Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

فســـاد اداری خطــرناک تــر از هــراس افگـــنی و ضعــف مـــدیریتی خطــرناک تــر از هــردو است PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط مهرالدین مشید   
دوشنبه ، 18 مرداد 1395 ، 08:01

معاش های بلند به مقام های حکومتی نه تنها فساد اداری که جنایت اداری استمعاش های بلند به مقام های حکومتی نه تنها فساد اداری که جنایت اداری است
در این شکی نیست که افغانستان را خطرناک تر از هراس افگنی فساد اداری تهدید می کند. فساد اداری به مثابۀ اژدها چنگال های خود را در حلقوم این نظام فرو برده ، با هر تکان طناب عمرش را کوتاه می کند و اما نه تنها تیغ از دمار حکومت؛ بلکه دمار مردم بیشتر بیرون کرده است. این فساد تنها رشوت نیست که به قول پیامبر جای رشوت دهنده و رشوت گیرنده در دوزخ است؛ بلکه بربنیاد تحقیقات به شمول انواع استفاده از قدرت بیشتر از هفتاد و دو نوع فساد در جهان موجود است  و انواع آن  به شکل فاجعه بار در جامعۀ ما موجود اند که دادن معاش های بلند و غیر عادلانه و پذیرش همچو امتیاز به بهانه های گونه گون از رکن های نیرومند فساد اداری در کشور است که هر روز بر فاصله میان کارمندان دولت از یک سو و از سویی هم بر فاصله میان مردم و حکومت می افزاید. گفته می توان که این ظالمانه ترین فساد است . هرچند مسؤلیت فساد بدوش حاکمان است که  به دلیل ضعف اداری و شخصیتی و ناتوتانی های مدیریتی در تاروپود جامعۀ ما رخنه کرده است و بازوی قدرتمندش را بر شکم دولت می فشرد واز مردم افغانستان باج می گیرد. این فساد دیگر منحصر به آن مقام دولتی نیست که رشوت می گیرد، این فساد شامل انواع استفاده از قدرت است که سایۀ سنگین آن از راس تا قاعدۀ هرم آن محسوس است و کارد آن حالا بر استخوان های این ملت فرو رفته است. در این شکی نیست که رییس جمهور کشور به مثابۀ شخص شماره یک دولت مسؤول و پاسخگوی اصلی تمامی مفاسد برای مردم است؛ زیرا انواع فساد به نحوی از انحا به او برمیگردد؛ البته نه تنها به دلیل تقرر افراد فاسد در مقام های ارشد دولتی؛ بلکه به دلیل انواع سکوت و بی تفاوتی در برابر مفسدان و هر نوع چشم پوشی و فراافگنی در برابر مفسدان است. در این حال هر نوع تعلل برای به محاکمه کشاندن غارتگران دارایی های عامه، غاصبان زمین و فساد پیشگان بزرگ نه تنها خودفریبی ؛ بلکه فساد بزرگ است. عملی نشدن وعده ها خود فساد است و رویکرد ابزاری در برابر مبارزه بافساد فساد بزرگتر است. به همین گونه هرنوع مانور های
تبلیغاتی برای فریب دادن افکار عامه نوع دیگری از فساد است که ناتمام ماندن بررسی دوسیه های مفسدان فساد است و بازی های یک جانبه باذقضایایی چون کابل بانک و محاکمه کردن فیروزی و فرنود و رهایی ده ها مجرم دیگر که در اختلاس کابل بانک دست داستند، بدترین فساد است. از سویی هم مقرری افراد بدنام، مفسد و غیرمسلکی در مقام های ارشد دولتی از وزارت تا سفارتخانه ها فساد است و هرنوع خویش خواری با استفاده از قدرت و مقرری نزدیکان در مقام های ارشد دولتی زشت ترین فساد است. هرنوع مصالحه با مفسدان فساد است و بازی زبانی با شفافیت فساد و مقرری آقای نورستانی بحیث سفیر کلان ترین فساد است. در این میان پذیرش معاش های کلان چندین هزار دالری برای مقام های دولتی بدترین فساد اداری و حتا جنایت اداری است. بویژه در کشوری مانند افغانستان که از چهل تا شصت و پنج درصد شهروندان آن تحت خط فقر زنده گی می کنند و عاید روزانۀ شان اندک است و به دو تا چهار دالر می رسد. در چنین کشوری پرداختن معاش های هزاران دالری برای مقام های ارشد دولتی بدترین و جنایت بارترین فساد است و هرگز نمی توان آن را توجیه کرد.  
