Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

تعهدات فراموش شده ای دموکراسی PDF پرینت ایمیل
مقـــــــالات - فلســــفی
نوشته شده توسط مترجم: عبدالناصر نورزاد   
چهارشنبه ، 9 فروردين 1396 ، 21:18

عبدالناصر نورزاد استاد دانشگاه کابلنویسنده: اندرس ولاسکو
معرفی نویسنده:
اندرس ولاسکو، کاندیدای سابق پست ریاست جمهوری و وزارت مالیه چیلی و استاد در عرصه کاربرد عملی و مسلکی انکشاف بین المللی، در دانشکده روابط عامه   دانشگاه کولمبیا است. وی در دانشگاه های هاروارد  و نیویارک همکاری اکادمیک دارد. از وی چندین اثر ناب درعرصه سیاست و اقتصاد به چاپ رسیده است.
مقدمه:
لیبرال دموکراسی در قید زمانی گیر افتاده است. پوپولیست های چپ و راست نه تنها روند جهانی سازی  را بی مفهوم ساخته اند و درآمد های طبقات میانه جامعه را شدیدا آسیب پذیر ساخته اند، بل این عملکرد آنها مشروعیت دموکراسی و نهاد های مرتبط به آن را که  نشات گرفته از دموکراسی لیبرال است و هم نخبه های سیاسی که این نهاد های دموکراتیک را رهبری میکنند، را زیر سئوال برده است.
این ساده است که سیاست های فرا واقعی اعمال شده توسط پوپولیست ها را مقصر تمام ناملایمات بدانیم. در این جا اگر نحوه اعمال دموکراسی حاضر بدون مشکل  می بود دروغ و مبالغه در عرصه سیاست گذاری ها کارساز نمی بودند. ما باید نظریه های تیوریسن ایتالوی نوبرتو بوبیو را که واژه وعده های فراموش شده ای دموکراسی را برای اولین بکار برد، حلاجی کنیم و آن را ملاک عمل در نحوه قضاوت در نوشته حاضر قرار دهیم.
هرفردی که برای مقامی خود را نامزد کرده و روند مبازرات انتخاباتی را برای کسب مناصب سیاسی پیش برده این مثل مشهور رای دهنده گان را همواره در ذهن خواهد داشت" ما تنها سیاستمداران را در زمان انتخابات می بینیم". همچنان رای دهنده گان بعنوان رکن اصلی یک روند انتخاباتی چنین نظردارند که سیاستمداران در مقایسه با دیگران به گونه متفاوتی نگریسته می شوند  و غیر قابل اعتماد هستند. این در حقیقت نقطه ضعفی است که پوپولیست ها از آن استفاده سو می کنند و روند های دموکراتیک را زیر سئوال می برند.
در ضمن، دموکراسی مدرن به شکل نماینده گی یا مستقیم است. نماینده گان منتخب، اوقات خود را بیشتر در پارلمان سپری میکنند تا در تعامل با شهروندان؛ و این به معنای آن نیست که آنها از وظیفه اصلی خود عدول می کنند، بل در حقیقت وظیفه اصلی خود را انجام میدهند. مگر ادبیات دموکراسی مدرن چیز دیگری را می نمایاند که دموکراسی مدرن بر نزدیکی رای دهنده گان و رفع مشکلات شان از جانب سیاستمداران تاکید میکند. در حالی که این مسئله دور از حقیقت است وبه همین علت است که اتورتیه  و اعتبار رهبران سیاسی شدیدا آسیب می بیند و روند دموکراتیک در نزد مردم بی اعتبار می شود.
در سیستم های دموکراتیک، اهل سیاست در واقع مجری خواست ها و تمایلات رای دهنده گان هستند و همانند اقتصاد، بزرگترین چالش دموکراسی ها این است که این سیستم ها قادر به  تشخیص نماینده گان توانمند در امر ارائه خدمات از نماینده گان ناتوان نیستند. این در حالی است که نماینده گان ممکن برای اهداف شخصی، اصول اساسی دموکراسی را کنار بگذارند و از آن به نحوی عدول کنند. در نتیجه، رای دهنده گان حق دارند تا بر سیاستمداران اعتماد نکنند و سهم کم تری در روند دموکراتیک بگیرند.
