوانب تخنیکی و اقتصادی اجتماعی اش در پیشنهاد مربوطه روشن نباشد، و یا هم در طرح تدوین در نظر گرفته نشده باشد، مطمنآ دونر ها پول مورد نیاز را برای تحقق چنین پروژها به اسانی نخواهند داد.

درین جا سوال اینست که قدامت بیشتر به کدام سکتور داده شود و چرا؟

 یگانه سکتور، بسیار مهم و خیلی هم تاثیر گذار در ارتقای سطح زنده گی مردم، آب و برق ومیباشد که در مدیریت درست برق و اب از هیچ گونه مساعی دریغ نگردد تا باید ابهای ما بهتر مدیریت شوند و ازین منابع سرشار خداداد طبیعی بتوانیم کمال استفاده را نمائیم با مهارنمودن ان هم میتوان زمین هارا ابیاری نمود و هم برق تولید نمود که نه تنها نیاز کشور خود ما مرفوع گردد، بلکه به کشور های دیگر امکانات صادر شدن را دارد.

اولویت دیگر باید به ابیاری زمین های بائر داده شود، که ابیاری زمین های بایر میتواند کتله های عظیم را بکار وادارد زیرا در کشور غزیز ما زمین های زیادی است که با اندک توجه میتواند ابیاری گردیده و قابل کشت گردد.

اولویت دیگر درین جا ساختن جاده های مناسب بویژه جاده حلقوی و ترانزیتی است که این جاده ها می توانند قاره اروپا و اسیارا بهم پیوند دهد، و باید درین قسمت توجه جدی صورت بگیرد.

خط ریل ا ز جمله اولویت های دیگر کاری دولت باید قرار گیرد ازینکه کشور محاط به خشکه میباشد باید خط ریل در درجه اولویت قرار گیرد زیرا با لاری ها انتقاال بار و محموله بسیار قیمت تمام میشود ولی اگر خط ریل باشد مواد و اشیا در اسرع وقت به نرخ نازل بدسترس مردم قرار خواهد گرفت و در پائین امدن قیمت ها نقش به سزای خواهد داشت

بدون شک تعلیم تربیه و صحت عامه بخش های اساسی اند، باید باشند، ولی توجه به ارتقای کیفیت و تدریس در معارف کشور(چون تدریس به هیچصورت مطابق ضروریات و ایجابات امروز نیست فقط سند گرفتن است و کتله عظیمی که ثروت ملی افغانستانیعنی جوانان اند، باید مطابق ضروریات و ایجابات روز تدریس شوند ورنه چندان مفید نه، به حال خود نه، به حال دیگران خواهند بود.) وهم درعرضه خدمات بهتر صحی باید دقت صورت گیرد.(چندین شفاخانه که از چندین سال بدین سودر حال اعمارنیم کاره، نا تکمیل اند، چون شفاخانه ولایتی کاپیسا....، یا اعمار شده اند چون شفاخانه جمهوریت....) ولی به بهره برداری سپرده نشده اند بایددر اعمار عاجل و بهره برداری سپردن آنها در پهلوی غرضه بیشتر وبهتر خدمات صحی توجه صورت گیرد).

البته معادن افغانستان از منابع اساسی ثروت کشور به شمار میرود،به اجاره سپردن ان ها به منظور بهره گیری از معادن هم چنان باید ادامه بیابد ودر افغانستان شاید منابع نا کشف شده دیگری زیاد باشند که برای کشف استخراج انها باید قدم های جدی برداشته شود.

بصورت خلاصه دولت افغانستان و سکتور خصوصی در یک هم اهنگی بالای پلان جامع واحدو کامل ده سال آینده کار نموده چنین پلانی را تهیه بدارند تا حد اقل برای پنج ملیون تن وظایف و شغل ایجاد و وهم افزایش عواید دولت را از دو ملیارد کنونی که مصارفش در بخش بودجه عادی و انکشافی بیشتر از ده ملیارد دالر میباشد که بیشترش توسط دونر ها تمویل میشود ولی زمانیکه دیگر دونری نباشد باید مصارفرا که تقریبی چیزی درحدود پانزده ملیارد دالر خواهد بود از کجابدست خواهد اورد ازین جاست که باید در پروژهای تولیدیسر مایه گذاری ها صورت بگیرد، تا عواید دولت از درک تولید و ارایه خدمات و جمع آوری تکس ومالیه مصارف فوق را تامین نماید.