به همگان آشکار است که عامل اصلی قوت گرفتن طالبان و رسیدن آنان تا دروزه های ارگ تنها پشتیبانی پاکستان از آنان نیست؛ بلکه غارت زمین های مردم و تاراج دارایی عامه و افزایش فساد اداری در کشور در واقع عامل نیرومندتر آن به شمار می رود. هرچند این رسم زشت امتیازدهی های غیرعادلانه و ظالمانه پس از سقوط طالبان و باهجوم آوردن لیبرال ها و تکنوکرات ها در افغانستان رایج شد. آنان با پاسپورت های خارجی وارد افغانستان شدند و بدون توجه به شرایط افغانستان معاش های بلند دالری مطابق به معیار های کشور هایی که سند شهروندی از آنها را داشتند، برای آنان داده شد. آنان برای پنهان کردن این غارت شان موضوع معاش های سوپر سکیل را بوجود آوردند تا دهن شماری افغان های بدون پاسپورت خارجی را بسته کنند. این در حالی بوده است که ده ها متخصص داخلی از حقوق اصلی شان حتا محروم نگهداشته شدند و زمامداران پس از سقوط طالبان بزرگ ترین جفا را در حق این متخصصان داخلی روا داشتند که تجارب و انرژی کافی برای سهمگیری در بازسازی کشور را داشتند؛ امام زمامداران فاسد و ستمگر برعکس بربنیاد رابطه ها و بدور از ضابطه ها معاش های بلند دالری را برای آن افراد از غرب صادر شده پرداختند که بیشتر شان فاقد تخصص بوده و در کشور های غربی به کار های شاق مصروف بودند. از میان آنان مانند آقای الکو که گفته می شود، شاگرد نانوایی در آلمان بود به مقام سارنوالی رسید و شماری هم به مقام های وزارت رسیدند که در کشور های غربی با گرفتن سوسیال زنده گی می کردند و به کار های سیا مصروف بودند تا بالاخره غرب با استفاده از کم ظرفیتی و جهالت شماری جهادیان جهادخوار زمینۀ واگذاری قدرت را برای آنان فراهم کرد و جهادخواران را بحیث پادو های آنان تعیین کرد. باتاسف که این از غرب آمده ها زیر نام تخصص با دزدی های فیشنی و قشنگ در کنارجهادخواران به غارت افغانستان پرداختند. بااستفاده از روابط شان با غربی ها پول های زیادی را در سازش با آنان در قرارداد ها دزدیدند. اخذ رشوت های میلیون ها دالری شماری از آنان از کابل بانک و سایر قرار داد های دولتی به همگان آشکار است. این بی رویه گی ها در حکومت ها پس از سقوط طالبان و بویژه پس از زدن زنگ چور از سوی آقای کرزی رییس جمهور پیشین که گفت "رشوت بگیرید و اما به بیرون از کشور منتقل نکنید"چنان بالا گرفت که در موازات افزایش ناامنی ها نظم در حکومت از هم پاشید و زمینه برای سود جویی های مفسدان زیر پوشش قوانین فراهم تر شد. این سودجویی ها یا فساد اداری هر روز دامن بیشت گسترد و تورم تشکیلاتی بوجود آمد و اداره های موازی و شورا صلح بوجو آمدند و از این طریق زمینۀ تاراج برای آنانی میسر شد که جرات دزدی های آفتابی را نداشتند. یکی از این اداره ها شورای عالی صلح است که حالا ”چلوصاف”فساد آن از آب بیرون شده است.