بر علاوه، عملکرد های نظام های دموکراتیک عمدتا از مجرا های قانونی صورت میگیرد تا اهداف سیاستمداران با رای دهنده ها در یک خط موازی قرار گرفته و باهم خلط شوند. در بریتانیا انتخاب نماینده گان برای نهاد های قانون گذار، بصورت مختصر صورت گرفته و در ایالات متحده امریکا، نماینده گان کانگرس جهت کسب مشروعیت لازم از جانب رای دهنده گان، هردوسال یک بار انتخاب می شوند. ولی این راهکار ها بدون مشکل هم نیستند؛ از جمله اینکه ممکن مشکلاتی از جمله محدویت در افکار و عقاید محلی و ترس از اینکه تعدد انتخابات ها منجر به اتکای بیشتر سیاستمداران به منابع غیر قانونی ای شود که وجوه مالی مبارزات انتخاباتی را تامین میکند تا مراجعه به رای دهنده گان.
سیاستمداران دموکرات همواره تلاش میکنند تا رای دهنده گان را ترغیب کنند که منافع شان با نماینده گان منتخب آنها مشترک است. این تلاش های زمانی میتوانند کارساز واقع شوند که سیاستمداران منابع مالی مبارزات انتخاباتی خود را فاش کرده و مناقشات احتمالی در عرصه منافع را بر ملاسازند. ولی این برعکس زمانی می تواند جنجال برانگیزشود که نامزد های انتخابی زمینه خشم و غضب رای دهنده گان را فراهم سازند و هیچگونه جزئیاتی در مورد ارائه نکنند.
در واقع، دو تحقیق اخیرقابل توجه، توسط دانشگاه هاوارد نشاندهنده ظهور پوپولیسم بعنوان گرایش مسلط در نزد سیاستمداران است که مبین این حقیقت است که در بسیاری اوقات سیاستمداران تلاش میکنند تا به رای دهنده گاه تفهیم کنند که آنها در صدد کسب منافع بزرگ خود نیستند و منافع اکثریتی مطمح نظر است. بر اساس یکی از این تحقیقات، ا"گر رهبران صداقت نداشته باشند، این کار ممکن منجر به استخدام افراد ناشایست در دستگاه های دولتی شود و روند سیاست گذاری و دولت داری را مختل سازد". چرا که سیاست های پوپولیستی منجربه کاهش رفاه اقتصادی شده و رای دهنده گان با بینش بیدار سیاسی، این شیوه را بر مبنای وجه تفکیک میان سیاستمداران خوب و بد ارزیابی می کنند.
بوبیو همچنان متعقد است که عدم اعتماد در میان سیاستمداران دموکرات برخاسته از دو معضل عمده دیگر هم است. یکی اینکه جوامع مدرن به لحاظ ساختاری، تشکل کثرات گرا با خواست و منافع متمایز دارند که باید نماینده گی شود؛  که در این مورد خواست همگانی برای سیاستمداری که باید از آن نماینده گی کند، وجود ندارد. دیگر اینکه در دموکراسی نماینده گی یا مستقیم، هیچ نص صریح و یا اجباری برای اینکه سیاستمداران منحیث نماینده گان مردم، بر اساس روش های تعیین شده عمل کنند، وجود ندارد. اگر یک سیاستمدار یکبار انتخاب شد، این مربوط به او است که چگونه تصمیم بگیرد که برای جامعه خوب است؟ و کدام سیاست ها در این مورد اعمال شود.
در این صورت، پوتانسیل موجود برای اوج گیری تنش ها در زمینه قابل لمس است. حتی در بسیاری مواردی که یک سیاستمدار خواستار تحصیل منافعی است که بر منافع دیگران ضربه وارد نمی کند، در این جا هیچ راهکار قابل قبول که میزان تنش ها را در مورد منافع کاهش دهد، وجود ندارد. بدتر از آن زمانی است که یک سیاستمدار توانا و صادق بهترین سیاست را برای تحصیل منافع اعمال کند ولی در جوامع که از لحاظ اطلاعات به اندازه کافی تغذیه شده اند این کار سیاستمدار را مجبور سازد تا رای دهنده گان را متقاعد سازد که وی خوب ترین شیوه را برای تحصیل منافع اتخاذ کرده است.
