Khawaran.com نشریهء سیاسی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی افغانستان

متن کامل گفت‌وگوی عطامحمد نور والی بلخ در برنامۀ «به عبارت دیگر» بی‌بی‌سی. PDF پرینت ایمیل
کی کیست - گفت و شــنود هــا
نوشته شده توسط محمد هارون مجیدی   
چهارشنبه ، 13 بهمن 1395 ، 18:41

متن کامل گفت‌وگوی عطامحمد نور والی بلخ در برنامۀ «به عبارت دیگر» بی‌بی‌سی. بی‌بی‌سی: آقای نور به برنامۀ به عبارت دیگر، خوش آمدید.
آقای نور: تشکر. شما هم به شهر مزار شریف و به دفتر من خوش آمدید.
بی‌بی‌سی: آیا به لحاظ سیاسی و فکری آماده هستید که بعد از سیزده‌سال با بلخ خداحافظی کنید و رخت سفر به کابل بیندازید؟
آقای نور: خوب. خداحافظی با بلخ نزد من مطرح نیست، آنچه مطرح است تحکیم نظام، تحکیم ثبات و نحو خدمت‌گزاری در کجا، چه وقت و به چه ترتیب؟ این مهم است در سیزده‌سالی که من در بلخ ولایت کرده‌ام یکی از آرمان‌هایم همین بود که به نحوی مردم خود را نوازش دهم، مردمی که چندین دهه تکلیف و فشار دیده‌اند و چور و چپاول شده‌اند فرزندان شان قربانی شده‌اند.

بی‌بی‌سی: ولی بودن در بلخ برای‌تان خالی از سود و مفاد نبوده، این بلخ بوده که شما را در واقع، به یکی از رهبران عمدۀ افغانستان تبدیل کرده است.

آقای نور: شما می‌بینید که در 34 ولایت والیان بار بار آمدند و رفتند، چرا آنان از موقف ولایت رشد نکردند. از من موقف سیاسی و حزبی‌ام بوده و توانایی خدمت‌گزاری‌ام از آدرس بلخ به مردم بوده که مرا مطرح کرده نه والی بودن.

بی‌بی‌سی: حالا بیش از بیست بار شما با اکلیل حکیمی وزیر مالیه و نمایندۀ رییس‌جمهور گفت‌وگوهای متعدد داشتید، از چه جایگاهی این گفت‌وگوها انجام شده، برای این که نمایندۀ رسمی جمعیت در دولت عبدالله عبدالله رییس اجرایی است، رییس حزب جمعیت هم صلاح الدین ربانی.

آقای نور: یک کمی حوصله کنید که من با تفصیل بگویم. حکومت وحدت ملی به میان آمد، پنجاه فیصد سهم گرفته شد دوستان در تقسیم کابینه عاجز آمدند شخص خودم رفتم و با رییس‌جمهور ملاقات کردم و کابینه را دوازده-دوازده تقسیم کردیم، هم از نظر کمیت و هم از نظر کیفیت؛ البته این کار جنجال فراوانی هم داشت، ریاست عمومی امنیت ملی را هم گرفتیم که بعداً داکتر صاحب عبدالله گفت در ریاست امنیت ملی آقای نبیل باشد، من هم گفتم که نظر بدی در رابطه به آقای نبیل ندارم؛ چون مسأله این است که هیچ یک از چهره‌های کابینه سابق حضور نداشته باشند، همه باید تغییر کند. از وزارت‌خانه‌های دفاع و داخله، وزارت دفاع را گرفته بودیم، اما وقتی داکتر صاحب{عبدالله عبدالله} از مجلس لندن برگشت وزارت دفاع را به داخله تبدیل کرد.
به هرحال، کابینه تمام شد. ولی کارهایی که در بدنۀ قدرت باید صورت می‌گرفت، در امر و نهی رییس تیم ما باید شریک می‌بود در تصمیم‌گیری‌های ملی، بین المللی و استراتژیک و کلان باید دخیل می‌بودند به مردم و حداقل برای تیم گزارش‌ده می‌بود، این کارها صورت نگرفت. ما در طی دو سال بارها با داکتر صاحب{عبدالله عبدالله} در تماس بودم، شما می‌دانید که من سر و جان با تمام توانایی و ظرفیت حمایت کردم، تیم کلان را بیشتر من کوشش کردم تا در اطراف داکتر صاحب جمع شوند و قول و قرار داشته باشیم و به من اعتماد کردند و جمع شدند. آن‌چنانی که توقع می‌رفت-داکتر صاحب یک شخصیت خوب است، آدم دانشمند و کارآزموده است تجربه دارد و زیاد روی شخصیتش تماس نمی‌گیریم- ولی در اینجا بازی ضعیف کرد، نماینده‌‌گی درست کرده نتوانست، مجبور شدم تا وضعیت را تغییر دهم و خود ما مستقیم وارد مذاکره شویم.
بی‌بی‌سی: بنابراین، داکتر عبدالله نمایندۀ شما در دولت نیست از این لحظه به بعد می‌توان چنین گفت؟

