Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

صفحـــاتی ازیــک زندگــی پرنشــیب وفـــراز PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - نثــــری
نوشته شده توسط پروفیسرداکترعبدالواسع لطیفی، الکسندریه – ورجینیا   
دوشنبه ، 25 مرداد 1395 ، 06:47

پروفیسرداکترعبدالواسع لطیفی، در وصلت وطن و درغربت هجرت
ارمغا ن نخستین مسافرتم: دربخشهای گذشته نوشتم که درآخرین سال تحصیلی فاکولتۀ طب کابل وامتحانات نهایی درجمع ده نفرمحصلین افغانی بنابردعوت رسمی کشورایران، بسوی تهران مسافرت کردم و بعدازمشاهدات مراکزعلمی ودانشگاه تهران وسازمانهای بهداشتی و فرهنگی، سری هم به کتابخانه هاوکتابفروشیهای تهران زدم،

که درآن پرازکتب ارزشمند دررشته های مختلفۀ علمی، ادبی واجتماعی وغنی از جراید ومجلات گوناگون بودکه درسراسرایران بچاپ میرسید.

بنده با بعضی ازنشرات مذکورکه پدرمرحومم عبدالباقی لطیفی ازریاست مطبوعات وقت برای مطالعه باخودمی آورد وبه دسترسم میگذاشت، قبلا آشنابودم، مانندمجلۀ (اطلاعات، ترقی، مردامروز وخواندنیها)، مشاهدۀ آنهمه کتب ومجلات وآثارگرانبهای نویسندگان وشعرای مملکت همزبان وهمکیش درکتابخانۀ عمومی تهران مراطوری به وجد آوردکه چندپولی راکه ازجیب خرج روزمرۀ مسافرت دردست داشتم صرف خرید یکی دوجلدکتاب دلخواهم کردم، ضمنا درخیابان لاله زار داخل یک کتابفروشی مجلل مخصوص نشرات ومطبوعات فرانسه شدم که غرفه هاوطاقچه های آن انباشته ازآثارنویسندگان شهیرکلاسیک و رومانتیک فرانسه بود، بهترین ومعروفترین کتابی نظرم راجلب کرد و باآخرین پولهایم آنراخریدم، اثر فناناپذیرویکتورهوگو، رومان تاریخی بینوایان Les Miserables بودکه تازه ترین چاپ فرانسوی آن بامقدمۀ نویسندۀ شهیر فرانسه آندره مورا، به آن کتابفروشی مواصلت کرده بود. راستی چندماه پیش ازین مسافرت نیزمشتاق بدست آوردن این کتاب بزبان اصلی نویسندۀ آن بودم وانگیزۀ آن هم تماشای درام (شمعدانهای نقره) بودکه استادعبدالرشید لطیفی قسمتی از فصل (ژان ولژان) این رومان معروف جهان را اداپت وترجمه کرده ودرصحنۀ تمثیل کابل بروی ستیژ آوره بود. تاجاییکه بیادم است، درین درام پر انتباه که مرحوم عبدالرشیدجلیا درنقش ژان والژان ومرحوم عبدالرحمن بینا درنقش اسقف یاپیرمرد مذهی نقشهای ممتاز راداشتند، استاد عبدالرشیدلطیفی که دریک بخش زندگینامۀ اونیزتذکرداده ام، خواسته بود (همانطوریکه دراکثرفصول کتاب بینوایان هویداست) نقش محبت وهمدردی وشناخت علت بدبختی وانحراف یک انسان، وغمگساری و ارایه رهنمایی ونصایح سودمند دربیدارکردن وجدان وکرامت انسانی یک فرد آزرده ودردمند وشقی جامعه برملا سازد، واصلاح گمراه شدگان ونجات تیره روزان رانسبت بهروسیلۀ دیگر، مفیدتر وموثرتر تبارزدهد وذهنیت وشعایر تماشاچی رابه آن جلب کند. خوب بیاددارم وقتی اولین نمایش مقدماتی وامتحانی درام شمعدانهای نقره