Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

مناظـــره ارگ با شـــهروندان شـــهید PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط داکتر هارون امیرزاده   
دوشنبه ، 19 تیر 1396 ، 10:02

داکتر هارون امیرزادهیک روز بعد از حمله وحشیانه و سرکوب گرانه نیروهای امنیتی ارگ کابل بر شهروندان مظلوم و بی دفاع "رستاخیز برای تغییر" در تاریکی شب در خیمه ای شان در چهار راهی زنبق ، پشتونیزم حاکم یک نمایشنامه  سیاسی بنام" مناظره ارگ با شهروند" را به راه انداخت. اما اینک در تازه ترین حرکت عوامفریبانه یک تعداد جوانان و کودکان غرب کابل عمدتاً هزاره تبار را به ارگ دعوت نموده تا مناظره ارگ با شهروندان را تمثیل نموده باشد. این در حالیست که پشتونیزم نه به حقوق شهروندان باور دارد و نه صدای رسای شهروندان را تحمل کرده می تواند. اشرف غنی بار ها با صراحت اعتراف نموده است که او حتا واژه شهروند را تحمل نمی تواند چه رسد شهروند غیر پشتون حق بطلبد.

درین مقاله مطالب ذیل به بحث گرفته شده است:
1)    تعریف شهروند از نگاه فلسفه سیاسی
2)    رابطه ارگ و شهروندان در یک سده اخیر
3)    چرا پشتونیزم از شهروندان ترس دارد؟
4)    جهادیزم و کشمکش شهروند در جامعه تاجیک
5)    کدام نظام سیاسی می تواند روابط بهتری میان ارگ و شهروندان برقرار کند؟

*******

1)    تعریف شهروند از نگاه فلسفه سیاسی

با آنکه واژه "شهروند" از شهر نشین مشتق شده است ولی بمعنای شهر نشین علیه ده نشین نیست. شهروند یکی از  مقولات اجتماعی در چهارچوب فلسفه سیاسی است که رابطه فرد را با قدرت، قانون و جامعه تعریف می کند. به بیان دیگر شهروند یک عضو جامعه است که دارای یک سلسله حقوق و مسوولیت ها در رابطه به دولت و جامعه در چهارچوب قانون دارد. اما این چهارچوب قانونی از یک کشور تا کشور دیگر نظر به ساختار سیاسی، حقوقی و اجتماعی تفاوت می کند.
در  میثاقها و کانوانسیونهای بین المللی  حقوق شهروندان در چهار چوب اعلامیه جهانی حقوق بشر تعریف شده است.  
با گسترش ارزشهای لیبرال دموکراسی در جهان  واژه شهروند بجای تبعه کار برد بیشتر پیدا کرده است. ولی قدامت کاربرد این واژه حد اقل به 2500 سال قبل در یونان باستان در فلسفه سیاسی ارسطو و افلاطون می رسد. بگونه مثال بقول ارسطو شهروند رابطه نزدیک با دولت دارد و دارای حقوق و مسوولیت ها است. به نظر او دولتیکه مردمش را شهروند نشمارد، در واقع آنها بحیث بیگانه، برده و یا رعیت و یا فرمانبردار شمرده می شوند. هر چند تعریف شهروند ارسطو با ظهور دموکراسی های معاصر و اعلامیه جهانی حقوق بشر دگرگون شده است ولی حد اقل تقسیم جامعه به شهروند فرمانرا و شهروند و یا رعیت فرمابردار در روز گا ما  در بسیاری نظام های استبدادی، نژاد پرست تا هنوز وجود دارد. برجسته ترین مثال آن افغانستان در تحت رهبری پشتونیزم است که مردم کشور را به شهروندان درجه اول و یا شهروندان فرمانروا و شهروندان درجه دوم وآخر و یا رعیت فرمانبردار و باج ده تقسیم کرده است.
در قانون اساسی افغانستان از واژه شهرند طفره رفته  بجای آن واژه تبعه استفاده شده و برای هر فرد" افغان" خطاب شده است. به همین دلیل در شناسنامه های جدید بجای واژه شهروند واژه تبعه و نام افغان بحیث هویت همه شهروندان کشور ذکر شده است.
این در حالیست که تحمیل نام یک قوم بر اقوام دیگر و انکار از تنوع قومی و زبانی و فرهنگی مخالف حقوق شهروندی اعلامیه جهانی حقوق بشر است.

