Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

یک حکایت و یک شکایت PDF پرینت ایمیل
ادبیـــــات - نثــــری
نوشته شده توسط شفیق احمد ستاک   
شنبه ، 22 خرداد 1395 ، 06:53

شفیق احمد ستاکدر چند روز اخیر، شاعری و نویسندگی را کنار گذاشته و تعهد کرده بودم که نه نثری را به رشتهء تحریر درآورم و نه هم  شعری بسرایم، زیرا ونوشتنِ حقائق منجر به انتقاد و شکایت از خویش و بیگانه شده و دلِ بعضی از دوستان و دشمنان را می آرزد.  هرچند، کینهء کسی را در دل راه نداده وبا هیچ فردی هم دشمنی ندارم، چنانچه این موضوع را در اشعار خویش، از جمله سرودهء آتی نیز بیان داشته ام:
در دل به کسی دشمنی و کینه ندارم
زنگارِ نفس بر رخِ آیینه ندارم
سرخوش به خیال و هوسِ دیدنِ یارم
جنگی به سرِ دولت و کابینه ندارم
از فقر در این کلبه به جز، جامِ سفالین
از غدر، مدالی به سرِ سینه ندارم
دستم نرسد هیچ به دامان نگاری
گردِ قدمی، بر سرِ این زینه ندارم
بگذشت نزاع، بر سرِ پیراهنِ عثمان (رضی الله عنه)
حرفی دِگر ار جامهء پارینه ندارم

همچنان با درنظر داشت یکی از سروده های زیبای ادیب نیشاپوری که دریکی از غزلهای نابش میگوید: « از آن دلی نخراشیدم زانکه دانستم = اساس زندگیم هرچه هست برباد است» البته این بیت بخشی از سروده ای است که مطع آن چنین آغاز میشود:
« دلم به کنچِ ققس پای بندِ صیاد است
بناله حسرت مرغی خورم که آزاد است
رقیب شاد به مرگِ من است و من شادام
که وقت مردنِ من هم، دلی زمن شاد است
از آن دلی نخراشیدم زانکه دانستم
اساسِ زندگیم هرچه است، بر باد است
بُتم که طفلِ دبستان ابجد است " ادیب"
برای بردنِ دل بین، چگونه استااد است».

