Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

گفتمـــان پشـــتون و طـــالب در ســـایه "تــروریــزم افغــــان" PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - ســـــیاسی
نوشته شده توسط داکتر هارون امیرزاده   
پنجشنبه ، 30 مهر 1394 ، 09:59

گفتمـــان پشـــتون و طـــالب در ســـایه "تــروریــزم افغــــان"در پی حوادث قندوز گفتمان "پشتون و طالب" به یک بحث داغ سیاسی و تباری در افغانستان تبدیل شده است. با آنکه طالبان را بسیاری ها یک جریان تندرو اسلامی می شناسند که ده ها نژاد، تبار و زبان داکتر هارون امیرزادهرا از یک تعداد کشور های اسلامی زیر پروژه طالبان جمع ساخته است، ولی رفتار تبارگرایانه آنها خصلت مذهبی آنها را تحت سایه قرار داده است. اما خصلت تبارگرایانه طالبان باعث محبوبیت و حمایت یک تعداد تبارگرایان پشتون شده است. این در حالیست که رفتار غیر انسانی و اسلامی آنها مورد نفرت غیر پشتونها قرار دارد.
در مقاله فعلی کوشش شده است پیوند میان پشتون ها و طالبان از دید تباری به بحث گرفته شود.

گفتمان اول: آیا پشتونولی نیروی محرکه طالب پرستی شده است؟
تصور میشود که حس پشتونولی بزرگترین نیروی محرکه علاقمندی و طالب پرستی در میان بسیاری پشتونها شده است. اما این حس در میان پشتونها یکسان نیست. شاید بتوان تمام پشتونهای افغانستان را از لحاظ حمایت و مخالفت شان نسبت به طالبان به سه دسته تقسیم نمود؛ گروه های مخالف، گروه های طالب پرست و گروه های طالب طلب.
برای پشتون های مخالف طالبان، طالبان قبل از همه دشمنان هویت، فرهنگ و بقای پشتونها و بحیث ابزار آی اس ای بحساب می آیند. آنها این حقیقت را درک می کنند که جنگ طالبان در جنوب جنگ پشتون با پشتون و یا درانی و غلجایی است، ولی در شمال جنگ خصلت خصومت میان پشتون و غیر پشتون را خواهد گرفت. به باور این گروه در فرجام مثل گذشته بازنده اصلی این جنگ همه مردم افغانستان خواهند بود، ولی برنده اصلی پاکستانیها، ایرانیها، سعودی ها و غربی ها خواهند بود. اما متاسفانه این دسته پشتونها اقلیت اند و نقشی در سیاست گذاری های کلیدی افغانستان ندارند و نخبگان غیر پشتون هم نتوانسته اند با پشتوهای ضد طالبان یک جبهه واحدی تشکیل بدهند.
اما سیاست افغانستان بیشتر در دست گروه های طالب پرست و یا پشتونست ها قرار دارد، که آرمانهای خویش را در جنایات و قدرت نمایی طالبان می بینند. چون اکثریت طالبان را غلجایی ها تشکیل می دهند، غالباً غلجایی ها بیشترین طرفداران طالبان اند و درانیها آنها را تهدید به قبایل خود می شمارند. اما گروه های طالب پرست به کمک پاکستانی ها، انگلیسها و امریکایی ها جنگ را از جنوب به شمال انتقال دادند تا آرمانهای پشتونیستی خویش را در قدرت نمایی طالبان جستجو نمایند. روی تصادفی نیست که طالب پرستان چی چپی و چی راستی و حتا خانم طالبان "لبسریندار" در جنایات و شعله های آتش جنگ در شمال بویژه در قندوز با افتخار از طالبان و جنایات آنها دفاع می کنند.
گروه سوم پشتون ها را طالب طلبان محافظه کار تشکیل می دهند. این گروه مخالف هر نوع جنگ طالبان در جنوب هستند، ولی طرفدار جنگ طالبان در شمال هستند. بسیاری ناقلین شمال شامل این گروه میشوند. روی تصادفی نیست،که بسیاری ناقلین در شمال از طالبان حمایت می کنند و به آنها پناه میدهند و به کمک طالبان در شمال به جان، مال و ناموس مردم بومی تجاوز میکنند.
در نتیجه جنگ های اخیر در شمال بویژه در قندوز ما شاهد یک جنبش جدیدی طالب پرستی مشابه به سالهای نود هستیم، که اکثریت پشتونهای چپی و راستی افراطی در یک جبهه واحد متحد شده اند.