آقای نور: فعلاً ما در تصمیم‌گیری سیاسی داکتر صاحب عبدالله باور کامل نداریم، می‌شود که در گفت‌وگوها ما تصمیم‌های جدیدتری بگیریم، اما بیاییم روی این که ما با اعضای رهبری جمعیت صحبت کردیم هیچ فردی از اعضای رهبری جمعیت بیرون نبوده‌اند حالی که بعضی از کسان چیزی می‌گویند، بگویند. همه شامل بودیم، چند بار تصمیم گرفتیم و جلسه کردیم، در خانۀ احمدضیا خان به خانۀ صلاح الدین ربانی و نقیبی صاحب معاون جمعیت.
بی‌بی‌سی: این‌ها طرف‌دار شروع گفت‌وگوهای شما با رییس‌جمهور بوده‌اند؟

آقای نور: همۀ مان مطرح کردیم و دل‌زده از این بودیم که داکتر صاحب عبدالله در ملاقات ناکام است، آنچه را که خواست ما و حق ما بود نتواست و ما باید مستقیم وارد مذاکره شویم، همۀ آن را قبول کردند و تصمیم این شد من باید بروم و مذاکره را شروع کنم.

بی‌بی‌سی: به داد و گرفت می‌پردازیم. در همین جا، درست است که چهره‌هایی را که شما اسم گرفتید با شما توافق نظر داشتند که شما گفت‌وگوها را شروع کنید، ولی همان طوری که من در اول گفتم، گفت‌وگوهای شما به مرحلۀ دیگر رفت و بحث به داد و گرفت رسید، اما این‌جا است که مشکلات بوجود آمده، وقتی شما متن موافقت‌نامه‌یی‌تان با آقای غنی را دوباره به رهبری جمعیت آوردید آنان نگرانی داشتند، مثلاً دو تا نگرانی عمده‌یی که براساس منابع گفته می‌شود، این بوده که شما با غیرمتمرکز کردن نظام مسأله نداشتید و در عین حال، ارزش‌های جهاد و مقاومت را که آقای صلاح الدین ربانی می‌خواست تا تذکر بدهید، شما پی آن نگشتید.

آقای نور: قطعاً این حرف‌ها افواهات روی بازار است. ملاقات من با جدیت و قاطعیت با رییس‌جمهور جریان داشت، من حق خود و متعهدین خود را از رییس‌جمهور خواستیم و حتا هر باری که برایم گفتند کدام وظیفه برای خودت؟ گفتم که من برای خود امتیاز نمی‌خواهم، اولویت دادند که آن وظیفه‌یی را که تو می‌خواهی ما آماده هستیم، به وزارت‌خانه‌ها یا چیز دیگری. گفتم که برای خود وظیفه نمی‌خواهم و وظیفه دارم که حق تیم را طلب کنم و تیم خود را در بدنۀ قدرت ببینند. موضوع را که شما پرسید، خامه‌یی که به عنوان تفاهم‌نامه‌یی که بین رییس‌جمهور و جمعیت اسلامی باید امضا می‌شد. خامه را تکمیل کرده بودیم و به رییس‌جمهور جمعیت بردیم که آقای صلاح الدین ربانی فعلاً سرپرست اند، از نظر خود گذاشتند یکی، دو نکته نظر خود را هم اضافه کردند آنچه را که ما در قطع‌نامه آوردیم گرچه افشا کردن آن خوب نیست، اما حالا برای‌تان می‌گویم:
یک، تطبیق توافق‌نامۀ سیاسی ایجاد حکومت وحدت ملی؛
دو، تدویر لویه جرگه به منظور تغییر نظام؛
سه، شامل بودن جمعیت و متحدین آن در تصمیم‌گیری‌های ملی، بین المللی، استراتژیک و کلان؛
چهار، وزیران ما صلاحیت‌های خود را باید داشته باشند؛
شماری از سفارت‌ها، معینیت‌ها، ریاست‌های مستقل و عمومی در بدنۀ حکومت باید داشته باشیم. تقریباً نصف سناتوران انتصابی را داشته باشیم، تقریباً نصف قنسولگری افغانستان در بیرون از کشور را داشته باشیم، از همین قبیل مسایل. مسوولیت حزب جمعیت اسلامی چه بود؟ شما ببینید که ما چقدر دقت کرده بودیم و این جز به خیر ملت و مردم و برای بلند بردن جمعیت چیز دیگری نداشت.
مسوولیت جمعیت:
یک، از پروسۀ صلح حمایت کند، همۀ ما صلح می‌خواهیم.
دو، از سیاست خارجی حکومت حمایت شود که همه ما سیاست و پالیسی واحد را در کشور مستقل می‌خواهیم ما فقط یک واژه را اضافه کردیم که شخص خود با قلم اضافه کردم: سیاست خارجی مبتنی بر منافع ملی و علیای کشور.
سه، مبارزه علیه تروریزم که ما خود را در مبارزه در برابر تروریزم خود را در کنار قوای مسلح افغانستان و حکومت بسیج کنیم که خواستۀ ما مبارزه با تروریزم است.
چهار، مردم را بسیج کنیم برای دفاع از نظام؛ وقتی این موارد حل می‌شود ما همه شامل و بخشی از نظام می‌شویم. این‌ها مسوولیت‌های جمعیت بود. شما ببینید که بازی چقدر خوب پیشرفته بود، بعداً سر و صداهایی که ایجاد شد، این سر و صداها ناشی از کجا است.