*******

2)    رابطه ارگ و شهروندان در یک سده اخیر

ارگ کابل به عنوان نمادی از قدرت مرکزی دولت های افغانستان در دو سده اخیر شمرده میشود. اما رابطه ارگ و شهروندان حد اقل از زمان شکل گیری افغانستان نوین از  عبدالرحمن خان تا به اشرف غنی یک رابطه استبدادی، غیر دموکراتیک  بوده است و اکثریت دولت های افغانستان از طریق کودتا ها، شورش ها و یا توسط کشور های خارجی  تحمیل شده است.
به بیان دیگر در بیشتر از یک سده اخیر 6 مودل روابط میان ارگ و مردم وجود داشته است:
1)    مودل ارباب رعیتی - مطابق به این مودل مردم بحیث رعیت فرمانبردار و یا کتله های بی حقوق بوده اند. این نوع دولت ها از عبدالرحمن خان تا داوود خان حافظ منافع خوانین، ارباب ها، فیودالها و خانواده محمد زایی ها بوده است .
2)    مودل طبقاتی- این مودل را حزب دموکراتیک خلق افغانستان به عنوان حافظ منافع کارگران، دهقانان و خرده بورژوازی با اتکاء بر آیدیولوژی مارکسیسم -لیننیسم بعد از کودتای هفت ثور وارد سیاست کردند. ارگ کابل صرف در هفته اول پیروزی بحیث خانه خلق معرفی شد  و دروازه های آن بروی مردم برای اولین بار در تاریخ باز شد و سپس بسته شده به کانون سرکوب و کشتار شهروندان خلق تبدیل شد.
3)    مودل جهادیسم- این مودل را مجاهدین وارد ارگ کردند، برای اربابان جدید مجاهدین شهروندان درجه یک و امتیاز طلب و غیر مجاهدین بحیث شهروندان گنهکار و فاسد بحساب آمدند. اما این  مودل در جنگ قدرت میان تنظیم های جهادی بدست طالبان سقوط کرد.
4)    مودل طالبانیزم- برای این مودل شهروندان درجه اول طالبان و همفکران آنها و شهروندان درجه دوم و یا گنهکاران تقریباً همه نفوس افغانستان تبدیل شدند. ارگ کابل به آشیانه تروریزم بین المللی و ماشین سرکوب، نسل کشی و تخریب افغانستان از بنیاد تبدیل شد.
5)    مودل تکنوکراسی- این مودل بعد از سقوط طالبان و ظهور یک دسته ای از پشتونستها معروف به تکنوکرات در تحت نام دموکراسی، تکنوکرات، متفکر و دانشمند  وارد سیاست افغانستان شد. مطابق به این مودل شهروندان افغانستان به درجه یک و دوم و آخر تبدیل شدند.
6)    مودل قومی- این مودل بد ترین و خانمانسوز ترین مودل حکومتداری در سه سده اخیر بوده است که گاهی در تحت ماسک طبقاتی ظاهر شده است و گاهی هم مذهبی- جهادی، طالبی و یا دموکراسی.
باید گفت کلید ارگ کابل در دو سده اخیر اکثراً در دست بازی گران خارجی بوده است . چنانچه از شاه شجاع درانی تا عبدالرحمن خان و نادر خان بدست انگلیسها بود و بعد بدست روسها افتاد. سپس بدست پاکستانی ها و تروریزم بین المللی  افتاد و در حال حاضر در دست امریکایی ها و بیش از 50 کشور افتاده است.

*******

3)    چرا پشتونیزم از شهروندان ترس دارند؟

پشتونیزم بحیث یک آیدلوژی نژاد پرست و برتری طلب که در دامان استعمار کلاسیک در سده نزدهم تولد شد، در سده بیستم رشد کرد و به بلوغ سیاسی رسید در 17 سال اخیر تمام محور قدرت را در دست گرفت. مطابق به آیدیولوژی پشتونیزم شهروندان افغانستان به درجه اول یا فرمانرا و  رعیت و یا فرمانبردار تقسیم شده اند. افزون بر آن پشتونیزم به دو شاخه درانی و غلزایی تقسیم شده است که هر یک در تلاش اند کی بر دیگری غالب شوند.
پشتونستها چه درانی و چی غلزایی از شهروندان می ترسند و تلاش می کنند، صدای شهروندان را با سرکوب  خاموش سازند. برجسته ترین نمونه آن اقدامات اخیر سرکوب گرانه شهروندان بی دفاع در خیمه ها وی اعتراضات مدنی است. پیروان پشتونیزم  باور دارند که به کمک تروریزم بین المللی و ناتو می توانند در سده بیست و یک کم هم بالای مردم به شکل ارباب رعیتی  حکومت کنند. روی تصادفی نیست هرگاه بحث حقوق شهروندی و عدالت و برابری مطرح می شود، طرفداران پشتونیزم با عصبانیت واکنش نشان می دهند. چنانچه اخیراً گلبدین حکمتیار نیز وارد این بازی شده بر علیه واژه شهروند اعلام جهاد کرد. گلبدین بیش از هر کس دیگر از شهروند ترس و نفرت دارد. زیرا شهروندان آزاد اندیش، دادگر و مردم سالار نه به استبداد مذهبی تسلیم میشود و نه به استبداد قومی.