در روشنائی ابیاتِ فوق الذکر، مُهرِ سکوت بر لب زده و تحولات خوش آیند و ناخوش آیند در کشور و در صحنهء بین المللی را به تماشا نشستم. اما دیشب قول یک نویسندهء ایرانی که آنرا در کتابی خوانده بودم، بیادم آمد که چنین نوشته بود: « سخن گفتن نشخوار آدمی است، آدم اگر حرف هم نزند، دلش می پوسد».  ادرهمین حال، از اینکه در عربستان سعودی تحصیل کرده و اندکی به زبان عربی، قرآنکریم و حدیث شریف آشنائی دارم، آیت شریفهء امر به معروف و نهی از منکر به یادم می آید که الله تبارک وتعالی در کتاب عزیزش میفرماید: « کنتم خیر أمة اُخرِجت للناس، تأمرونَ بالمعروف و تنهونَ عن المنکر». با خود میگویم که براساس همین آیت کریمه باید به عنوان یک شاعر ونویسندهء نوپا وظیفه دارم تا نیکی ها وخوبی ها را ستایش نموده وبدیها را نکوهش کنم. گفته های ناگفته را باز جسته ونابرابری ها و بی عدالتی ها را به رُخِ چشم مردم بکشم. بنابراین، عزم خود را جزم کردم که امروز، هرچند ناموزن هم باشد، باید چیزی بنویسیم که در نتیجه، حکایت زیرین، به رشتهء تحریر در آمد:
سخن راست اینکه از هشت به این طرف، در کابل و در این وزارت معارف بی معاش، امرارِ معاش میکنم و هر روز صبح که از خانه میروم و یا عصر که از سر وظیفه دوباره به خانه برمیگردم، در راه صدای دخترانِ شش وهفت ساله ای را میشنوم که با التماس وزاری فریاد می زنند: « ای بیادرجان! یک قلم خو بخر». دیگری ناله میکند که « کاکاجان! یک گیلاس اَو خو بخر» وگاهی هم پسر بچه از دنبالم روان میشود و زاری کنان میگوید که « امروز هیچ کار وغریبی نکرده ام، یک ساجق خو بخر». ازشنیدن این حرف ها جگرم خون میشود و با آنکه از یکسال بیشتر میشود که هیچ در آمدی ندارم، یک قلم از این میگیرم و یک ساجق از آن، و به هرکدام ده ده افغانی میدهم. اما، از آنجا که اندکی نازدانه هستم و از نوشیدن آب و خوردن غذای بیرون حتی المقدور، اجتناب میکنم، از آبِ آن دخترکِ دیگر نمی نوشم، وگاه وبیگاه ده افغانی را تویِ دستش گذاشته ومی گویم که آفرین برتو دختر کارگر. این ده روپه را بگیر، از تو باشد، زیرا  تو با همت تر از  بعضی مردان و بچه هائی هستی که دست گدائی را بسوی هرکس وناکس دراز میکنند.  البته خریداری قلم و ساجق را به خاطر تشویق آن دختر وپسر کوچک انجام می دهم تا آنان مثل برخی دیگر از هموطنان ما، دست به گدائی نزنند. همچنان گفتهء " آنتونی رابینز" نویسندهء معروف آمریکائی را بیاد می آورم که در یکی از کتابهایش تحتِ عنوانِ " Unlimited Power" که در فارسی میتوان آنرا " نیروی بیکران" ترجمه کرد، بیاد می آورم که به خوانندگان کتابش توصیه کرده بود که ما و شما به عنوان یک شهروند مسئولیت داریم تا از دست فروشان و کسانیکه در کوچه و خیابان بر سرِ عرابه ها و کراچی های کوچک، اجناس و مواد غذائی را عرضه میکنند، باید چیزی بخریم تا اقتصاد و کسب کار این گونه افراد را تقویت کنیم، و اگر ما از این اشخاص چیزی نخریم،  کسب وکار اینها، ورشکست میشود و امکان آن وجود دارد که این افراد پس از سقوط  کار وبار خویش، دزدی کنند و در جامعه دست به جنائیت بزنند و شهر ها ومحلات مسکونی را، نا امن سازند. قابل یادآوریست که تا چند روز پیش فکر میکردم که آقای " رابینز" کشف مهمی انجام داده و چه نیکو سخنی گفته و موضوع مهمی اجتماعی را به تصویر کشیده است. اما دیشب داستانِ گلستان سعدی را که در قرائت فارسی دوران مکتب خوانده بودم، بیاد آورده وناگهان متوجه شدم که حرف " آنتونی رابینز" را، سعدی رحمة الله علیه، قرنها پیش به رشته نظم کشیده است، چنانچه وقتی زنی از بقال سرکوچه نزد شوهر شکایت میکند و از او میخواهد که دیگر نان را از بازار گندم فروشان بخرد و نه از این بقالِ جو فروشِ گندم نمای. شوهر آن زن که انسان خوبی است میگوید که به امید مایان، این بقال دکان خود را اینجا بناء نهاده است، و اگر ما از وی چیزی نخریم، راه جوانمردی نیست.  
باری فهمیدم که مسئلهء خرید از دستفروشان ودکانداران نزدیک خانه بخاطر تقویت اقتصاد آنان، کشف نویسندهء آمریکائی یاد شده نیست، بلکه پیشنهء این نظریه را میتوان در تاریخ وادب منطقهء جغرافیایی خویش پیداکرد. شما خوانندگان عزیز همگی از آن با خبرید. به عنوان شاهد  آن حکایت را در اینجا نقل میکنم:
« بزارید وقتی زنی پیش شوی
که دیگر مخر نان ز بقال کوی
به بازار گندم فروشان گرای       
که این جو فروش است گندم نمای
نه از مشتری کز ز حام مگس  
به یک هفته رویش ندیده‌ست کس
به دلداری آن مرد صاحب نیاز    
به زن گفت کای روشنایی، بساز
به امید ما کلبه این جا گرفت  
نه مردی بود نفع از او وا گرفت
ره نیکمردان آزاده گیر       
چو استاده‌ای دست افتاده‌گیر
ببخشای کانان که مرد حقند  
خریدار دکان بی رونقند
جوانمرد اگر راست خواهی ولی است    
کرم پیشه‌ی شاه مردان علی است»

وقتی این همه فقر درماندگی و ناتوانی مردم را در کوچه وبازار کابل می بینم، به خود شکر میکنم و به دوستانی که برایم از یکسال به این طرف کمکهای سخاوتمندانه نموده و مرا قادر به پرداختِ کرایه خانه و مصارف دیگرِ زندگی در کابل پس از لطف و مرحمت الهی کرده اند، دعا خیر میکنم. ولی، شبها که به بستر میروم وتا آمدن خواب به چشمانم غرق در این فکر واندیشه میشوم که این مردم غریب و ناتوان، چگونه شب و روز خود را سپری میکنند؟ میدانم که خداوند متعال، خودش روزی رسان است. اما کجا هستند آنانیکه که از داشتن برنامه های اقتصادی وکمک به فقراء سخن گفته و گلو پاره میکردند. نه تنها که کاری در زمینه کمک به محتاجان و نادران انجام نداده اند، در عوض برق را هم بر سرِ این ملت بیچاره 25 % گران تر ساخته اند.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 333

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

پـــــارســـــی

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 204 مهمان آنلاین

ازهمیـن قـلم درخـــاوران


Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.