بی‌بی‌سی: اگر اجازۀ تان باشد در این جا سوال دارم و سوال این است که نکته نظراتی که شما می‌فرمایید و نکته نظراتی که ما از ارگ می‌شنویم چنین بر می‌آید که تفاوت دیدگاه هم‌چنان به قوت وجود دارد. ارگ از شما می‌خواهد قانون اساسی را چنان که است، بپذیرید، بعنی به دنبال لویه جرگه نروید و سیاست تمرکززدایی را آن گونه‌یی که به نظر می‌رسد دنبال نکنید، سیاست خارجی دولت مرکزی را دنبال کنید از طرح صلح دولت حمایت قاطعانه کنید، ارتش ملی را غیر سیاسی نگه‌دارید و معیینان مسلکی باشند و سیاسی نباشند و بنابراین، شما هم خیلی پیشرفت نداشته‌اید تا یک موافقت‌نامه را با ارگ امضا کنید؟

آقای نور: آن گونه‌یی که شما شنیده‌اید، هیچ وقت گفته نشده که معیینان سیاسی باشند و یا نباشند و ما هم می‌خواهیم برای نظام چهره‌ها و مهره‌ها را بدهیم از اقوام و گوشه‌های مختلف افغانستان می‌خواهیم متخصصین و شخصیت‌های را بدهیم که واجد شرایط باشند.
در مورد قانون اساسی، اصلاَ چنین پیشنهادی را دولت برای‌مان نکرده است. اگر پیشنهادی را می‌کرد از خامۀ قطع‌نامه و یا تفاهم‌نامه‌یی را که امضا می‌کردیم، می‌کشیدند که نکشیدند و است و برای امضا آماده است، حتا برای ما پیشنهاد شد که در سطح خُرد امضا می‌کنید و یا برابر برنامۀ امضای تفاهم‌نامۀ حزب اسلامی برنامه می‌خواهید و یا چند برابر بزرگتر از برنامۀ حزب اسلامی می‌خواهید تا برنامه برگزار شود و حرف‌های ما تا این حد رسیده بود که اعضای شورای رهبری که آقای مسعود{احمد ضیا مسعود} همان شب به دوبی بود و امیر صاحب اسماعیل خان به هرات بود و رییس حزب جمعیت همراه‌شان تلفونی صحبت کرده باشد، روزهایی که من این سو{ولایت بلخ} می‌آمدم به اعضای شورای رهبری مطرح کردم که درخواست همین است که این تفاهم‌نامه در چه حد و چه برنامه‌یی باید به امضا برسد. هیچ چیزی به‌نام تغییر نظام سیاسی برای من تیم ارگ پیشنهاد نکرده‌اند، هم‌چنان برای غیر سیاسی ساختن قوای مسلح افغانستان؛ بلی من با بسیار علاقه قبول کرده‌ام، تا زمانی ما می‌توانیم و مردم و ملت خود را مطمین بسیازیم و قوای مسلح افغانستان مربوط به همۀ افغانستان باشد که سیاسی نباشد و جهت سیاسی را رها کند ولو یک جمعیتی که می‌آید و جنرال می‌شود باید همان وقت با حزب خود وداع کند؛ توافق کرده بودیم که یک کمیسیونی تشکیل می‌شود و این کمیسیون به‌نام "تزکیه" می‌باشد در آن کمیسیون حتا یکی دو نفر از رهبری حزب جمعیت می‌تواند عضو باشد به شمول یک تعداد متخصصین و دکترین نظامی و کسانی که تجربه دارند، از فیلتر همین کمیسیون باید تعینات بگذرد هم توانایی و ظرفیت، وفاداری، صداقت و نداشتن گذشتۀ خرابش باید فیلتر شود و هم غیر سیاسی بوده باشد.