چنانکه اسناد بدست آمده بوسیلۀ تلویزیون طلوع از فساد گسترده در بخش معاش های شورای عالی صلح پرده برداشت. باافشای این اسناد افتضاح دیگری از شورای عالی صلح آفتابی شد که این بار بحث برسر تعیین افراد متهم به اختلاس و فساد در شورا و رهبری و استفاده جویی های کلان مالی این شورا نیست که چگونه در گذشته هزاران دالر به بهانۀ قانونی در این شورا حیف و میل شده اند که آبروی این شورا را به کلی زیر سوال برده و مشروعیت آن را نفی کرده است. از جمله قرارداد های آن دذیک مورد با یک تلویزیون خصوصی است که نشان دهندۀ اختلاس کلان در این شورا می باشد. این بار پروندۀ معاش های تا هژده هزار دالری شورای عالی صلح یا دوکان معامله گری های هزاران دالری آفتابی شده است و سیمای این شورا عریان و مشت های آن بازتر شد؛ زیرا شورایی که ساختار و معاش های اعضای آن با صلح که در قرآنکریم خیر خوانده شده است، سازگاری نداشته باشد؛ پس چگونه تصمیم های آن می تواند، ممثل صلح و استقرار ثبات در کشور باشد. بربنیاد گزارش ها معاش  ماهانه اعضای بُلندپایه این شورا که ۱۶ تن استند به ۶۶ هزار و ۳۶۴ دالر می‌رسد که بلندترین معاش ۱۸ هزار دالر و پایین‌ترین آن بیش از ۱۷۰۰ دالر است، معاش ماهانۀ ۹۲ کارمند منشی شورای عالی صلح ۹۲ هزار و ۸۳۰ دالر می‌شود که بلندترین آن ۷۰۰۰ دالر و پایین‌ترین آن ۲۰۰ دالر است، کارمندان اداری، امنیتی و ترانسپورت این شورا، که ۷۶ نفر هستند ۲۴ هزار و ۶۹۱ دالر معاش می‌گیرند که بلندترین آن بیش از ۱۰۰۰ دالر و پایین‌ترین آن بیش از ۲۰۰ دالر است و معاش ماهانۀ ۱۶۵ کارمند شورای عالی صلح، در بیش‌از ۳۰ ولایت کشور هم ماهانه به ۳۴۶ هزار و ۷۵۰ دالر می‌رسد که بلندترین آن ۱۴۵۰ دالر و پایین‌ترین آن ۲۲۰ دالر است. بودجۀ سالانه شورای عالی صلح ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار دالر گفته شده‌است؛ اما اعضای این شورا از مصرف بیش‌از ۱۹۰ میلیون دالر، روی برنامه‌های چندسالۀ شان سخن می‌گویند.
هرچند افشا و رسانه یی شدن این گونه افتضاح های مالی و فساد اداری رگی از هفتاد هزار رگ های مفسدان و فساد پبشگان بزرگ را به حرکت نمی آورد و برعکس آنان هارتر هم می کند. بنا بر این انگشت انتقاد گذاشتن با آن شخص و یا ادارۀ فاسد کاری را از پیش نمی برد؛ بلکه بار اصلی مسؤولیت بدوش سکان داران اصلی قدرت بویژه رییس جمهور است که سرنخ قدرت بدست اش است و برای تعیین افراد حرف آخر را می زند. از همین رو تمامی مسؤولیت ها به او برمی گردد. مقرری ها در مقام های ارشد در واقع آینۀ تمام نما و تجسم عینی ویژه گی های شخصیت فرد شماره نخست کشوراست و در این صورت ارکان، مقام ها و اطرافیان اش ممثل و نمایانگر نیت ، اراده و عمل او هستند. این در حالی است که فساد اداری خطرناک تراز هراس افگنی و ضعف مدیریتی خطرناک تر از هر دو است ؛ هرگاه زمامدار از عهدۀ این امر مهم برآمده نمی تواند، راۀ دیگری وجود ندارد و انگشت انتقاد گذاشتن به این مقام و آن مقام و تاختن بر مفسدان و رسانه یی کردن آنان معنای جز هاون کوبیدن بر آب را ندارد. در این صورت یک راه باقی است که  همانا مردم باید وارد صحنه شوند و حق را به حق دار برسانند.یاهو

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 230 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.