Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

صلح رویایی دست نیافتنی و اما یگانه بدیل برای محو جنگ و تامین وحدت ملی در کشور PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط مهرالدین مشید   
يكشنبه ، 22 اسفند 1395 ، 07:12

در این شکی نیست که صلح نیاز اصلی و حیانی یک کشور است و از همین رو است که در قرآن صلح خیر کثیر خوانده شده است. هرچند صلح برای هر کشوری ضروری است؛ اما صلح و ثبات برای کشور جنگ زده یی چون افغانستان که از چهاردهه بدین سو در یک جنگ ویرانگر و خانمانسوز مشتعل است، بیش از هر کشوری اهمیت دارد. بدبختی ها و سیاه روزگاری های این جنگ را هر شهروند کشور با گوشت و پوست خود لمس کرده است و زخم های ناسور آن هنوز هم بر پشت و پهلوی آنان سنگینی دارد. در این تردیدی وجود ندارد که جنگ افغانستان خیلی پیچیده و هر روز دشوار تر شده و ابعاد آن گسترده تر می شود که دخالت کشور های گوناگون و مداخلۀ آشکار پاکستان در این جنگ بر پیچیده گی آن افزوده است. این مداخله ها با ایجاد سناریو هایی جدید تحت عنوان ظهور داعش بر این پیچیده گی ها افزوده و نزدیک است که جنگ سرد دهه های گذشته به جنگ گرم قدرت های کلان فراتر از افغانستان تا مرز های چین و روسیه، در آسیای میانه بدل شود، نه تنها این؛ بلکه با وارد شدن بازیکنان فربه تر در ابن جنگ بر عمق و گسترده گی آن افزوده است که در نتیجۀ آن افغانستان را به میدان جنگ بین المللی بدل کرده است و ” بقه ” های جهانی با صف آرایی ها و گردن کلفتی های تازه به تازه با ریختن باروت بیشتر، افغانسنان را نه تنها به میدان رقابت جنگ های نیابنی؛ بلکه به آزمونگاۀ سلاح های گوناگون بدل کرده اند. حال اوضاع نظامی و امنیتی در کشور به اندازه یی پیچیده شده است که نه تنها قصۀ جنگ و صلح بر سر جنگ افغانستان از مرز هایش عبور کرده است؛ بل وسعت و حدت مداخله و افزایش مداخله گران خارجی، کنترول این جنگ را از دست ها ببرون کرده است. حال راۀ صلح افغانستان از شاهراه های تمامی پایتخت های جهان باید بگذرد. در حالی که دیروز اصطلاحی موجود بود که سیاستگران داخلی و خارجی می گفتند، درازراۀ صلح افغانستان از اسلام آباد می گذرد و اما امروز وضعیت طوری شده است که راۀ صلح افغانستان با عبور از اسلام آباد و و اشنگتن باید از پیکنگ، مسکو، تهران و شماری پایتخت های دیگر نیز عبور کند. آشکار است که این گشت زنی برای رسبدن به منزل صلح نه تنها خیل بازیگران تازه را در محور خود می کشاند، هیمنه و طنطنۀ زیادی نیاز دارد، به هزینۀ بیشتری نیز ضرورت دارد تا بتوان پس از پبمودن قافلۀ دور ژمین به منزلی از منزل صلح رسید. واضح است که حالا باید منتظر ماند تا عصا ها به سوزن بدل شود و بوت های زیادی به پوست سبر مبدل شوند، صدها بار پلک زد نا عصادار تازه خبر صلح را آورد. هرچند این فراز و نشیب ها بر سر راۀ صلح کشور موجود است و وابستگی های دردناک نظامی، مالی و سیاسی گروه های موافق و مخالف صلح افغانستان را سخت تهدید می کند و از بار تصمبم گیری های واحد برای رسبدن به آن کاسته است؛ اما بر رغم این همه دشواری های پیچ در پیچ راۀ کوتا یا ”شارت کت” نیز موجود است که ممکن است با عبور از آن زودتر به منزل مقصود صلح رسید. آن اتحاد و هم نظری کامل شخصیت ها، گروه های موافق و مخالف و اقوام و ملیت های گوناگون کشور است که فارغ از تعلقات منفی، تنها برای صلح فکر کنند تا شهروندان کشور به یک اجماع عمومی در میان خود برای دست یابی به صلح آبرومند، مطمین و پایدار نزدیک شوند. واضح است که این زمانی ممکن است که هر شخص و هر گروه و هر قوم پل هایی را که از قبل برای رسیدن به صلح اعمار کرده اند، فرو ریزند و با حسن نیت و بدون هر گونه پیش شرط وارد مصالحۀ ببن الافغانی شوند و تار کور گرۀ صلح را خود با دستان خویش بگشایند تا فضای انسانی و اسلامی بین الافغانی صلح در کشور فراهم شود. بدون تردید قطع روابط استخباراتی و غیر استخباراتی و یا پرداختن به قناعت آنها از سوی گروه های موافق و مخالف صلح از جمله نخستین گام هایی باشد که فضای صلح را از وابستگی های بیرونی پاک کند تا باشد که صلح از قربانی شدن در پای مصلحت های شخصی و گروهی به بهانۀ وابستگی ها مشروط باقی نماند. از سویی هم دو طرف حاضر شوند با ارجحیت دادن به صلح از امتیاز طلبی های بلندپروازانه دست بکشند و به یک راۀ وسط و میانه بر مبنای این آیت ” امت وسط” به توافق برسند. این زمانی ممکن است که پل صلح بر فراز عناصر ”بده و بستان” صلح ساخته شود؛ یعنی طرف های درگیر نه به