این مامول امکان ندارد تا ما خود به پای خود از لخاظ اقتصادی نایستیم و از خود بند های برق کانال های ابیاری وفابریکه های تولیدی حد اقل در ابتدا برای پروسس مواد غذائی و،با استفاده از محصولات زراعتی تولیدی کشور خود ما تاسیس ننمائیم.که ودر قدم اول احیا فابریکات نساجی و جینو پرس ها و سیلو ها او فابریکات پروسس میوه ها از اهمیت ویژه ای برخور دار میباشد.

-به صنعت توریزم باید توجه جدی صورت بگیرد و می تواند منبع خوب عواید از طریق جذب توریست ها باشد، چون کشورما جذابیت خاصی را، برای توریستان داراست ودر گذشته جهان گردانی زیادی می امدند(که من قبلا طی مقاله مفصلی بنام نورستان زیبا درین مورد نگاشته ام در ارشیف تار نمای وزین خاوران می توان انرا یافت) ودر اینده نیز میتواند با یک سلسله ابتکارات جذاب تر شود و امکان بدست ادردن ملیون ها دالر سالانه ازین مدرک وجود دارد.

- به عنوان راه ترانزیتی افغانستان که قاره ها رابهم وصل میکند با ید توجه خاصدرین مورد صورت بگیرد، ازین مدرک میتوان عاید خوبی بدست خواهد امد.

موضوع بسیار مهم دیگر اینست که گاز کشور خود ما به هر شکلی میشود بایداستخراج، تصفیه، پلان انتقال ان به کابل وسائر ولایات بدست اجرا گرفته شود، چون در صفحات شمال کشور ما، مقدار زیاد گاز وجود دارد ولی سالانه ملیون ها دالر برای خریداری گاز میپردازیم،بهتراست همان پول را برای انتقال گاز کشور خود ما استفاده نمایندتا برای همیش از وارد نمودن گازهای اکثرا بی کیفیت رهائی یابیم، هر گاه گاز چون چهل سال قبل استخراج، در داخل مملکت به مصرف برسد یک قدمی بزرگی بسوی خود کفائی خواهد بود.

امروز زمان انست تادولت افغانستان و سکتورخصوصی در یکجای با تشکیل شورای مشورتی اقتصادی از نخبگان و دانشمندان همه عرصه ها،اولویت های ده سال اینده را تشخیص و طرح های خود را برای عملی نمودن ان ارایه،در تا یک پلان جامع واحد وکامل تدو ین گردد. همچون یک سند در کنفرانس توکیوقابلیت ارایه شدن راداشته باشد.

دولت افغانستان و سکتور خصوصی باید توجه نمایند که فرصت در حال از دست رفتن است و ازین فرصت باقیمانده حد اعظم استفاده را باید، بنمایند، این اصل اساس هر تصمیم گیری باید باشد، توجه نمایند که پلان گذاری به اساس نیاز سنجی هاواضح، مشخص، قابل حصول، قابل سنجش واقع بینانه و دارای محدوده زمانی باشد، و مهمترین مشخصه ان این باشد که هرچه بیشتر شغل را ایجاد کند یعنی به سرمایه گذاری های کاربر بیشتر ترجیح داده شود تا سرمایه بر.. وهم به سرمایه گذاری های بیشتر توجه صورت گیرد که زود رس زود ثمر باشند ولی در بغضی حالات شاید این امرامکاننداشته باشد باید به سر مایه گذاری دراز مدت هم مبادرت بورزند.

 سرمایه گذاری ها باید طوری طرح وتدوین گردد که از هر دالر سرمایه گذاری شده در کمتر از ده سال یک دالر بدست اید یعنی اینکه بازده این سرمایه ها باید زیاد زمان بر نباشد و قابلیت توسعه و انکشاف را باید داشته باشند.

توجه زیاد باید در قسمت احیای صنعت نساجی، صورت گیرد چون درین زمینه تجارب کاری، مواد خام یعنی زمین ها ی صفحات شمال و مناطق جنوب برای پخته کاری مساعد بوده و قبلا جینو پرس های در گوشه و کنار کشور وجود داشت که پنبهرا از دهاقین میخریدند ودر پهلوی آن، خدمات زیادی را برای پخته کاران نیز انجام میدادند. که گرچه اکنون بدون استفاده در حالت بی توجهی قرار دارند ولی قابلیت احیارا یا نوسازی را دارند باید درین حصه توجه بیشتر صورت گیرد.

