Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

دلایل عدم شکل گیری رهبریت ملی در افغانستان PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط عبدالناصر نورزاد استاد دانشگاه کابل   
دوشنبه ، 15 شهریور 1395 ، 08:01

عبدالناصر نورزاد استاد دانشگاه کابلدر اکثر موارد، نا هنجاری ها، بی نظمی ها و غیر منسجم بودن ناشی از غیر مناسب بودن اوضاع، گذشته از بعد خارجی آن که آن هم بصورت پیوندوار به رهبری ملی وابسته است، ناشی از عدم موجودیت رهبری ملی دانسته می شود. رهبری ملی در افغانستان یا اصلا شکل نگرفته و یاهم اگر شکل گرفته، رهبرانی ظهور کرده  که در در اوج بحران های ملی، به نا چار به سوی سمت و منطقه و لسان، کشانیده شده و ر چسپ قومی به آن زده شده است. این کار عوامل و علت های مختلفی دارد که پرداختن به مهم ترین آنها، ضرورت تحریر ونگارش بخش حاضر تحت عنوان دلایل عدم شکل گیری رهبریت ملی را حتمی و لازمی می سازد. در بسیاری مواقع رهبران ملی برای اینکه نتوانند ملت را بسیج کنند که مطمئنا با این کار منافع قدرت های بزرگ به خطر می افتد، دچار دسیسه های مکارانه دشمنان شده اند. پیش کشیدن مسائل قومی، لسانی، مذهبی همه و همه ناشی از درک نادرست وضعیت و پی نبردن به دسیسه های است که دشمنان این مرزوبوم برای حفظ منافع خود انجام داده اند و رهبران بی تجربه ما به علت احساسات سیاسی (که زهر مقاتل برای رهبری سیاسی، احساسات است) دچار دسیسه های شده اندکه هم روند ملت سازی و ملت شدن را از ما گرفته است و هم این ملت را به اوج عمیق ترین بحران ها کشانیده است. این وضعیت ناشی از خامی رهبران سیاسی ای بوده که نه توانایی و ظرفیت اداره کشور را داشته اند و با تاریخ این کشور بیگانه بوده اند ونه به تاریخ دشمنی های این ملت با بیگانه توجه داشته اند. برای مشرح ساختن موضوع بهتر است از تجربیات و عینیات که در طول حد اقل چهل سال پسین در این کشور تجربه شده است، استفاده کنیم. تعمق کنیم که ریشه اصلی عدم شکل گیری رهبری ملی در این کشور چه بوده است؟ یا به واقعیت امر رهبران سیاسی- ملی در این کشور شکل نگرفته است؟ آیا به راستی این ملت توانایی و استعداد پرورش دهی رهبران ملی را نداشته است؟ آیا واقعا نتوانسته ایم در مسیر تاریخ کشور خویش، منحیث یک ملت متحد و منسجم ظهور کنیم؟
در کل عدم شکل گیری رهبر ملی در افغانستان در مسیر تاریخ عوامل متعدد خارجی و داخلی داشته است. اما رویهمرفته بعد خارجی قضیه بسیار جدی است. در بحث شکل گیری رهبری ملی، حساسیت های زیاد در خصوص پدید آیی یک رهبر ملی که بتواند به انسجام ملت دست یازد و هویت ملی را بصورت متوازن تمثیل کند، وجود دارد.
برای اینکه این موضوع را بیشتر مورد بحث قرار داده باشیم، نیاز است به تک، تک از عوامل به صورت منفرد پرداخته شود. چون این عوامل باعث شده تا اکنون رهبری ملی شکل نگیرد و ناهنجاری در روند ملت سازی و ساختن هویت واحد ملی هر چه بیشتر محسوس باشد. زیرا اگر رهبر ملی وجود نداشته باشد و مردم را روی یک محور واحد ملی جمع نکند، امکان انسجام این روند وجود نخواهد داشت. در ضمن چالش های موجود در کشور، همه ناشی از عدم یک رهبری فعال ملی بوده که باعث شده تا مرز بین مردم این کشور به عوض عرض وجود کردن یک ملت واحد، بنام منطقه، قوم و لسان عمیق شود. بر علاوه در این بحث لازمی میدانم تا بر بعضی عوامل بعنوان موانع اساسی عدم شکل گیری یک رهبریت ملی اشاراتی مجملی داشته باشم.