امتیازگیری؛ بلکه به امتیازدهی به یکدیگر حاضر شده و برای گشودن دروازه های فولادین صلح آخرین قربانی ها را برای رسیدن به آن پذیرا شوند. فکر می کنم، که تا تنازل به یک حکومت بدیل که بتواند ممثل واقعی ارادۀ تمامی گروه های درگیر در کشور و بهترین گزینه برای قربانی این حکومت ببمار و ناتوان باشد؛ البته حکومتی که صلح و ثبات را در کشور تامین و زمینه های انتخابات سالم و شفاف و حکومتداری خوب را برای دست یابی به اسنقلال کامل در یک حکومت مقندر ملی بازتاب بدهد که تامین کنندۀ منافع ملی و وحدت ملی کشور باشد؛ اما این در حالی است که کشور به جزیره های قدرت تبدیل شده است و تنش های درون گروهی و بیرون گروهی میان گروه های سیاسی در کشور افزایش یافته است و مصروف خود اند که کم ترین فرصت برای فکر کردن روی منافع ملی و وحدت ملی را ندارند؛ چه رسد که فکر همکاری با دولت برای حل دشواری های کنونی در آنها جوانه بزند. کمترین تمایل گروه های سیاسی در داخل کشور برای همکاری با دولت تنش های درون گروهی و امتیاز طلبی ها از دولت را به همراه دارد و شماری شخصیت ها با استفاده از این پیشامد ها امتیاز طلبی های شخصی شان را تلاش گروهی برای همکاری بیشتر با دولت عنوان می کنند و شگفت آور این است که بیشتر آنانی به این رویکرد دست می یازند که از داشتن مقام های بلند از سطح وزارت تا ولایت را دارا اند و اما بازهم ادعای امضای پروتوکول های جدید با دولت را دارند. این در حالی است که بر بنیاد توافق سیاسی تشکیل حکومت وحدت ملی و قرار داشتن آنان در یک جناح از داشتن امتیاز های بلند برخوردار اند و به آن راضی نبستند. آنان می خواهند تا با استفاده از ناتوانی و درمانده گی حکومت برای بدست آوردن امتیاز طلبی های شخصی شان را، گروهی عنوان کنند. از گفته های یاد شده بر می آید که دخالت های شبکه های استخباراتی به گونه های مختلف نظامی و سیاسی چه از طریق ارایۀ کمک ها به مخالفان مسلح دولت و چه از طریق تحریک و ترغیب گروه های سیاسی، روند صلح در افغانستان را به شدت جریحه دار کرده و این همه دست به دست هم داده و صلح را به رویایی دست نیافتنی در کشور بدل کرده است. این عوامل دست به دست هم داده و افغانستان را به نقطۀ اتصال منازعه و کشمکش میان قدرت ها بدل کرده اند. هرچند هنوز راۀ رسیدن به صلح دور است و اما ابراز امید واری می شود که حل موضوع افغانستان نقطۀ اتصال کشور های جهان شود و برعکس حالت کنونی که نقطۀ منازعه و تنش میان کشور ها می باشد.
این زمانی ممکن است که تمامی شخصیت ها و گروه های سیاسی دست به دست هم داده و بدون امتیاز طلبی های شخصی و گروهی دست حکومت بیمار را بگیرند و برای محو فساد و ایجاد حکومتداری خوب آن را کمک کنند. همچنان حکومت برای رسیدن به صلح با تعریف درست از دوست و دشمن بدور از گرایش های قومی و سمتی برخورد استراتیژیک کند و با داشتن خط روشن سیاست داخلی و خارجی و تعریف شده با مخالفان مسلح وحامیان خارجی آنان وارد گفت و گو شود و با به فاکت ها و عوامل موثر و تعیین کننده، دراز راۀ صلح را کوتاه نماید. زیرا تلاش برای استقرار صلح و ثبات در کشور وظیفه و وجیبۀ هر شهروند کشور است تا بدور از تعلقات شخصی، گروهی، قومی و زبانی صادقانه و بدون ریا برای ایجاد صلح در کشور بکوشد؛ زیرا که جنگ ویرانی های زیادی به بار آورده است و از این رو افغانستان جنگ زده بیش از هر کشوری به صلح نیاز دارد. در فضای صلح است که زمینه برای عملی شدن برنامه های زیر ساختاری فراهم می شود، در نتیجه پیشرفت و ترقی نصیب یک کشور شده و رفاۀ اجتماعی به سراغ یک ملت می آید. حال بر تمامی گروه های مخالف و موافق نظامی و سیاسی به شمول دولت است که از دو گزینۀ صلح و جنگ کدام یک را انتخاب می کنند. آشکار است که گزینۀ نخستین نیاز شدید به متحد شدن شهروندان کشور در این سوی جبهه و آنسوی جبهه دارد که در گام نخست رهبران شان را برای مصالحه ترغیب کنند و در صورت انکار آنان یک راه باقی می ماند که همانا ترک شکمبو های معامله گر و مزدور در دو طرف خط و دست به دست دادن شهروندان کشور بدون در نظر داشت گروه، قوم و زبان است که می تواند، کابوس جنگ را بدرد و بر اهریمن ناامنی ها غلبه حاصل کند. این می تواند، مشتی کوبنده بر دهن عده یی انگشت شمار باشد که با حرف های پرزرق و برق سکتاریستی و قومی گویی تیشه را گرفته اند و به سان دوست های نادان در ریشه های این ملت حواله می کنند. یاهو

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 186 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.