به طور مفروضی، فکر کنیم که هدف  سیاستمداران، ایجاد شغل است و آنها بهترین راهکار رابرای تحقق این هدف انتخاب کرده اند. بعد یک عامل بیرونی منجر به عدم اشتغالزایی می شود. رای دهنده گان هیچ گاه مطمئن نیستند که آیا سیاست ها و پالیسی ها اتخاذ شده از جانب سیاستمدار درست بوده یا خیر. ولی از میزان مبالغه از جانب سیاستمداران  در تشریح و تبین عواملی که منجر به بروز این بحران شده، شاکی استند. تمام رای دهنده گان متعقد هستند که یارای رسیدن به اهداف قبلی خویش " یافتن شغل های مورد نظر" را ندارند و مقصر اصلی این همه نابسامانی ها، تنها سیاستمداران هستند.
به میزان که جوامع به لحاظ عملکرد های سیاسی مغلق می شوند و معضل انکشاف دانش سیاسی شهروندان و انتخاب پالیسی های درست از جانب آنها، جدی تر می شود، پوتانسیل موجود برای اوج گیری این تنش ها هم جدی شود. وقف بیش از حد تکنوکرات ها به دانش مورد نیاز برا ی طرح ریزی پالیسی های مغلق جهت اتخاذ تصامیم، منجربه بالا رفتن ارزش اجتماعی آن ها شده ولی حرمت اجتماعی افراد جامعه را شدیدا آسیب پذیر می سازد. در این مورد به اظهارات میشایل گوفس، وزیر دادگستری بریتانیا اشاره میکنم که در آستانه مناظرات در مورد بقا یا اخراج بریتانیا از اتحادیه اروپا گفته است" مردم در این کشور متخصصان زیادی داشته اند". یا بوبیو در این مورد طور دیگری گفته است" تکنوکراسی و دموکراسی دو جنس متضاد هستند:  اگر متخصصی ممثل اراده جامعه صنعتی باشد، این کار نقش اساسی شهروندان معمولی در امر سیاست گذاری و اشتراک در فعل و انفعالات سیاسی را کاملا مردود می سازد".
در ضمن یک عامل دیگر هم میتواند در زمینه کارساز باشد: فناوری بصورت گسترده حجم تمایلات نا متجانس شهروندان را افزایش می دهد. بگونه مثال یک شهردار بصورت خودکار و آنی ازطریق فیسبوک و تویتر درمی یابد که در کدام نقطه شهر انبار کثافات جمع آوری نشده است. و تا هنوز میزان اقدامات مشخص شده در این مورد هم واضح نیست. فرض کنیم که این شهردار خواستار ایجاد سیستم جدید جمع آوری کثافات  است. پس در این مورد شهردار نیاز دارد تا بازتاب ارزیابی مردم و شهروندان را در مشوره با آنها مشخص سازد. قرار است در جریان سال های سیستم جدید به روز شده روند جمع آوری کثافات را اجرا نمایند ولی بصورت تصادفی این میزان کثافات جمع نشده و به سرعت روزبه روز به حجم آن افزوده می شود که این خود میزان پوتانسیل عدم توافق نظر میان شهروندان و خواست های آنها را که دموکراسی باید به آنها پاسخ مثبت بگوید را بالا می برد.
ممکن تقصیر این همه نارسایی ها در نحوه اعمال دموکراسی حاضر نباشد مگر نقض اصلی در میزان توقعات و خواست های است که یک تعداد حامیان دموکراسی آن را جزی از مولفه های تمرین دموکراسی واقعی قلمداد می کنند. در این صورت تعهدات دموکراسی در حقیقت فراموش شده است. مگر بوبیو یک سئوال اساسی را مطرح می کند که " آیا تعهداتی هم وجود داشته که دموکراسی آن را به انجام رسانیده باشد؟ جوابش  دراین زمینه است که نه اصلا".
در این مورد یک گفته قدیمی چرچیل نخست وزیر سابق انگلیس صادق است که: دموکراسی بدترین نوع سیستم سیاسی برای اکثریت است.  تحت قیمومیت دموکراسی مستقیم، مردم از آزادی های بیشتر و رفاه زیاد در مقایسه با سیر تاریخی اعمال دموکراسی در حافظه بشری مستفید خواهند شد. ما در حال حاضر در آستانه تحقق ارزش های لیبرال دموکراسی قرار داریم که برای همگان ارزش و احترام ویژه قایل است.  آیا آن ها قدرت خوبی اشتهارات لیبرال دموکراسی نیست تا دموکراسی لیبرال قدرت بیشتر یابد و استحکام و بسط آن تحکیم یابد؟

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 378

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 171 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.