Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

گویندۀ ستاگ لب از سخن فروبست! PDF پرینت ایمیل
کی کیست - شخصیت هــــای مـــلی، ادبـــی و تــاریخـــی
نوشته شده توسط پرتو نادری   
جمعه ، 29 بهمن 1395 ، 10:18

گویندۀ ستاگ لب از سخن فروبست!بارق شفیعی با نشر گزینۀ « ستاک» در دهۀ چهل خورشیدی در حلقات فرهنگی کشور نه تنها به حیث یک شاعر نوجو و مدرن شناخته شد؛ بل‌که او با همین گزینه در ردیف شاعران سیاسی سرای افغانستان نیز جای‌گاهی قابل توجهی یافت. نشر این کتاب در آن روزگار، خود حادثه‌‌یی بود،نه تنها از نظر محتوا؛ بل‌که ازپرتو نادری نظرساختار و تلاش‌های او برای رسیدن به سرزمین‌های گستردۀ شعر آزاد عروصی یا نیمایی نیز.

 

این نخستین گزینۀ نشر شده در کشور بود که شاعری پس از یک رشته تلاش‌های نخستین می‌خواست تا گام‌های استوارتری در سرزمین شعر آزاد عروضی بردارد. این که در آن روزگار بارق شفیعی و شمار دیگر از شاعران نوجو در افغانستان در نیمایی سرایی‌هایی خود به چه پیمانه موفق بوده اند، امر دیگری است. تا جای که من می اندیشم پس از کتاب « نوی شعرونه» یا اشعارنو  که نخستین  تجربه‌های شاعران نوپرداز آن روزگار در آن گرد آوری شده بود، ستاک بارق شفیعی نخستین گزینۀ مستقل یک شاعر جوان بود که در پیروی به شعر آزاد عروضی در دهۀ چهل به نشر رسید.

او با همین گزینه در دهۀ  چهل و پنجاه خورشیدی  به حیث یکی از شاعران نیمایی سرای افغانستان شناخته شد. او در آن دوران از بسیاری شاعران هم‌‌‌روزگار خود شهرت بیشتری داشت؛ اما این شهرت به این مفهوم نبود که او بهتر از دیگران می‌سرود؛ بل‌که شهرت او  از فعالیت‌های سیاسی اش در حزب دموکراتیک خلق نیز سرچشمه می‌گرفت.  او نخستین مدیر مسوُول جریدۀ خلق ارگان نشرانی حزب دموکراتیک خلق نیز بود.
بخش بیشتر گزینۀ ستاک، شعرهای سیاسی و اعتراض شاعر است. شعرهای که با جنبش روشن‌فکری چپ آمیخته بود. شاعر نظام  شاهی را نمی پذیرد و درچارچوب بینش‌های سیاسی خود هواخواه پایه‌گذاری نظامی است که مدینۀ فاضلۀ رو را می‌سازد.

بارق به سال 1310 خورشیدی در کابل به دنیا آمد و سال 1333 با نخستین سروده‌های به سرزمین شعر و شاعری گام گذاشت.  با این‌حال کودتای هفت ثور1357 نقطۀ عطفی است در شعر وشاعری بارق شفعی. می‌‌شود گفت نقطۀ برگشت این شاعر از شعر مقاومت به سوی شعر رسمی و دولتی. بدین‌گونه او در این دوره  همراه با شاعران وابسته به حزب دموکراتیک خلق، به شاعران دولتی بدل شدند و دیگر  وسعت پرواز شعرشان با قفس سیاست‌ها و اندیشه‌های ایدیولوژیک حزب اندازه می‌‌‌شد.
ایدیولوژی حاکم فراخنای دید شاعرانۀ آنان را تنگ و تنگ‌تر ساخت و هرقدر که خشم مردم نسبت به دولت دست نشانده و حزب حاکم بیشتر می‌‌‌شد، شاعران و فرهنگیان وابسته به حزب نیز از دایرۀ توجه مردم دورتر می‌شدند. چنین شاعرانی به تدریج  خواننده‌گان خود را از دست دادند، حتا هم اکنون نیز خواننده‌گان چندانی ندارند، در حالی که در دهۀ  چهل و پنجاه، ستاک بارق شفیعی خواننده‌گان زیادی داشتند. وابسته‌گی چنین شاعرانی به حزب و دولت دست نشانده حتا کارهای ادبی آنان پیش از کودتای ثور را نیز زیر پرسش قرار داده است. حافظۀ فرهنگی افغانستان گویی می‌خواهد چنین شاعرانی را در آن سوی پرده‌های فراموشی و انزوا پرتاب کند! با این‌حال اگر آنان در آیندۀ شعر افغانستان جای‌گاهی هم که داشته باشند،  این جای‌گاه به آنان بر می‌گردد که پیش از کودتای ثور 1357 خورشیدی سروده شده اند.
مضمون عمده در شعر بارق همان دشمنی بانظام و فراخوان مردم و  رده‌ها آگاه جامعه برای سرنگونی نظام است. شعر  زیرین را ‌بارق در سال 1344 خورشیدی سروده و او در این شعر مردم را برای مبارزه برضد نظام حاکم و برپایی یک فردای روشن صدا می‌زند !

