Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

میــر عــلی احمــد شـــامل، ســـالک وادی هفتگـــانۀ آزادی و مقـــاومت PDF پرینت ایمیل
کی کیست - شخصیت هــــای مـــلی، ادبـــی و تــاریخـــی
نوشته شده توسط پرتو نادری   
دوشنبه ، 7 دی 1394 ، 08:28

پرتو نادرینصیر مهرین در کتاب « لاله رخان سروقد» در پیوند به جایگاه ادبی، مبارزات سیاسی و شخصیت اجتماعی و فرهنگی میر علی احمد سالک پژوهشی دارد، بسیار سودمند و گسترده. شاید بتوان گفت که او نخستین  نویسنده‌ و پژوهش‌گری است که با این گسترده‌گی در پیوند به شخصیت این شاعر مبارز و نستوه نوشته است. شعرهای آمده در این نبشته از همین کتاب برگزیده شده اند.
میرعلی احمد شامل  که در شعرهایش «سالک» تخلص می کند  یکی از چهره‌های درخشان جنبش‌های سیاسی و روشن‌فکری در کشور است. در بُعد دیگر او  شاعری است استوار، هدف‌مند که با آگاهی و تعهد اجتماعی می سراید. همین شعرهای برجای مانده از او نشان می دهد که او پیوسته در خط شعرمقاومت ایستاده  و باشعرش نیز به جنگ خودکامه‌گان اریکه نشین رفته است. او از همان دوران جوانی شور سیاسی و مبارزه در سر داشت. به قول میر غلام محمد غبار پس از آن که جنبش‌های سیاسی در  کشور شکل گرفت، دانش‌جویان دانشگاه کابل با حلقه‌های مطبوعات آزاد و جناج چپ پارلمان پیوند‌هایی برقرار کردند که سر انجام در نتیجۀ چنین پیوندهایی در آغاز سال1329خورشیدی برابر با اپریل 1950 اتحادیۀ دانش‌جویان دانشگاه کابل شکل گرفت که نخستین اتحادیۀ دانش‌جویان در کشور بود. غبار می نویسد: « اعضای کمیتۀ اجرایی اتحادیه این‌ها بودند:« میرعلی احمدخان شامل ( او در اواخر 1329 با لغو اتحادیه از طرف حکومت با سید محمدخان میوند، محسن خان طاهری، حبیب خان صافی و حیدر خان نورس برای دایم و سه نفر دیگر عظیم خان طاهری، شاه علی اکبرخان شهرستانی و اخترخان برکی برای یک سال از فاکولته‌ها طرد شدند. میر علی احمدخان شامل بعد از 1336 تا 1341 محبوس نیز گردید.»
افغانستان در مسیر تاریخ، 1378، ص، 360-361.
شامل خود نیز در یاد داشتی که بر گزینۀ شعرهایش نگاشته به این رویدادها این گونه اشاره می کند: « من که کیش و آیینم، مبارزه با استبداد و خاینین و استعمارگران، دفاع از ستم‌کش و حمله به ستم‌گر بوده  و هست، به این جرم یک مرتبه در ماه عقرب سال 1329 از صنف دوم فاکولتۀ حقوق و علوم سیاسی اخراج و مصارف تحصیل برمن حواله گردید و بار دوم شب 15 سرطان سال 1336 در عصر حکومت وحشت و ترور سردار محمد داود خان در زندان ولایت کابل( مخصوص اول و دوم ) مدت پنج سال و نیم ماه در حالت تجرید مطلق ( کوته قفلی) زندانی گردیدم.»
لاله رخان سروقد، 1391، ص132.
آن گونه که در یاداشت شامل می خوانیم او بار دوم در صدارت داودخان است که روانۀ زندان می شود.  این زمانی است که داودخان جلو فعالیت‌ها احزاب و سازمان‌های سیاسی را گرفته و دامنۀ نشرات نشریه‌های غیر دولتی را بر چیده است. شامل سالک، زمانی که حزب وطن به رهبری میر غلام محمد غبار در 16 جدی 1329 برابر با 1950 میلادی در شهر کابل پایه گذاری شد، عضو هیئت عامل مرکزی حزب بود. غبار در این پیوند از ده تن نام می برد که شامل نام نهم در این فهرست است.
ظاهراً شامل سالک، به اتهام دست داشتن در کودتایی که گویا قرار بود عبدالملک عبدالرحیم زی وزیر مالیۀ  داود انجام دهد، زندانی می شود. امروزه دیگر روشن شده است که نه کودتایی در میان بوده و نه هم شامل سالک با آن منش مبارزه جویانه یی که داشت می توانست با یک شخصیت متعصب و وابسته به خاندان سلطنتی  در یک کودتا هم دست شود.
میر محمد صدیق فرهنگ در خاطرات خود در این پیوند می نویسد: « عبدالملک عبدالرحیم زی  وزیر مالیه و مرد مقتدر کابینه، که تا چندی قبل مقرب‌ترین وزرا به طور ناگهانی از وظیفه اش معزول و زندانی شد. در دنبال گرفتاری او یک تعداد از اشخاص از ماموران وزارت مالیه و چند تن از رفقای حزب وطن مثل حاجی عبدالخالق معاون شاروالی کابل، آصف آهنگ، میر علی احمد شامل، غلام حیدر پنجشیری و نادرشاه هارونی نیز حبس شدند. حکومت حسب معمول اعلامه یی پخش نمود و وزیر مالیه را با الفاظ مجمل به سوء استفاده و سازش متهم ساخت و سایرین را نیز هم‌کاران او شمرد. هرچند من وزیر مالیه را که از جملۀ سر سپرده‌گان داود بود از نزدیک نمی شناختم؛ اما از آن‌چه راجع به چهار نفر رفیقانم اعلان شد، دانستم که ادعای مذکور به کلی ساخته‌گی و دور از حقیقت است؛ زیرا وزیر مالیه که شخص مغرور و خود خواه و در عین حال پشتون متعصب بود، به هیچ صورت حاضر نمی شد با اشخاصی مثل حاجی عبدالخالق و شامل و آهنگ که دو نفر اخیر علاوه بر نداشتن رتبه و مقام، قزل‌باش هم بودند هم‌کاری کند و از آن مهم‌تر این که رفقای خود را می شناختم که هرگز با چنان شخص مستبد و دیکتاتور مشرب، هم‌کار نمی شدند و اگر هم چنین پیش‌نهادی به ایشان صورت می گرفت حتمأ پیش از قبولی آن‌ها در این باره با من مشوره می نمودند. بعدها هنگامی که قضیه آهسته آهسته روشن گردید معلوم شد که حبس ملک خان اساسأ از مخالفت وسرکشی او با نعیم خان نشاًت کرده بود.»  خاطرات میر محمد صدیق فرهنگ،1394، ص، 278.