*********
4)    جهادیزم و کشمکش شهروند در جامعه تاجیک
واقعیت اینست که شهروند تنها یک بحث میان پشتون و غیر پشتون نیست، در میان اقوام غیر پشتون از ملای مسجد گرفته تا حکمرانان شهروند طرفداران و مخالفان خود را دارند. بگونه مثال بزرگترین دشمنان شهروند بیسوادی، فقر، نفوذ ملا ها، محل گرایی و جهادیزم در میان جامعه تاجیک است.
به بیان دیگر تاجیک ها کشمکش شدید از یک طرف با پشتونیزم ارگ دارند و از طرف دیگر با گرایشات مذهبی، آیدیالوژیک و محل گرایی با خود در ستیز اند. بگونه مثل جهادی های تاجیک  خود را شهروندان درجه یک و مقدس در میان جامعه تاجیک می شمارند وغیر جهادی های تاجیک بویژه سکولار های تاجیک را شهروندان گنهکار و غیر متساوی الحقوق جامعه تاجیک می شمارند. به همینگونه محل گرایی بد ترین دشمن شهروندان مساوی الحقوق و برابر در میان تاجیکان است. بگونه مثال پنجشیری پرستی، شمالی پرستی،هراتی پرستی، بدخشی پرستی چهار گرایش خیلی حاکم در میان جامعه تاجیک است. چنانچه نخبگان جهادی منسوب به  پنجشیر در 17 سال اخیر حق حکومت کردن و امتیازات داشتن را برای خود محفوظ داشتند و در برابر خواستهای مشروع مناطق دیگر جامعه تاجیک ایستادگی کردند. تاجیک های شمال حتا تاجیک های جنوب را بحیث شهروند و عضو جامعه تاجیک بحساب نمی آوردند. بناً تا زمانیکه بحث و جایگاه شهروند  میان جامعه تاجیک حل نشود، به مشکل می توان از پشتونیزم امتیاز طلب حقوق شهروندی را بدست آورد.
*****
هزاره ها و حقوق شهروندی
در میان جامعه هزاره وضعیت بهتر نسبت به جامعه تاجیک است، حد اقل بحث محل گرایی و گرایشان چپ و راست مانع اتحاد بخشی وسیع مردم هزاره نشده است . بگونه مثال در جنبش روشنایی اکثریت نسل جوان هزاره برای حقوق شهروندی خود مجبور شدند در دو جبهه برزمند از یک طرف با ارگ و از طرف دیگر با رهبران سنتی شریک قدرت در ارگ. با گذشت هر روز نفوذ آیت الله های شعیه و رهبران سنتی در جامعه هزاره کاهش می یابد و نسل آگاه قدرت مند تر می شوند.
*****
درک ازبیک ها از حقوق شهروندی
در میان جامعه ازبیک فاجعه روابط ارباب رعیتی و کیش شخصیت دوستم بر حقوق شهروندی آنان سایه افگنده است. مردم ازبیک حتا نسل تحصیل یافته و آگاه آنان حقوق شهروندی  شان را در کیش شخصیت دوستم یا لجبازی او جستجو می کنند. باور می شود که ازبیک ها هیچ دغدغه ای حقوق شهروندی ندارند به جز از رضایت و خوشنودی دوستم. چنانچه دوستم یک روز آنها را با این فاشیسم می فروشد و روز دیگر به یک گروه دیگر. مردم ازبیک تصور می کنند، که حقوق شهروندی همین است و بس. اگر دوستم راضی بود آنها خود را شهروند تصور می کنند و اگر دوستم قهر شد، آنها نیز خود را محروم از حقوق شهروندی می شمارند. بگونه مثال در تازه ترین  حرکت دوستم بنام" ایتلاف برای نجات افغانستان" مهمترین خواست ازبیک ها احیای چوکی بی صلاحیت دوستم در زیر چتر فاشیزم است. اگر دوستم به چوکی دست یابد بسیاری ازبیک ها تصور می کنند که حقوق شهروندی خود را بدست آورده اند و هر کی علیه غنی برخیزند ازبیکان بحیث سپر غنی در مقابل شان ایستاده می شوند. چنانچه در دونیم سال اخیر همین کار را کردند هم در مقابل جنبش روشنایی، و هم تبسم و خواستهای مشروع هزاره ها ایستادند و بحیث سپر از غنی دفاع کردند. اما اگر دوستم در قدرت نبود، ازبیک ها فکر می کنند که از حقوق شهروندی شان محروم شده اند.