۱-تعصبات قومی در نزد رهبران موجود: این عامل باعث شده تا اصلا رهبری ملی شکل نگیرد. زیرا رهبران ظهور کرده در منصه سیاسی کشور، بیشتر بر عوامل و فاکتور های قومی توجه دارند و بیشترینه عقبه حمایتی شان، برخاسته از مطالبات قومی، لسانی و مذهبی است. این طیف از رهبران همواره برای کسب قدرت شخصی، از قدرت قومی استفاده میکنند. شرط می بندند که در صورت کسب قدرت و پیروزی در آزمون حصول منافع سیاسی، بر عوامل و تمهیدات سیاسی از لحاظ قوی عطف توجه بیشتر خواهند داشت. فرضیه های برد در چنین بازی های کثیف سیاسی که بیشتر ضبغه قومی دارد، حساب کردن روی عوامل قومی می باشد. اکثریت مردم از موجودیت چنین رهبرانی که همواره در تلاش کسب قدرت اند و مسائل قوم و تبار را بعنوان حربه سیاسی مورد استفاده قرار میدهند تا در قدرت حفظ شوند بیزار اند. بحث کارایی و یا عدم موثریت آن، برخاسته از موجودیت فرهنگ بدوی و بدون نظر گرفتن تمهیدات مدرن و عصری امروز است که سائر ملت ها آن را بعنوان عامل مخرب و زیان آور تلقی می کنند. در واقعیت امر اگر چنین عاملی را بدون در نظرداشت تبعات زیان آور آن، مدنظر نگیرد، به یقین که رهبر آینده کشور به خطا رفته است. تعصبات قومی ریشه در فرهنگ بدوی دارد که عامل آن، نتیجه سیاست های استعماری قدرت های هژمونی خواه می باشد. قدرت های بزرگ با ایجاد مرز های کاذب میان اقوام ساکن در افغانستان، به استناد محیلانه از گذشته تاریخی، درز و فاصله میان اقوام را بیشتر ساخته و از جو مساعد شده برای تطبیق و تحقق اهداف شوم خود استفاده می کنند. تعصب قومی، اساسا ریشه در فرهنگ های فرد محور و غیر عقلایی ای دارد که نه تنها اتحاد و انسجام ملی را منحیث یک فاکتور مهم ملت شدن از بین می برد، بل روند ملت شدن را نیز آسیب می زند. تعصب قومی در اصل، تقسیم افغانستان واحد به حصه های مختلف و بدون پیوستگی است که تطبیق سیاست های تجزیه طلبانه دشمنان این کشور را جنبه عملی بخشیده و آن را متحقق می سازد. تعصب قومی منحیث سرطان غیر علاج به دورن پیکرملت افغانستان ریشه دوانده و حس همدیگر پذیری و فرهنگ تساهل و تسامح در قبول دیدگاه های شهروندان کشو را بی بیناد می سازد.
۲-گروه بندی های غیر متعارف و منحصر به فرد سیاسی: از اینکه فرهنگ سیاسی به گونه آن چنانی آن در جامعه ما انطباق با وضعیت جاری در کشور ندارد و حاصل کار نهاد های سیاسی در کشور، ترویج فرهنگ سیاسی غیر متعارف به لحاظ کارکردی است، بنا نوعی از گروه بندی غیر متعارف و منحصر به فرد( فرد محور) در کشور شکل گرفته است. نهاد های سیاسی موجود در کشور، به عوض ترویج حس خود باوری سیاسی، به تبلیغ سیاست های فرد محور در درون این سازمان ها منحیث محل تجمع افراد به لحاظ عقاید سیاسی می پردازند. گروه های سیاسی، به ناچار برای شکل دهی یک جریان سیاسی، در مرحله ی قبل از تولد، به جلب و جذب افراد از هر قماش می پردازند. ترکیب نا متجانس گروه های درون سازمانی، زمینه را برای انارشیزم سازمانی و نا هماهنگی کلی ایجاد می کند. در این موقع، چون فرصت مساعد شده رهبران بی پایه از لحاظ حمایت اعضا، به مانور های سیاسی برای استحکام جایگاه خود اقدام می کنند. فرصت های پیش آمده برای این قماشی از رهبران، مجال می دهد تا برای حفظ جایگاۀ خود به ترویج فرهنگ انارشیزم و ایجاد تفرقه اقدام کنند. پس نتیجه حاصله از روند مذکور، ایجاد و اساس گذاری رهبری منحصر به فرد است. چیزیکه افغانستان را میان گروه های قومی و سمتی تقسیم کرده و حس همدیگر پذیری را شدیدا آسیب رسانده است. حس قوم گرایی در میان توده های عام به حدی قوی است که اولین پرسش بعداز مراوده معمول در هنگام روبرو شدن افغانها، محل تولد و یا سکونت اصلی فرد می باشد. این کار به کرات تجربه شده است. این حس به وسیله رهبران قومی و نوعی از رهبری فرد محور و منحصر به فرد توجیهی خوبی برای تداوم و بقا در قدرت سیاسی است، تا با استفاده از آن، شرایط به گونه ای مساعد شود تا رهبران ملی و کلی نتوانند مجال ظهور یابند و بن بست موجود را بشکنند.