زندان با همه بدی‌های که دارد جایگاه شگفتی است. جایگاه آموزش و جایگاه فرو رفتن درخود و کشف نیرو‌های درونی خود. در زندان انسان‌های به خود شناسی بیشتری دست می یابند.  شامل سالک، در پیوند به شعر و شاعری خود می گوید که روزگار دشوار زندان، پنجرۀ شعر وشاعری را به روی او گشود. به تعبیر آن شعر معروف مسعود سعد سلمان همین نظم جان‌فزای  در زندان با زنده‌گی  دشوار شامل پیوند تنید. هر چند او فرتنانه شعرهایش را بی بهره از ارائه های ادبی خوانده است؛ اما برخلاف شعرهای او از زبان ساده، روان و عطفه انگیزی برخوردار است. شاعری است اندیشه‌ور و آگاه که خواننده اش را به اندیشیدن در پیوند به وضعیت حاکم اجتماعی  فرا می خواند. با استبدادسلطتی  سر سازش ندارد.  ازحافظۀ ژرفی برخوردار است. چنان که خود نوشته، او همه شعرهایش را در زندان در حافظه داشت تا این که پس از رهایی شعرهایش را که در حافظه پنهان کرده  بود روی کاغذ ریخت. آن گونه که گفته است: « وقتا که به تاریخ 19 سنبله از زندان رها گردیدم، چند ماه بعد به رشتۀ تحریر در آورده شد. از آن جایی که برگ وبار دیگری از من در زنده‌گی نبود و نیست خواستم برگ و بار زنده‌گی ام این پرت و پلاها باشند. بدین ملحوظ جمع آوری شد.

نه شگوفه یی نه برگی، نه ثمر نه سایه دارم
متحیرم که دهقان، به چه کار کشت ما را.»
لاله رخان سروقد، 1391، ص 133.

آن گونه که پیش از این گفته شد سروده‌ها شامل بیشترینه دارای ویژه‌گی‌های  و مشخصه‌های شعر مقاومت است، اگر غیر از این می بود، می شد که در پیوند به صداقت او نسبت به اندیشه سیاسی و بینش روشنفکرانه اش تردید کرد. او همان گونه که تا اخرین روزهای زنده‌گی نسبت به اندیشه‌های آزادی خواهانۀ خود وفادار ماند به همان  گونه با صمیمیت و تعهد شاعرانه آن اندیشه ها را ردای رنگین شعر پوشاند.  شامل مبارز استواری بود، هم  در  برابر استبداد سلطنتی و هم در برابر استعمار . این گونه است که شعرهایش لبریز از چنین پیامی است. شاعری نه‌ترس و ایستاده بر خط حق ، داد و دادگستری. او در این خط تا آخر گام برداشت. نظام کودتایی ثور نیز هستی او را بر نتافت. چنان که پس از کودتای خونین ثور 1357خورشیدی اسیر دستان خون آلود دژخیمان نظام دست نشاندۀ شوروی شد.  شاعر را بار دیگر بردند به زندان؛ اما این بار دیگر هیچ‌گاهی بر نگشت و سیمای او دیگر در چارچوب دروازۀ خانه  پدیدار نشد و کودکان بی هوده چشم به راه پدر ماندند. کس نمی داند که او چه‌گونه در پلیگون‌های پل‌چرخی  آخرین قطره‌های خونش را به ریگ‌ها و خاک‌های سوزان زادگاهش کابل، بخشید تا نخل آزادی به برگ و باری برسد.