باید گفت  دوستم قدرت و کیش شخصیت خود را مفت در میان جامعه ازبیک بدست نیاورده است. بگونه مثال جنرال دوستم کیش شخصیت خود را از راه احترام به حق شهروندی ازبیکان و یا نقد به کار هایش بدست نیاروده است، بلکه از طریق سرکوب، تجاوز به جان، مال و ناموس ازبیکان جایگاه و کیش شخصیت خود را تثبیت کرده است. به مشکل می توان یک ازبیک منتقد به کارنامه جنرال دوستم را حتا در میان دانشمندان ازبیک در خارج پیدا کرد. هر کی کوچکترین نقد به آدرس دوستم کرده سرکوب شده و یا به سرنوشت ایشچی دچار شده است.
******
5)    کدام نظام سیاسی می تواند روابط بهتری میان ارگ و شهروندان برقرار کند؟
در جهان معاصر نظام آیدیال که روابط شهروندان و قدرت را تامین کنند وجود ندارد. شاید نظام های انتخابی بگونه دموکراتیک و آزاد تا حدی پاسخگوی این امر باشد. با آنکه  دشمنان حقوق شهروندی و طرفداران نظام ارباب رعیتی و توتالیتاریم قومی، مذهبی و آیدیالوژیک چپ و راست با استفاده از بیسوادی گسترده مردم و فقر در سده بیستم و یکم کشور را مثل قرون وسطی مدیریت کنند، ولی مبارزه درراستای ایجاد یک نظام نامتمر کز پارلمانی برای همه شهروندان در چهارچوب دموکراسی برای تامین عدالت اجتماعی ، ثبات و انکشاف متوازن، جریان دارد.
نظام های متمرکز چه شاهی، جمهوری، مذهبی و یا آیدیا لوژیک چپ همه به دیکتاوری و تمامیت خواهی انجامیدند نتوانستند رابطه خوب، پایدار و مشروع میان ارگ و شهروندان برقرار کنند. تمام تلاش این نظام ها حکومت کردن بالای مردم از طریق سرکوب، ستم و تعبیض نژادی، زبانی و محلی بوده است که باعث تباهی کشور شده است.
در حال حاضر با بقدرت رسیدن غنی احمدزی توسط تقلب و قدرت خارجی فاصله مردم و ارگ بیشتر شده و ارگ بحیث کانون توطیه،  نسل کشی، انتحار، انفجار، لانه طالب، داعش، وحشت، مافیای قومی، و پناهگاه و تکیه گاه جاسوان خارجی و بلا خره به غده سرطانی تبدیل شده که در تاریخ سه سده اخیر نظیر ندیده است.
حقوق شهروندی یک ارزش سیاسی و محصول قربانی ها و مبارزات مردم افغانستان است. نه جهاد گلبدین برعلیه این ارزش می تواند صدای عدالت، برابری، برادری و آزادی بیان را خاموش بسازد و نه  سیاست سرکوب ، انتحار و ترور  غنی احمدزی و طالبان می توانند نظام ارباب رعیتی را زنده بسازند.
در فرجام باید گفت در حال حاضر جنگ افغانستان جنگ با طالبانیسم نیست. این جنگ در چند بعد جریان دارد. از یک طرف میان  شهروندان حق طلب  و پشتونیزم امتیاز طلب و از طرف دیگر  میان شهروند و جهادیزم تاجیک، پان ترکیزم و رهبران سنتی و آیت الله های جامعه هزاره و شعیه بشدت جریان دارد.

هارون امیرزاده
اول جولای 2017


Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 162 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.