خیز تا باری به ضد برده‌گی
با گروه رنجبر عصیان کنیم
این نظام کهنه را برهم زنیم
وین دژ پارینه را ویران کنیم
جای آن سازیم دنیای دگر
با جهان آرزو های دگر .

خیز تا در پرتو فکر جوان
در فروغ اختر پندار نو
منزل پایان شب را بسپریم
تا سحرگه حل شود دشوار نو
گر تو همگام زمان سازی سفر
هیچ جایی نیست شام بی‌سحر .

خیز تا از بهر فردای نکو
«هر بد» امروز را سر بشکنیم
دشمنان خلق را رسوا کنیم
محبس افکار را در بشکنیم
رازها افتد برون از پرده‌ها
خواجه‌ها خواهند امان از برده ها.

www.bariqshafie.blogfa.com


شعر پای‌داری افغانستان چنان‌که گفته شد، در دهۀ پنجاه خورشیدی به گونۀ با ایدیولوژی مشخصی می‌آمیزد که در ادبیات سیاسی کشور به نام ایدیولوژی طبقۀ کارگر یاد می‌شد.
مخالفت با نظام و نظام سازی، آزادی و برابری که در این شعرها مطرح شده اند، از پنجرۀ همین ایدیولوزی دیده می‌شوند.
چنین است که در این دهه شماری از نمادهای هم‌گون در شاعران وابسته به چپ سیاسی دیده می‌شود که از هم‌گوونی دید سیاسی و ایدیولوژیک آنان رنگ می‌گیرد.
بارق شعری دارد زیرنام« نفرین». او این شعر را در 1349 خورشیدی سروده است. به نظام  شاهی نفرین می فرستد و همین‌گونه به رهبر ناظم که شاه است نیز. او دشمنی خود را با شاه و نظام او اعلام می‌دارد. در پایان از برپایی جهان خود سخن می‌گوید و از طلوع خورشید شرق‌زاد.
در این شعر از نمادهای چون شهر خستۀ تاریکی، دیو سیه‌کار، بوم لاش‌خوار، دزد شب،رهزن سیاه دل، اهریمن‌آرزو، چغد پیر، قلعۀ کهن، کور روشنی، روح تیره‌گی، پاسبان شب، پرده‌پوش وحشت زندان، بلای شب استفاده شده است که نمادهایی هستند برای شاه، نظام شاهی و وضعیت سیاسی- اجتماعی جامعه. در مقابل نمادهای چون پیک صبح، جلوۀ سحر، سیل سرکش، سیل سد شکن، فردای پرفروغ و خورشید شرق‌زاد نیز کار گرفته شده است. بدین‌گونه شعر به تقابل نماد بدل شده و نمادها در حقیقت مثابلۀ مردم و نیروی‌ها هواخواه تغییر و تحول است است در برابر نظام. این نیروها دژ افگن اند و دژخیم را در کام خود فرو می برند. بامداد می شود و شاعر جهان خود را آباد می‌کند.


نفرین به شهر خستۀ تاریکی
نفرین به روح تیرۀ دیو سیاه‌کار
نفرین به شب به جلوه‌گۀ بوم لاش‌خوار
نفرین به دزد شب
نفرین به رای دوزخی ره‌زنان شب
کاندر امان شب:
بس خون‌ها که ریخته از دشمنان شب
زان تا شب است و تو
ای ره‌زن سیاه‌دل اهریمن‌آرزو!
من با تو دشمن‌ام
من با تو و نظام سیاه تو دشمن‌ام

نفرین به جغد پیر
نفرین به جغد پیر بر این قلعۀ کهن
نفرین به خوی او،
هرقدر شب سیاه‌تر، او تیره‌کارتر
چشمان خون‌گرفتۀ او شعله‌بارتر
ای کور روشنی!
من پیک صبح روشن‌ام و جلوۀ سخر
من با تو دشمن‌ام
من با تو و نظام سیاه تو دشمن‌ام

ای پاسبان شب!
ای روح تیره‌گی!
ای پرده‌پوش وحشت زندان این دیار!
من سیل سرکشم که شب و روز می‌روم
غران و تند و سدشکن و کوه‌تاز و مست.
دژبان و دژ و هستی دژخیم این حصار
درکام موج‌های خروشان فروبرم
من با تو دشمن‌ام
من با تو و نظام سیاه تو دشمن‌ام

هان ای بلای شب!
فردای پرفروغ که خورشیذ شرق‌زاد:
بر غرب روی تابد وشب‌ها سحر شود،
برجای برج و بارۀ ویرانه‌های شب،
من هم جهان خویشتن آباد می‌کنم
خود را زبند شوم تو آزاد می‌کنم
من با تو دشمن‌ام
من با تو و نظام سیاه تو دشمن‌ام.