سر پرشور و جنون تحقۀ داری کردم
سالک عشق وطن گشتم و کاری کردم
نخل آزادی شود تا به وطن پر بر و بار
خون بیفشاندم و در پاش نثاری کردم
خوان یغما چو نمودی وطن ای یغماگر
خویش را از تو و آن سفره کناری کردم
« نادرم» مژدۀ اعدام بداد و به ستم
تا سردار چنین دارو مداری کردم

کاربرد واژۀ « نادر»  در این شعر به گونۀ نمادین می تواند اشاره‌یی باشد به سلطنت میراثی نادرشاه، ورنه در روزگاری که شامل، زندانی بود سال‌ها پیش گلوله‌های عبدالخاق او را ازپای در انداخته بود. به گفتۀ حافظ:« که سالک بی ‌خبر نبود ز راه و رسم منزل‌ها» شامل سالک نیز  می دانست که  او در راهی گام گذاشته است که از کوره‌ راه‌های دشوار و از دریاهای خونین خواهد گذشت و برای رسیدن به عدالت و آزادی باید بهایی پرداخت.

به خاینین وطن یک سره ستیزه و کین
مراست مسلک و کیش و مراست مذهب و دین
به زیر خاک بری آرزوی آزادی
اگر به خون نکنی دامن کفن رنگین
1391، ص، 143.

شاعر مقاومت باید در شعر و کردار خود شاعر مقاومت باشد. نمی شود دشمن را در شعر کوبید و آزادی را صدا زد؛ اما در کردار گوشۀ چشمی به او داشت. شماری از شاعران شعر مقاومت می سرایند و شماری خود مقاومت اند. این هم یک اصل است که شعر مقاومت باید با جنبش مقاومت در آمیزد. این که شاعر خود باالفعل هم‌گام با جنبش مقاومت چه از گونۀ روشن‌فکری آن و چه از گونۀ رزمی گام می زند، دیگر اوج کمال است. شامل در این شعر به همین نکته اشاره می کند که شاعر مقاومت نمی تواند کین در برابر ستم‌گر نداشته باشد!


در وطن‌خواهی سزد، کین با ستم‌گر داشتن
درد ملت، سوز مسلک، شور در سر داشتن
غیر درد و معرفت دعوی مسلک ابلی‌است
بادۀ بی نشه را نتوان به ساغر داشتن
ای سیه دل دور شو از محفل روشن‌دلان
در صف خاصان سزد قلب منور داشتن
زین دو رویی ها چه حاصل، این  تضاهر تا به کی
بر زبان چیزی و در دل  چیز دیگر داشتن
یک سو از خاین دفاع و یک سو از مسلک سخن
ننگ باشد قحبه زن را هم دو شوهر داشتن

در پایان شعر از سرور جویا، یاد می کند. از همت او که چنان نماد استواری و مبارزه در برابر دشمن  قامت بلند کرده است. اندرز می دهد که باید از او آموخت و او را الگوی  مبارزه و استواری ساخت. مردی که چون از زندان بیرون شد دیگر همه جوانی اش را دیوارهای  حریص زندان بلعیده بودند.

در وطن‌خواهی و مسلک ای وطن‌خواهان سزد
همت و ایثار « جویا» ی دلاور داشتن
1391، ص 146.


در جهت دیگر به همان پیمانه‌یی که  نسبت به خاینان وطن  نفرت در سینه دارد، به همان پیمانه از یاران نمیه را و مبارزان فصلی  بیزار است. یارانی که از نیمه راه بر می گردند، پشت بر دوست می کنند و روی به دشمن  و تفاهم با او.

آن رفیق کاروان آخر شریک دزد شد
باید اول زین عزیزان سر ز تن بر داشتن
گوشۀ دیوار زندان به که سالک صبح و شام
سر به پای خاینین و رو به هر در داشتن
1391، ص 147.

شاید این شعر سالک اشاره‌یی باشد به آن شخصیت‌های سیاسی و مبارزانی که پیوسته خواسته اند تا خرمن شان را به سوی بادهای موافق باد کنند.  مانند شماری از شخصیت های سیاسی دوران شاه محمود خان که تا داود خان عنان صدارت را دست گرفت  رفتند و در کاسۀ خونین او دست دراز کردند. چنان بود که  رسیدند به جاه و مقامی که خود سر افکنده‌گی بزرگی تاریخی بود. شامل بزرگوار!  روزگار همیشه چنین بوده است. هم اکنون نیز چنین است. هم اکنون نیز شماری برای آن به ادبیات می پردازند تا آن را چنان کالای در بازار سیاه و مکارۀ سیاست بفرشند تا از ادبیات به نان معمله‌گری برسند. فرق بسیار است در میان آنانی که برای ادبیات و فرهنگ  کار می کنند و از آن سنگر مبارزه می سازند تا آنانی که همه استعداد شان  در ادبیات فروشی و در فرهنگ فروشی است.
پایان

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 142 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.