Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

در باره زبان اشکاشمی PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - نثــــری
نوشته شده توسط عبدالصبور عریف سپندکوئی   
يكشنبه ، 26 دی 1395 ، 09:35

عبدالصبور عریف سپندکوئی

در باره زبان اشکاشمی
لفظ شیرین وزبان شیره دار اشکاشمی     با همه آداب و ارکان استوار اشکاشمی
از نیاکان ماند برما چونمزار اشکاشمی        تا  ابـــد باید  بماند یاد گار اشکاشمی
ماکه پامیری زبانیم افتخار اشکاشمی


دوستان لفظ نیاکان تازه باید داشتن        نه چنین باشد که آنرا پشت سربگذاشتن
تخم این دردانه را در سینه باید کاشتن      این لوارا برسری خورد کلان افراشتن
تاجهان باقیست باشد برقرار اشکاشمی
مادران باید کنند اطفالشان را رهبری       اول    از   اشکاشمی   وبعدا"    لفظ دری
از برای انکه گفتند اش زبان مادری          ترس از آن دارم که میگویند زبان دیگری
وای وای از مردمان نوبرار اشکاشمی
ننگ میاید که مردم گپ زند بااین زبان          کس زدین و لفظ خود نفرت ندارد در جهان
تعصف بسیار میگویم به قوم زرگران           زآنکه از اجداد ما بود این سخن در جسم جان
قاضیده و خیرمنی قوم بهار اشکاشمی
خورد سالان را که پرسیدیتمسخور میکنند          باچنین     الفاظ    نیکو   و زبان  دل پسند
ای دریغ   از  مردم کندکاد  قوم   داروند          هرکه لفظ اش را  نکو دارد بماند   سر بلند
یاد گیر این سخن "شاپور"وار اشکاشمی


غزل
مدتی شد که درین بادیه سرگردانم            این جهان پایه ندارد همه را میدانم
عقل را اهمت آن است که داند به یقین          تابه کی در غم این حرس و هوس میمانم
کشتی نوعکجا رفت ازین سایل بحر         که من بی سروپا در دهن توفانم
اندرین راه  بسی قافله  آمد و رفت         من بی تو شد راه هم سفر ایشانم
چرخ گردان یمراد دل ماچرخ نزد         چه توان کرد که دادم زفلک بستانم
یارب انروز که تن را بسپارند بخاک          اندران کنج لعد لطف تورا خواهانم
میشود آتش دوزخ بتو"شاپور"بهشت
که  بیبینم  قد  آن  سر و یراید  جانم


وصف

ای بهار نهزنین باز آنکه خندان آمدی        باگل و گلدسته نسرین وریحان آمدی
سبر پوشانید یرتن گلش ودشت و دمن        دربزیبی همچنان سرو خرامان آمدی
جمع کن جمیت زار و پریشان گشته را          عقیده بکشا از دل ما مشکل آسان آمدی
دردمندان را علاج از عاقل و دانانشد        بردل پردرد ماگویا تو درمان آمدی
آفتاب هر صبح دم از قله ها سرمیکشد       بر زمین از آسمان ای ماه تابان آمدی
ما خزان بودیم از باد زمیستان در فغان       ابر رحمت برفضا باران نیسان آمدی
وارث  تخت  امامت  ناطق  امر خدا       چهل نهمین امام پاک دنیا آمدی
در نصب مهشور عالم در لقب آعاخان        مقدمت بادا مبارک در بدخشان آمدی
دیده روشن شد بیبین "شاپور"هر بیننده را
چون   فروغ   صبح  شام  غریبان  آمدی



ای مرد دنیا بی خبر لافی مسلمانی نزن         غرق گناهی تا کمر لافی مسلمانی نزن
بشاس اصلی خویش را پس رهبری کن کیشرا          کارنکویت شور و شر لافی مسلمانی نزن
از جاده بیرون رفتهی بی راه بر چون رفتهی           عدو حدودت را نیگر لافی مسلمانی نزن
در کنج مسجید نعره زن در کوچه ها با بیوه زن         درخان مردم معتبر لافی مسلمانی نزن
این نیست معنی نماز گه سر کشال که پادراز        وقت دعا یک مشت پر لافی مسلمانی نزن
با اهلی دانش یار باش یاوقف اسرارباش          همچون نعال بی ثمر لافی مسلمانی نزن
هر جاکه میگوی سخن در خلوت و درانجمن        در مجلس اصلی اهلی نظرلاف مسلمانی نزن
راهی خدا در پیش کن جنت نصب خویش کن        کوتا بگویم مختصر لافی مسلمانی نزن
دست دعا سوی تواب جرمی توافرون از صواب        سو خطایت بار خر لافی مسلمانی نزن
"شاپور"هر شام و سحرافشان زمژگان اشکتر
یاد آور از  نار سقر  لافی  مسلمانی  نزن  



باز همی مردک بیکاره میره میزندحی       ده خانش هیچی ندارد میره میزندحی
همی هر وقت دلش بفاره میزندحی           بـند دل وجیگرم پـاره مره میزندحی
چه کنم نیست به مه چاره مره میزندحی
ده همو هفت روز طویش اوقه چوبم نزده است        دیگه ده همو قه سالاها گپ خوبم نزده است
وقتیکه خانه ودرشه بروبم نزده است      باز ده وقتی که میگویمش که بکوبم نزده است
به همی کمترک اشاره مره میزندحی
می نمیدانم که زنگیراست یا دیوانه است    گپ مه که میزنم در گوش اش افسانه شده است
نه لباس دارم و نه کفش همه اش کانه شده است      وقتی سر شیشتم و هفته سامانه شده است
نیست در گردن مه ماره مره میزندحی
چیزی دیگه مه ندیدم بجز از رمبوچکه      مه نه گرمی ره فهمیدم ونه روز خنکه
نه لباس غوس دیدم بخدا نه تنکه    کو عزیزی که ازین برارد منکه
در بدر باشم و آواره مره میزندحی
دلم به خانه نمیسوزد به فرزندانم       سرم همباغ میارد مه خودم میدانم
سری دیکدانمه میگیرد مه در دالانم               بسرش میزدو میگفت که آلا جانم
باز همو زنک چشم پاره مره میزندحی
زن وشوهر که به هم تاب نخوردن چه بکار        ازدهان همدیگر آب نخودن چه بکار
بی اتفاقهای تیزاب نخوردن چه بکار      رنج دیدند گرداب نخوردن چه بکار
شاید ترسیدن که طیاره مره میزندحی
گرکسی بازن خود شیر و شکرنیست درست       حتما از همو دو تا یکیش نفریست درست
گرچه "شاپور"ازاین قصه خبر نیست درست         وقه حیبش نکنید شعرش اگرنیست درست
اگر این شعره کنم پاره مره میزندحی

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 124 مهمان آنلاین


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.