که بنده نیز به اجازۀ عم فقیدم دریک گوشۀ سالون تیاترجاداشتم، پایان یافت، استادلطیفی برای تمام هنرمندان درام وهییت نمایندگان مطبوعات که جهت بررسی متن درام حضوربهم رسانده بودند، خطابۀ مختصر وپر محتوایی رادرمعرفی وتوضیح مطلب اساسی وروح درام ایرادنموده گفتک تمثیل موفقانۀ این درام که فرداشب برای تماشاچیان کابل افتتاح خواهدشد، حالی میسازد وگوشزدمیکندکه ماهریک درحدتوان و صلاحیت وموقف اجتماعی وخانوادگی خود بایدنگذاریم انسانهابخاطر بی توجهی وکم مهری ویاخشونت ومحرومیت وبیعدالتی ومشقات اجباری اجتماع، به تمرد وگمراهی بروند وبه سرنوشت یک مردشقی و بدکردار یاتیره روزی چون ژان ولژان، سردچارشوند. درراه اصلاح و بیداری وجدان واحیای کرامت انسانی چنین اشخاص نبایدفورا بااعمال زور وجبروضربۀ شلاق وقمچین وخشونت ودشنام وامثال آن اقدام کنیم، بلکه مانندآن مردفرزانه وروشن ضمیر وبامروت مذهبی که با یک برخوردوحرکت مدبرانه وپرمحبت وگفتار ونصیحت نافذخود، دزد وعنصرمتمرد وگمراهی رابه ضمیروشعایر وعمق معنویات بشری و اجتماعی اش متوجه ساخت وازکرده های بدپشیمان وبراه صوابش آورد. مابایدهمیشه سعی نماییم تاباروحیات ونهادانسانی چنین افراد تماس بگیریم، علت تمرد وبینوایی معنوی آنهارا درک کنیم وبه جراحات قلبی وروانی شان مرهم شفابگذاریم. چنین است که میتوانیم درلبۀ پرتگاههای گوناگون زندگی ازسرنگونی یک انسان جلوبگیریم.
بهرحال، باشوق وانگیزۀ تماشای همین درام بودکه کتاب ورومان بی نظیر بینوایان ویکتورهوگو راپس ازآنکه ترجمۀ فارسی آنرابانوشتـ حسین قلی مستعان خوانده بودم، به زبان اصلی فرانسوی نیزبادقت خاص مطالعه کردم ومقدمۀ پرمحتوای آنراکه نقدومعرفی این اثر جاودانی بقلم آندره مورا بود، به دری ترجمه کردم وبه نشرسپردم. هم چنان چندین فلم سینمایی راکه به زبانهای فرانسوی، انگلیسی وآلمانی ازمتن این کتاب ماندگار ادبیات جهان تهیه شده است مشاهده کردم.
ارمغان دیگریکه ازین نخستین سفرم به خارج وطن، باخودآوردم، طرح داستان واقعی بودکه روی یک چشمدیدم درساحل بحیرۀ خزر، در شهر ساحلی رامسرکه درکنارخزر، زیرعنوان(ماهیگیر بینوا وزورق شکسته) نوشتم: درروزهای اخیربود وباش مادر(اردوی بین المللی محصلین در رامسر) باماهیگیر بی بضاعتی روبرو وآشناشدم که ازمشقات زندگی شکایت بسیارداشت وآخرین ضربۀ تلخ روزگار صدمۀ بودکه بربدنۀ قایق محقرماهیگیری اش، که من شخصاآنرادیدم، واردآمده بودوطوفان یکشب تاریک وپرحادثه وسیلی امواج سرکش، قسمتی ازبدنۀ آنرا تخریب کرده بود. من داستان واقعی این ماهیگیر بینوا راباواقعیت به تاسی ازگزارشات غم انگیز زندگی اوپنج سرعایله اش، مشکلات و محرومیتهایش درماهیگیری ومجادلاتش بامشقات گوناگون زندگی، نوشتم. صفت وخصلت برازندۀ این مردپرکار این بودکه هیچگاه درین مجادله وتلاش پیگیرش دربرابرهیچ مشکل وحادثۀ سرتسلیم ننهاده بود وهیچگاه نمی گذاشت خانواده اش درفقر وفلاکت منهدم شود و کودکانش ازتحصیل باز بمانند999
