Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

تفسیر شخصیت و تحلیل اصلاحات امان الله خان PDF پرینت ایمیل
کی کیست - شخصیت هــــای مـــلی، ادبـــی و تــاریخـــی
نوشته شده توسط عبدالقدیر علم   
دوشنبه ، 15 شهریور 1395 ، 08:23

تفسیر شخصیت و تحلیل  اصلاحات امان الله خانمقدمه: از انجا ئیکه هم میهنان ما در مورد بر خی شخصیت های سیاسی ، علمی وتحولات تاریخی کشور  تفاوت واختلاف نظر دارند لازم  است تا بخاطر بر داشتن پرده از برخی ابهامات ونزدیک ساختن نظریات  وقضاوت شهروندان در مورد پدیده های این چنینی  شخصیت ها بدون مبالغه وتوجیه  بصورت واقعی ودرست معرفی  وتحولات  که من حیث نقطه عطف در تاریخ کشور بحساب میاید هم در مطابقت به واقعیت موجود جامعه مورد تحلیل وارزیابی قرار گیرد. بگونه مثال شاه امان الله خان یکی از شخصیت های است که ملت افغانستان را هم در دورۀ زعامت وهم در دوام تاریخ به دو بخش فکری وسیاسی تبدیل کرده است چنانکه  برخی بر نامه  اصلاحات وآزادی خواهی آنرا مایه ترقی وافتخار افغانستان دانسته وعدۀ انرا قاتل پدر، غاصب قدرت، لا ابالی وحتی کافر میخوانند، در چنین وضعیتی بجای روخوانی خطو ط مشکوک تاریخ به تحلیل بیطرفانه ومنطقی نیاز است تا بتوانیم از جهت های مثبت بهره بگیریم وپهلو های منفی را تشخیص وبه آرشف تاریخ  پرما جرای  کشور بسپاریم.
•    تفسیر شخصیت شاه امان الله خان : تاریخ نویسان در مورد خصو صیت طفلی وجوانی وتحصیلات امان الله خان خیلی ننوشته اند تنها به این اکتفا کرده اند که پسر سوم امیر حبیب الله خان بود واز قوم بارکزالئی که بعد از مرگ پدر بخاطر کنار زدن کاکا از کا بلیان بیعت گرفت تا پا دشاه شود.سپس ادامه میدهند به افتخارات آن که استقلال افغانستان است که بعد از یک جنگ با قوای انگلیس وهند در مرز افغانستان فعلی ومتارکه با انگلیس در موافقتنامه راولپندی در سال 1919 میلادی صورت گرفت  که از نظر من کافی نیست. تعریف شخصیت امان الله خان ومرگ پدر آن وطریق بقدرت رسیدن  آن از اوراق مشکوک تاریخ است.واما اینکه  نسبت به سلفش عاد لتر، صلح ،طلب تر ترقی خواه تر ووطندوست بوده قابل انکار نیست.چون او علاوه بر بر نامه های اصلاحی بر خلاف شاه هان دیگر بخاطر تحکیم قدرت به جنگ وخونریزی روی نیاورد.اما او ضمن همه خوبیها اشتباهات هم داشته که به چند مورد بشرح ذیل اشاره میکنیم.
•    سفر شش ماهه بخارج از کشور در عین مسئولیت وزمام داری  کمتر از یک اشتباه جبران نا پذیر  نبوده.
•    انتقال بر نامه اصلاحات از خارج بدون درک ومحا سبه واقعیت های فر هنگی واعتقادی مردم اشتباه دیگر بود واو میتوانست قبل از صدور فرمان معادل مدت سفرش  با علما وموی سفیدان  درین زمینه بحث وتبادل نظر کند.
•     رفع حجاب آنهم  در شرائط که حامیان شاه مسئله نکاح وطلاق را هم  درست نمیدانستند از مهیج ترین اقدامات او بود که در افغانستان تا هنوز کسی قدرت دفاع ازین اقدام را ندارد.
البته برخی اصلاحات آن  مانند معارف ومالیات وعرضه خدمات اجتماعی وغیره بالا تفاق قابل تا ئید وحمایت است چنانچه برخی مانند موارد فوق بالاتفاق  قابل رد بوده است ومن درین نوشته  از مجموع اصلاحات شاه امان الله صرف در محور یکی از اصلاحات آن مکث میکنم که  قدری ابهام دارد ویا اینکه در مورد آن بین افراد واقشار جامعه ما دو دستگی وجود دارد وآن  فرمان  منع تعدد زوجات بطور خاص  در بین کار مندان حکومتی بوده است که ایا شاه ومسئول کشور حق دارد در شرائط خاص  تک ازدواجی را بجای  تعدد تا چهار ترجیح دهد وقانونی سازد.
آیا در جامعه اسلامی محدودیت ازدواج به  یک خانم  جزء بر نامه اصلاحی دولت شده میتواند؟
برای حلت وحرمت اشیاه  از رهگذر دین وشریعیت اسلام باید به جایگاه وحکم آن  نگاه کرد که تعدد ازواج در شریعیت اسلام واجب است، سنت است ؛ مباح است ویا مکروه ونا جا ئز؟هر گاه ما موقعیت تعدد ازواج  از دیدگاه شریعیت مشخص ساختیم بعد میدانیم که اتیان به آن  چه حکم دارد و وبر ترک آن چه اثری بر مرتکب مرتب میگردد. تعدد زوجات از نظر  اسلام حین ضرورت یک امر مباح است  وحکم اباحت از آیه شریفه(فانکحوا ما طاب لکم من النساء مثنی وثلات ورباع  .فإن خفتم آن لا تعدلوا فواحدة) آیه 3 سوره نساء) استنباط میشود ، هر چند صیغه نکاح به شکل امر ذکر شده اما معنی اش اباحت است نه وجو ب مثل اینکه خداوند ج خطاب به حجاج میفر ماید ( فإذا حللتم فاصطادوا . آیه 2 سوره ما ئده ) بعد از شکستن احرام شکار کنید که معنی اش امر به شکار نیست بلکه ذکر اباحت است.یعنی نکاح چهار  زن حین ضرورت ونیاز با شرط تضمین عدالت وعدم خوف از خشونت  یک امر مباح است.