www.bariqshafie.blogfa.com

شاعری بارق شفیعی به مانند شاعری لایق در دو مرحله مشخص می‌‌شود. یعنی بارق از آغاز شاعری تا کودتای ثور 1357 و بارق از کودتا تا امروز. شعر این دو شاعر از همان دهۀ پنجاه خورشیدی به گونه‌یی آمیخته با بینش‌های ایدیولوژیک است. بارق به مانند لایق در مرحلۀ دوم شاعری خود به شاعر تمام عیار ایدیولوژیک و وابسته به حاکمیت و حزب بدل می‌‌شود و دیگر همه هستی را از پنجرۀ ایدیولوژی خود نگاه می‌‌‌‌کند و دایرۀ تعهد اجتماعی او تا دایرۀ بینش ایدیولوژیک تنگ‌تر می‌‌شود. از همین جهت این دو شاعر در این مرحله آن طیف نسبتاً گستردۀ خواننده‌گان خود را از دست می‌دهند که این امر آن‌ها را بیشتر و بیشتر به انزوای ادبی می‌کشاند. هرچند هردو در دوران حاکمیت حزب دموکراتیک به مقام‌های بلندی حزبی و دولتی دست‌یافتند؛ اما در مقابل از آن جای‌گاه ادبی که داشتند فرو افتادند. حتا این شعرهای ایدیولوژیک آنان بعد از کودتا بر شعرهای پیشین آنان نیز سایۀ سنگینی فرو افگند. شاید چنین است که در سال‌های پسین شماری از منتقدان و نویسند‌ه‌گان در نوشته‌ها و آثاری که در پیوند به شعر معاصر افغانستان داشتند به آسانی از کنار این دو شاعر گذشته اند. گویی شعر آنان را شایستۀ بحث خود نیافته اند. در حالی در دهۀ شست شماری از منتقدان سخاوت‌مندانه در بارۀ آنان می نوشتند. یک شاعر تا زمانی می‌تواند شاعر مقاومت بماند که با مسوُولیت شاعرانه در برابر تجاوز و استبداد بنویسد، هرزمانی که این شاعر از چنین شعر لب فرو می‌بندد، دیگر شاعر مقاومت نیست. اما نمی‌‌شود به هه سروده‌های چنین شاعری از یک پنجره نگاه کرد و به یک نتیجه رسید! همان‌گونه که لایق و بارق در این دو مرحلۀ که مشخص شد، شاعران بسیار متفاوتی اند. با این‌همه زمانی پای بررسی شعر معاصر افغانستان به میان می‌آید به هیچ صورت نمی‌توان از کنار این دوم نام بی‌اعتنا گذشت، برای آن که هر دو از پیش گامان شعر مدرن افغانستان در دهۀ چهل و پنجاه خورشیدی در کشور اند. این نادیده‌ گرفتن‌ها می‌تواند گونه‌یی از برخورد غیر منصفانۀ چنین پژوهش‌گرانی بوده باشد. شعر شاعر بررسی می‌شود نه موقعیت او؛ با دریغ در افغانستان بیشتر این موقعیت شاعر است که زاویۀ نگرش منتقد را مشخص می سازد.
از گزینه‌های شعر او که شهرت بیشتری دارند می توان از ستاک، شهر حماسه، شیپور انقلاب، کمینگاه اهریمن و مادر مرا ببخش نام گرفت
هرچند بارق شفیعی در افغانستان بیشتر به نام یک شاعر سیاسی سرا شهرت داشت با این حال او شعرهای تغزلی زیبایی نیز دارد. در غزل سرایی نیز دست بلندی داشت.  بر شماری از شعر های او آهنگ‌هایی ساخته شده که این آهنگ ها به وسیلۀ شماری از آوازخوانان معروف هند و آفغانستان اجرا شده است.

-    محمد رفیع  و بانو ژیلا /  ای تازه گل تو زینت گلزار کیستی
ای مرغ باغ دل تو گرفتار کیستی
-    دکتور صادق فطرت ناشناس /  ای بی وفا برو که شبستان خاطرم
دیگر نه جای جلوۀ ذوق وصال تست
-    دکتور صادق فطرت ناشناس / عاشقم عشق من خدای من است
دل من عرش دلربای من است
-    استاد خیال / ساقی بیار باده که دور جهان گذشت
این کاروان عمر
به پهنای زنده‌گی
آسوده‌گی ندید دو از آین حاکدان گذشت

-    استاد خیال /  بنمای مۀ رویت ای مهر گسل امشب
کستاره بیفشانم در دامن دل امشب

-    احمد ظاهر /  ای کارگر ای نیروی بالندۀ جاوید
خوش باش که باز اختر آمال تو خندید


 

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

آخرین به روز رسانی در يكشنبه ، 22 اسفند 1395 ، 08:50
 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 99 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.