*****

گفتمان دوم: جنبش ضد طالبان در میان تاجیکان
بعد از فاجعه قندوز یک تحرک بزرگی در مخالفت با طالبان در میان تاجیکان افغانستان و تاجیکستان بوجود آمده است. امام علی رحمان رییس جمهور تاجیکستان برای جلوگیری از بی ثبات ساختن کشورش دست به کمک نظامی به روسیه دراز کرده است. در افغانستان از مردم عوام تاجیک گرفته تا فرماندهان نظامی و نخبگان سیاسی و فرهنگی فعالانه وارد میدان نبرد و سیاست شده اند و در جنگ روانی با طرفداران طالبان هم در رسانه ها و هم در پارلمان و حکومت با جسارت بی سابقه مخالفت خویش را به جنایات طالبان بیان می کنند.
از لحاظ رویکرد سیاسی تاجیکان نسبت به طالبان به سه دسته تقسیم می شوند:
1)    ایجاد جبهه متحد ضد طالبان. این گروه خواهان بسیج مردمی و برخورد قاطع با طالبان و حامیان داخلی آنها اند. چنانچه طرفداران هم چو برخورد از یک تعداد فرماندهان جهادی سابق گرفته تا نسل جوان را شامل می شوند. این گروه تصور می کنند، که چندان تفاوت جدی میان اهداف طالبان و پشتونها وجود ندارد و اکثریت پشتونها از طالبان بدلایل پشتونولی حمایت علنی و مخفی می کنند. اینها به این باور رسیده اند، که تفاهم سیاسی با پشتونها ضیاع وقت است. چنانچه یک تعداد فرماندهان نیروهای خویش را وارد نبرد با طالبان کرده اند و یک تعداد جوانان فضای سیاسی بسیج اجتماعی بر علیه طالبان و طالب پرستان را از طریق رسانه ها و شبکه های اجتماعی براه انداخته اند.
2)     گفتمان منطقی با پشتون ها. این گروه شامل یک تعداد نخبگان سیاسی تاجیک میشود که میان پشتون و طالبان تفکیک قایلند. این گروه تلاش می کنند، که نخبگان و سیاستمداران پشتون را از راه منطقی متقاعد سازند که جنایات طالبان هیچ توجیه انسانی، مذهبی و تباری ندارد. بگونه مثال امرالله صالح در واکنش به برادر خواندن حامد کرزی بار ها گفته است:" طالبان برادران ما نیستند!"، طالبان لشکر اجیر آی اس آی اند". تروریزم قوم، زبان و مذهب ندارد!". اما این استدلال ها کمتر توانسته طالب پرستان را که عنان سیاست، قدرت، سرمایه و حمایت خارجی تروریزم را با خود دارند، راضی بسازند که دست از حمایت طالبان بردارند.
واقعیت اینست که برخلاف تصور برخی ها "تروریزم افغان" هم مذهب دارد، هم تبار و هم آدرس و آنرا در افغانستان در سه دهه اخیر بنمایش گذاشته اند. همین خصایص باعث شده است، که "تروریزم افغان" قدرت و راز ماندگاری خویش را از پیوند ها و خاستگاه های تباری، مذهبی، زبانی و منطقوی می گیرند.
3)    محافظه کاران تاجیک. باز تولید روان و منطق گروه محافظه کار تاجیک همیشه ترس و سازش و گریز است. این گروه از ترس اینکه پشتونها خشمگین نشوند و یا منافع شخصی شانرا از دست ندهند، کوشش می کنند، که جنایات طالبان را بطور علنی محکوم نکنند، ولی نفرت شان را نسبت به طالبان و حامیان شان در خفا ابراز می کنند. این گروه نه جسارت اعتراض خیابانی را دارند و نه رسانه ای و یا گفتگوی مستقیم با حامیان طالبان. این گروه وقتی طالب در قدرت بیایند، از هر طالب پرست کرده، طالب پرست تر می شوند و اگر داعش بقدرت برسد، بهترین متملقین داعش خواهند بود.این دسته تاجیکان ترسو مانع مبارزه و مقاومت در برابر فاشیزم، طالبانیزم و یا داعش هستند.