پاسخ: هیچ انسانی بخصوص مسلمانی حق ندارد بگوید تعدد زوجات حرام وممنوع است چون مخالف نص صریح  ایه اباحت  قرار میگیرند. واما  محدودیت نکاح با یک زن بخاطر عملی ساختن مفهوم جزء دوم  همین ایه که  حین خوف بر عدم عدالت  بر تک زوجی تا کید نموده  هیچ مشکلی شرعی ندارد.برخی ادعا میکنند که شاه ویا رئیس دولت چه میداند شخصی عدالت نکرد؟ جواب اول این است اشخاص هم نمیگویند ما عدالت نکرده ایم بروز خشونت های خانوادگی ود فامیل های چند زوجی خود دلیل است که بسیاری ها عدالت نمیکنند وخداوند ج هم فرموه (ولن تستطعوا أن تعدلوا بین النساء ) لذا منع تعدد زوجات روی ملحوظات وشرائط خاص  که تحقق عدالت وجلو گیری از خشونت مطرح باشد و مؤید ومثبت امر خداوند ج   که فرموده ( فإن خفتم أن لا تعدلوا فواحدة)  باشد مجاز واز وظایف رئیس وحاکم مسلما نهاست...از آنجا ئیکه نقض عدالت واشاعه خشونت در تعدد زوجات بیشتر متصور است پس حاکم مسلمان حق دارد این حکم الهی را عملی کند (فإن خفتم أن لا تعدلوا فواحدة) عجب این است که همه دوزنه ها ادعا دارند که ما عدالت میکنیم مگر فرمودۀ خداوند ج هیچ محل تطبیق ندارد؟(خداوند با تا کید میفر ماید که هرگز نمیتوانید بین چند زن در یک نکاح عدالت تا مین کنید.!  پس بحکم وفرمودۀ خداوند ج باید احترام گذاشت و حین ترس از عدم تطبیق عدالت بین زوجات بر یک ازدواج  اکتفا کنید.اگر زعیم و رئیس یک کشور اسلامی با وصف اعتقاد بر اباحت تعدد زوجات حین ضرورت آنرا بخاطر تضمین عدالت  وجلو گیری از خشونت وبه تاسی از حکم خداوند ج  به   ازدواج واحد مقید میسازد کار شایسته ونیکوست چون بجای عملی ساختن یک امر مباح تا کید خداوند ج فواحدة  را بجا آورده است که این هم حکم خداوند مؤکد تر از چهار نکاح است.

چرا علیه رفورم واصلاح طلبی امان الله خان قیام شد؟. قیام جزء فر هنگ مردم افغانستان است این قوم قبل از صحبت ومشوره سنگ وتفنگ وشمشیر بدست میگیرند.دوم برخی اصلاحات امانی با فر هنگ رائج در افغانستان در جنگ بود سوم اما ن الله خان این اصلاحات را بعد از سفر شش ماهه بمثابۀ سوغات به افغانستان آورد واز خارج آورد در حا لیکه مشکلات  باید در داخل اجتماع  ریشه یابی و کلید حل هم در هنجار ها و قواعد رائج وحاکم در جامعه جستجو گردد، اما امان الله خان مشکل را در افغانستان زیر ذره بین گرفت وکلید را بعوض رائی مردم  از اروپا آورد که برایش گران تمام شد.ویا اینکه این بخش از اصلاحات در جمع اصلاحات تحریک کننده دیگر مانند رفع حجاب واعلان جدائی دین از مذهب اعلان  که در جامعه افغانی حساسیت بر انگیز است  که قبل از با سواد شد ن کل افغانستان  طرح ان مانند زدن مشت بر لبۀ تیز شمشیر بوده است.امان الله خان باید مواد اصلاحی را درجه بندی میکرد وبرای تطبیق هرکدام شرائط زمانی مشخصی را در نظر میگیرفت..این اشتباه در زمان حکومت ترکی هم تکرار شد .
جهاد وقیام یا مظاهره واعتصاب ؟: قبل از مظاهره واعتصاب ومخالفت های مدنی دست بردن به سلاح وشمشیر زیر نام جهاد آن هم در یک کشور اسلامی خیلی خطر ناک است. اگر زعیم شخص منتخب باشد که از طرف مردم تا ئید شده لزومی ندارد مردم بخاطر اصلاح وتغییر یکی از دسا تیر ویا فرا مین آن دست به شمشیر وتفنگ ببرند چون گناه ریختن یک خون به مراتب  بیشتر از اشتباه شاه ویا زعیم است.پس بهتر است مردم به تغییر قانون از طریق راه انداختن مظاهرات وتجمعات، جرگه های رسمی پارلمان وغیره اقدام کنند واگر رئیس دولت به تغییرات از طریق رائی نمایندگان تن ندهد درانصورت طبعا یک دیکتاتور است و پیامد  قیام  های مردمی ومسئولیت  خونریزی هم بدوش رئیس خودکامه مملکت واطرافیان وحامیان آ« خواهد بود.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 192 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.