۳-فاصله گیری رهبران از مردم در فاز بعد از کسب قدرت:  رسم معمول در عرصه سیاست مداری و کار سیاسی در جامعه افغانی این است که رهبران تا زمانی به اصطلاح رهبر مردمی و جمعی باقی می مانند که به قدرت نرسیده اند، اما با رسیدن به قدرت، فاصله میان رهبران و مردم به حد قابل توجهی قابل لمس می شود.  تحریک و تهییج حس مردمی و صادقانه مردم برای رهبران سیاسی این مجال را مساعد ساخته تا با استفاده از آن به قدرت برسند و در فاز بعدی رسیدن به قدرت، با اعمار دیوار های کانکریتی، توده ها مجال حتی دیدار با رهبر را نداشته باشند. در ضمن چون سطح انتظارات توده ها به علت نا هنجاری های موجود در جامعه، بسیار زیاد است و توده ها برای حل مشکلات شان به رهبر مراجعه میکنند. در عین زمان چون رهبر قبلا برای بقای خود محصور دیوار های کانکریتی و قصر های فرمایشی شده است و از روبروشدن با مردم به علت های مختلف می هراسد، توده ها عدم صداقت رهبر در قبال رسیده گی به مشکلات شان را به تجربه می گیرند و نوعی از بی تفاوتی و مایوسیت سیاسی، در عرصه کارسیاسی و سیاستگذاری بر اوضاع حاکم می شود. رهبران سیاسی با عدم توجه به عمیق ترشدن فاصله میان خود شان و توده ها، به رسم معمول سیاست بازی ادامه میدهند. گذر زمان از رهبران سیاسی و توده ها و پیروان شان،  دوقشر متفاوت می سازد و تقابل شدید میان منافع گروه حاکم و توده ها بوجود می آید. روند سیاسی بودن هم در همین کارزار شدیدا آسیب می بیند و نوعی از بی تفاوتی سیاسی بر اوضاع حاکم می شود. نتیجه، حس عدم اعتماد میان رهبران سیاسی منحیث رهبران مردمی و عدم شکل گیری یک رهبریت ملی است که به وخامت آن کمک کرده و تاثیر عمیقی بالای اذهان عامه باقی مانده است.
۴-عدم موجودیت فرهنگ سیاسی نهادینه شده که بر هویت ملی واحد تاکید بیشتر داشته باشد: از قضا چنین رسمی وجود داشته است که ما بجای فرهنگ سیاسی قابل قبول برای همه اقشار جامعه، بر سمتی بودن سیاست منحیث راهکار مساعد برای رسیدن به قدرت توجه داشته ایم. چون فرهنگ سیاسی میزان مشروعیت و رضایت مردم را از نظام سیاسی مستقر تقویت می کند و حس اعتماد را برای مردم نسبت به نظام سیاسی میدهد، بنا به نا چار مردم مجبور به قبول دیدگاه های سیاسی رهبران و جریان های سیاسی می شوند. بر علاوه یکی از شروط بی ثباتی سیاسی هم عدم موجودیت فرهنگ سیاسی نهادینه شده در میان مردم است که به سقوط نظام سیاسی مستقر کمک می کند. تاکید بر هویت واحد و جمعی ( ملی)، نهادینه شدن فرهنگ سیاسی کارا، اثر گذاری جریان های سیاسی واقعا ملی، تا کید بر اصل مساوات بر مبنای ارزش های انسانی و عقیدوی( اسلامی)، توجه به نیاز مندی های موجود در جامعه و رسیده گی سران حکومتی برای رفع این چالش ها از جمله مواردی هستند که میتوانند برای شکل گیری یک رهبریت ملی موثر و مفید واقع شوند.