*****

گفتمان سوم: منطق دفاع از جنایات "تروریزم افغان" چی است؟

شاید هیچ کسی بهتر از پاکستانی ها، سعودی ها، ترکی ها،امریکایی ها و انگلیسها در مورد ماهیت و تاثیرات منفی تروریسم آگاهی نداشته باشند. زیرا آنها خود خالق پروژه طالبان، القاعده و یا داعش هستند. به بیان دیگر آنها عوارض جانبی داروی تسکین بخش طالبان را در بازی های کلان راهبردی خوب آگاهی دارند. آنها می دانند که طالبان بحیث یک لشکر جنایتکار و مخرب اگر 70 فیصد دشمن را نیست و نابود می سازد، 30 فیصد ضرر جانبی به آفریننده گان و مربیان شان نیز وارد می کنند. چنانچه در 14 سال اخیر نه تنها پشتونها قربانی های فراوان در نتیجه جنگ های طالبان دادند، بلکه صد ها سرباز پاکستانی و غربی در جنگ با تروریزم ساخت خود شان کشته دادند. ولی بازهم دست از بازی دوگانه شان با تروریزم نکشیدند.
طالب پرستان تحصیل یافته افغان نیز می دانند، که طالبان بحیث یک لشکر جهل و خشونت و با افکار ضد تمدنی خویش به هر اندازه که به مردم غیر پشتون ضرر می رسانند، به همان اندازه خانمانسوز برای پشتون ها اند. ولی آنها تلاش می کنند عوارض جانبی طالبان را بر خودشان کاهش دهند و بیش تر از آن ها در معادلات قدرت داخلی استفاده کنند.

به باور این قلم پشتون ها به سه دلیل از طالبان دفاع می کنند:

1)    احساسات پشتونولی. این حس آنقدر در میان پشتونها ژرف است که از یک پشتون بیسواد و مذهبی گرفته تا نخبگان ملحد طالبان را فرزندان قبیله می شمارند.
بگونه مثال وقتی غنی احمدزی می گوید" 98 فیصد گویندگان یک زبان در زندانها" بی عدالتیست، این تنها صحبت دل یک رهبر سکولار پشتون نیست، بلکه احساس تباری میلیون ها "پشتونی لر و بر" است.

2)    جایگاه طالبان در تعادل قدرت قومی. اکثریت پشتونها از ملحد گرفته تا یک انسانی مذهبی از طالبان بدلایل توازن قومی قدرت در معادلات داخلی حمایت می کنند. بسیاری پشتون ها مدیون طالبان و پاکستان هستند که حاکمیت سنتی شانرا از دست مجاهدین شمال نجات دادند. نخبگان پشتون در 14 سال اخیر از ظهور مجدد طالبان بحیث شمشیر داموکلس برای ترساندن غیر پشتونها و گرفتن امتیازات از غرب استفاده اعظمی نمودند. سقوط قندوز قدرت نمایی پشتونهای ناقل در شمال را نشان می دهد و تقریباً همه پشتونها جنایات طالبان را نادیده گرفتند.

3)    در بازی های جیوپلیتیک. اکثریت نخبگان پشتون می دانند که طالبان یک لشکر اجیر پاکستان اند. اما بسیاری نخبگان سیاسی پشتون ازین ماموریت طالبان برای منافع قوم پشتون و یا حد اقل منافع یک حلقه پشتونیسم استفاده می کنند. برجسته ترین مثال آن بقدرت رساندن کرزی و غنی از راه تقلب و دریافت امتیازات مالی و قرارداد امنیتی با امریکا است. واقعیت اینست، که اگر طالبان پشتون نبودند، غرب برای پشتونها امتیازات سیاسی، اقتصادی و حتا امتیازات تولید و قاچاق مواد مخدر را هرگز نمی دادند.


نتیجه گیری
این استدلال برخی نخبگان تاجیک که ما از طالبان بدخشی دفاع نمی کنیم، لهذا شما هم از طالبان قندهاری دفاع نکنید، احساس پشتونولی هیچ پشتونی را نسبت به طالبان تغییر نخواهد داد. شاید بهتر باشد بجای توصیه به پشتونها که دست از پشتونولی بردارند، باید در جستجوی راه های " تاجیکولی" و نقشه راه نجات برای خود از شر فاشیزم، طالبانیزم و بردگی در سده بیست و یکم بر آیند.

هارون امیرزاده
15 اکتبر 2015


 

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در پنجشنبه ، 30 مهر 1394 ، 10:25
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 172 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.