بی‌بی‌سی: آقای نور! در این جا یک سوال بسیار بنیادی به میان می‌آید و آن این است که شما همۀ این چانه‌زنی‌ها و همۀ به اصطلاح خودتان گذشته‌ها را انجام می‌دهید باید برای یک هدف باشد، مثلاً شخص خودتان که سیزده‌سال والی بلخ بودید و پیشتر از آن یک فرماندۀ قدرت‌مند در شمال بودید و پیشتر از آن یک مجاهد با نفوذ بودید، شخصاً به دنبال چه هستید؟

آقای نور: من تا هنوز برای به کابل رفتن تصمیم نگرفته‌ام.

بی‌بی‌سی: پس تا هنوز به فکر این هستید که در بلخ بمانید؟

آقای نور: نخیر. منظور من وظیفه است، چون برای خود وظیفه مطرح نکرده‌ام، در کابل می‌باشم، در کابل مبارزه می‌کنم، در کابل حق‌خواهی می‌کنم، ملاقات و مذاکرات می‌کنیم، تفاهم و دیالوگ می‌کنیم و دیدگاه‌های خود را همراه با مردم شریک می‌سازیم.
بازهم تکرار می‌کنم که موقف و همه چیز خود را فدای قدم‌های مردم‌ام می‌کنم تا مردم و کادرهای ما به موقف برسند. اما در میان ما کسانی هستند که همه داشته را قربانی می‌کنند تا خود و نور چشمی‌هایش به مقام کرسی برسند، این تفاوت میان من و بعضی کسان است. از همین جا است که بعضی مشکلات به وجود دارد.
خواست من تحکیم پایه‌های نظام، خواست من تشکیل حکومتی با قاعدۀ وسیع، خواست من حضور همه توده‌ها، کتله‌ها، صنف‌های بزرگ قومی، سازمان‌های بزرگ سیاسی و قدرت‌مندی که پایگاه دارد تا در آیینۀ قدرت خود را ببینند.

بی‌بی‌سی: و در این جا جایگاه شما در کجا خواهد بود؟

آقای نور: برداشت من این است وقتی به تیم و مردمم شد برای من هم جای پیدا می‌شود، اگر من تنها برای این بچسپم و بخسپم که برای خودم وظیفه داده شود، دهن پُر او{آب} می‌شوم، چون حق خود را گرفته‌ایم بعد از پایین‌ها و دیگران دفاع کرده نمی‌توانیم.

بی‌بی‌سی: پس دیدگاه دراز مدت سیاسی دارید؟

آقای نور: طبعاً. ما می‌خواهیم که دیگران و مردم خود را پیش کنیم تا به حق خود برسند.

بی‌بی‌سی: این دیدگاه دراز مدت سیاسی در ظرف دو و نیم‌ساله آینده و فراتر از آن می‌تواند در عمل پیاده شود؟

آقای نور: همین اکنون بازی‌های ما چنین روان که ما هم در بدنۀ قدرت بوده باشیم. هیچ دیپلماسی نمی‌کنم و همه گپ‌های خود را رُک و راست می‌گویم، چون آدمِ رُک و راست هستم؛ برای‌تان واضح می‌گویم که در آینده یا کاندیدای ریاست‌جمهوری هستم و یا در یک کارت با کسی می‌روم.

بی‌بی‌سی: به عنوان معاون اول؟

آقای نور: بدون شک.