عدم مسولیت پذیری رهبران سیاسی در افغانستان، با توجه به نیاز ها ی موجود در جامعه، رعایت نکردن اصل احترام متقابل از لحاظ حقوقی بر توده ها، نوسان در سیاست های سران حکومتی و ده ها مسائل دیگر، باعث می شود تا حس شکل گیری یک رهبریت ملی و احتمال بوجود آمدن آن، به حد قابل ملاحظه ای تقلیل یابد. یعنی در این مورد ما با نگاه های تقلیل گرایانه و غیر محتمل مبنی بر عدم شکل گیری یک رهبریت ملی مواجه هستیم که نمی توان از آن عدول  کرد و آن را نادیده گرفت.
۵-عدم پخته گی روند ملت سازی بعنوان عامل مهم فقدان شکل گیری رهبریت ملی: چون بحران های پیهم در مسیر تاریخ باعث شده تا ما سیر تاریخی تکامل روند ملت سازی را به تجربه نگیریم، بنا یا اصلا حس همدیگر پذیری و یکی بودن وجود نداشته و یا هم اگر داشته بسیار ضعیف بوده است. بحران های تاریخی ای که این ملت با آن دست و پنجه نرم کرده است، به حدی به روند ملت سازی در افغانستان ضربه وارد کرده است که از سر گیری آن را به این زودی ها غیر ممکن می سازد و انکار از آن را جز بدیهیات می شمارد. در این مورد، بعضی از برداشت ها تقلیل گرایانه بوده و صورت معکوس این قضیه را در صورت ارزیابی روند ملت سازی در افغانستان نشان میدهد و بعضی دیگر، تحلیل های کل گرایانه بوده و تا حدی میتوان به آن امید وار بود. نا تکمیل ماندن این فورمول که آیا ما یک ملت واحد هستیم تا روند ملت سازی را عملا به تجربه بگیریم یا خیر؟ پرسش اساسی است که بایستی به آن به جدیت پرداخته شود. موجودیت فرهنگ عوام فریبانه و عدم صداقت رهبران سیاسی در مردم، فقدان یک حس جمعی برای از سر گیری روند ملت سازی که یک روند طولانی است، استفاده ابزاری رهبران از حس اعتماد مردم نسبت به آن ها، فقدان تسجیل صلاحیت های رهبران سیاسی منحیث خدمتگاران مردم در عرصه بازی های سیاسی، عدم توجه به خواست های مردم برای بر پایی عدالت، نمادین بودن میزان حمایت توده ها از رهبران سیاسی و..... باعث می شوند تا ما از یک طرف نتوانیم روند ملت سازی را آغاز کنیم و نتیجه حاصله آن را صرف شکل گیری رهبریت ملی نماییم و از طرف دیگر، این حس باعث می شود تا مردم اصلا به شکل گیری یک رهبری ملی علاقه ای نداشته باشند. موجودیت فرهنگ پوپولیستی در میان رهبران سیاسی،  بمثابه بزرگترین چالش در برابر شکل گیری یک محوریت ملی مطرح است. گریز آن، مساعد نیست و کمکی به حل مشکل نخواهد کرد.
اگر یک جمع بندی کلی از عوامل، عناصر و فاکتور های ذکر داشته باشیم و روند آسیب شناسی را به گونه ای درست به تحلیل گرفته و عملی ساخته باشیم، به این نتیجه می رسیم که موجودیت فرهنگ عوام فریبانه، فقدان فرهنگ نهادینه شده ای سیاسی، عدم تاکید بر هویت مشترک و جمعی ملی، نا پخته گی روند ملت شدن، فقدان دانش سیاسی در نزد رهبران سیاسی برای چگونگی رهبری کشور و نجات از بحران موجود از جمله عوامل مهم عدم شکل گیری یک رهبری ملی دانسته می شود. در حالیکه نهادینه کردن فرهنگ سیاسی که تاکید بر هویت جمعی داشته باشد و یک فرد را بعنوان رهبر و قائد ملی بپذیرد و برنامه های وی را ملاک عمل قرار بدهد، تلاش و پیکار برای ملت شدن از طرف یک جریان خالصا ملی و نهادینه کردن حس همدیگر پذیری به امید اینکه از ورطه بحران موجود بزود ترین فرصت بیرون شویم، کار در جهت پویایی جامعه به لحاظ قضاوت در نحوه کار رهبران سیاسی، ترویج افکار ملی و زدودن تعصبات قومی  ولسانی از جمله ابزاری هستند که بر شکل گیری رهبری ملی در کشور کمک کرده و موثر واقع خواهند شد.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 198 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.