به این امید که از اشتباهات گذشته آموخته باشیم، و فرصت را غنیمت شمرده، رایگان از دست ندهیم.

 با احترام

اسلام الدین اندیش

• افزودن جدید جستجو
• نظر ها

•   |82.169.221.xxx |2012-01-27 16:58:33 نیزک تاجیک
  
  
  اقای اندیش درود سلام بعد سلام یا در خواب زرگوش هستی یا اصلا نمیدانی که از طرف کی وبرای کی می نویسی د ر این کشور استبداد ، فساد،نبود سیاست سالم داخلی وخارجی ،سیاست واقتصادی ، تاراج غنایم عامه ، قتل وغار ت بیداد می کند . اوغانیسم در تبانی حکومت پاکستان هر روز برای این سرطمین انتحاری و انفلاقی می فرستد.س یاست و مشاورین دست اول کرزای کار شبانه روزی شان نابودی هویت ،زبان وتاریخ کهن مردم این سرزمین است وبا سیاست زمین سوخته در پی پشتونیزه کردن این سرزمین اند . هر روز با تدبیر نو ،نیرنگ نو و جعل دیکر تاریخ تصمیم دارند تمام اقوام ماورای دیورند را بیارند برای من و تو بادار بسازند .عوض انکه مقاله ی بنویسید که مردم و اقوام محروم این سرزمین بیدار شوند بحای افراد تیم کرزای و خود کرزای گذارش کارکرد و پیشرفت ه ای حکومت نا لایق و نادانان ها به قول استاد رفعت .تیم کرزای رانوشته ی از کارها و خدمات این حکومت نوشت ی و یک نمونه پیشرفت که بسیار علاقه مندانه یاد نمودی تلفن های همراه است که گویا همه موبایل دارند . مر د حسابی شما ها کی هشیار می شوید .در سرزمین تان بدون اجازه و خواست شما سیاست بازار آزاد را آورده اند و به گونه های متعدد دار وندار مردمت را غارت می کنند این گوشی های همراهی یکی از همان وسایل است که هر چه که مردمت دارند بکشند بیرون. از فضای خود تان ،از امواج فضای خودتان میگیرند و بالای تان می فروشند.ج ناب اندیش من با شما اشنا و دوست دیرینه هستیم که نوشته شما را کند کنده می خوانم ورنه در این سایت این چیزی ها را کس به دو جو نمی خرد امید وارم کمی روشن تر شوید و به قضایا از دید فاشیسم
  ناسیونالیسم اوغ انی نبینید. در این سرزمین طی 10 سال نه پیشرغت شده و نه کدام ابادی این ابادی ها را که شما دیده اید و ندانستته اید هر ابادی 100 خرابی را بار آورده هر کسی در این 10 سال تعمیری ساخته تعمیر 10 کسی دیگر ران ابود کرده اگر کسی پولدار و سرمایه پیدا کرده ده ها کسی دیگر را دربدر و خانه ویران ساخته این ها روشن و افتابیست مگر کو دیده بینا و گوس شونوا شما که در جرمنی بالشت نرم وخانه ی گرم دارید و نمیدانید که بالا ی مردم ما چه می گدرذ راست گفتند:سوار از حال پیاده کی داند"یکدفعه بیا بین که در بدخشان مردم چه حا ل دارند در بامیان ولشکرگاه وخوست وپکتیا و حتی خیمه های قرغه در کابل در این موسپیدی دیگه پشت چاپلوسی نگرد و باقی عمر را در راه عدالت طلبان و داد خواهان هم ولایتیت صرف کن و یا برای نجات انسان این سرزمین از استبداد چندین قرنه حکومت های قوم محور و قوم برتر بیا بعداز این هر چه قلمت توان دارد راه تجزیه و دوری از شرارت بنویس
  با احترام نیزک تاجیک
  • 0
  • 0

  پاسخ | بازگو

نوشتن نظر

Your Contact Details:

نام:

ایمیل:  اعلام نکردناعلام کردن

Comment:

عنوان:

قالب نوشته:         -رنگ-آبی کمرنگسیاهآبیبنفشخاکستریسبزلیموییقرمز آلبالوییسرمه ایزیتونیزرشکیقرمزنقره ایآبی سیرسفیدزرد -اندازه-ریزکوچکمعمولیبزرگبسیار بزرگ

Message:

Security

کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."