درهمینجا یادم ازاثرمعروف نویسندۀ شهیرامریکا، ارنست همینگوی آمدکه زیرعنوان(مردکهن وپهنای دریا) به نشررسید وفلمی هم ازآن تهیه شد. همینگوی درین اثروسایرکتابهایش قهرمانانی راازگوشه وکنار اجتماع معرفی کردکه درحیات فزیکی ومعنوی ومقاومتهاوثبات ارادۀ زندگی خود شکست ناپذیربودند وتاسرحدمرگ دربرابرحوادث و مشقات پنجه نرم کرده اند. ناقدو مبصرمجلۀ لاست جنریشن، درنودمین سالگرد تولد ارنست همینگوی، جهت معرفی قهرمانان داستانهایش چنین نوشت:«مردان بزرگ ومبارز وقوی اراده رامیتوان باضربات ازهم پاشید، اماهرگزنمیتوان سرآنهارا به بردگی وتسلیم فرود آورد» !
سومین ارمغان مطبوعاتی این سفرم کتاب(نامه های نیما) اثرنویسنده و شاعرفرزانه وشیرین سخن ایران بود. بنده قبل ازین سفر با آثارنیما یوشیج خاصتا اشعارسبک جدیدیا(شعرنو) اوآشنابودم وبخاطری به او علاقمندبودم که درنوشته هاوداستانهای خود اولترازهم همراز وغمگسار طبقۀ پایین اجتماع وتیره روزان وازپاافتادگان بود وطوریکه نویسندۀ معاصر رضارحیمی درنقد نامه های نیما نوشته است:« گاهی دریک نامه ویادرخلال یک خامه اش، نیماآنقدر دقیق وعلمی وپرمعنی حرف میزندکه خوانندۀ آن خودرا نه تنهابایک نامه بلکه بایک مقالۀ علمی وفلسفی یاادبی وهنری روبرو میبیند.»
بهرحال صفحاتی ازین کتاب نامه های نیما رادرطیارۀ (ایران ایر) در آخرین ساعات عودت ازتهران به کابل مطالعه کرده وبه بخش (نامه های نیمابه همسرش) رسیده بودم که پیلوت اعلان نمود اینک در داخل فضای افغانستان هستیم وبه کابل نزدیک میشویم. درهمین لحظه با تپش وهیجان خاصی ازکلکین طیاره به پایین نگاه کردم، اولترازهمه کوههای سربفلک کشیدۀ وطن عزیزکه بعضا قلل آنها بابرفهای کهن پوشیده بودجلب نظرکرد، وقتی طیاره درفضای کابل داخل شد، پروازش آهسته تروپایانتر شد، قریه هاودهات اطراف شهروباغها و مزارع سرسبز زیرشعاع آفتاب درخشان نیمه روز باکیفیت وعظمت خاصی جلوه گرشدوحب وطن وشوق دیداردوبارۀ سرزمین محبوب مادری وعزیزان، هیجانم رادوچند ساخت، یادم ازچندمصرع یک قطعه شهرخطاب به وطن آمدکه سالهاقبل درجمع ترانه خوانهای مکتب استقلال درمحافل خاص یادرمراسم افتتاح مسابقات ورزشی قهرمانی مکاتب کابل، درحالیکه رییسان مکاتب استقلال ونجات وتعدادزیاد معلمین وشاگردان حاضر می بودند واراکین وزارت معارف نیزدعوت میشدند، باشعف وسرور واحساس خدمت به میهن عزیز وافتخارآزادی وسرفرازی آن چنین می سرودیم:
ای وطن درخدمتت آماده ایم     برجمالت عاشق ودلداده ایم
تابودجاوید نام نامی ات   بنگریم آزادی وآبادی ات !/ (دنباله دارد)
منتشرۀ امید

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 337

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 212 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.