بی‌بی‌سی: شما بارها در مورد تحکیم نظام و توسعه پایه‌های حکومت صحبت کردید، گفت‌وگو با شما یک گفت‌وگوی تنها و یکی نیست ما می‌دانیم که در کابل گفت‌وگوهای فشرده‌یی با دیگر چهره‌های سیاسی و رهبران صورت می‌گیرد که همۀ آنان در پشت نظام صف ببندند، حکومت وحدت ملی افغانستان از چه رنج می‌برد که بعد از دو سال و سه به دنبال جلب حمایت شما آمده است؟

آقای نور: نظام از چهره‌های سوخته، باختگی و بی پایگاه، اما فیگورهای سیاسی دروغین، رنج می‌برد. از این رنج می‌برند که خود چگونه از این مشکل برهانند، مرا مجبور نسازید که نام بگیرم.
چهره‌های سوخته، باختگی و بی‌پایگاه، اما فیگورهای سیاسی دروغین؛ یک تعداد هم که به جان من چسپیده‌اند به همین خاطر است که پایگاه رفته، چهره سوخته است و تاریخش گذشته است به عنوان فیگورهای کاذب حضور دارند که با این حرکت من آتش به جان همه افتیده که سرنوشت ما چه می‌شود، یک بخش. بخش دوم، من با قدرت همین حالا، برای‌تان می‌گویم که برای گرفتن حق و دخیل کردن توده‌های مختلف از اقوام مختلف در قدرت هستم، در این راستا با رییس‌جمهور و تیمش تفاهم کرده‌ام که سخت استقبال هم می‌کنند. همین که حالا من از یک حزب و آن هم از یک بخش حزب حرف نمی‌زنم خود نشان دهندۀ آن است که رییس‌جمهور با کسی گپ می‌زند که هدفش تقویت نظام است و وسیع ساختن قاعدۀ حکومت در قدرت می‌باشد. هیچ‌گاهی به رییس‌جمهور نگفته‌ام که برای خود خود و پسر ارشدم چه وظیفه می‌خواهم. شما می‌بینید که اولین حرف اکثریت سیاست‌مداران این است برای خودش چه و نور چشمی‌اش در کجا برود دلقک و مامورک شود. این برای یک سیاست‌مدار لایق و وطن‌دوست بسیار چیز پیش پا افتاده و شرم‌آور است. خودش به یک منصب می‌رود فرزندش را می‌آورد و در جایی مشاور می‌سازد، خودش به یک منصب می‌رود و فرزندش را در جایی دیپلمات مقرر می‌کند و یا جایی رییس می‌سازد؛ اما من این دیگاه را ندارم.

بی‌بی‌سی: جناب آقای نور! اما این نگرانی در میان هواداران‌تان وجود دارد که شما بروید و برای یک دور معاون اول شوید ممکن است در دور بعدی جایگاه شما از جایگاه احمد ضیا مسعود زیاد تفاوت نکند از جایگاه آقای اسماعیل خان که آمد و وزیر شد، زیاد تفاوت نکند و شما تبدیل سیاست‌مداری شوید که دست و پایش در ولایات قطع شود، تبدیل شوید. شما این نگرانی را دارید؟

آقای نور: نخیر. من این نگرانی را ندارم چون من یک آدم صریح، جدی و قاطع هستم، هدف تعیین کرده‌ام بر اساس همان هدف قله‌یی را که انتخاب کرده‌ام، می‌خواهم بروم، اما با مردم‌ام بروم وقتی مردم را رها نکنم و کادرهای که می‌خواهند تربیه شوند را رها نکنم، وقتی قدرت می‌خواهم و می‌خواهیم در قدرت کسانی را جابه‌جا کنیم به این منظور است که به تنهایی جایی نمی‌روم. اگر تنها رفتم، معاون شوم، وزیر دفاع، داخله، خارجه و هر آنچه شوم تنها هستم و مردم از من فاصله می‌گیرد و خدمت مردم را هم کرده نمی‌توانم. نمی‌خواهم که هیچ دربار و درگاهی شوم، می‌خواهم که با قوت داخل بازی شوم، یا کاندیدا هستم و یا با یک کارت با قدرت و فیصلۀ قوی همراه شان خواهم رفت.

بی‌بی‌سی: حالا که بحث انتخابات مطرح شد جناب آقای نور، شما باور دارید که انتخابات سال 2019 یک انتخابات شفاف خواهد بود و ساز و برگ آن چیده شده تا مشکلی به میان نیاید؟

آقای نور: من انتخاباتی که در آن غش و تقلب وجود داشته باشد، شاید هیچ اشتراک نکنم و همان گونه‌یی که دیروز کسی برایم گفت که آیا علاقه‌داری که کشمکش‌هایی که سر جنرال دوستم است، اگر حاشیه رفت و شما به جای‌شان معاون شوید؟ گفتم، من خیرات خور نیستم، من به پشت پس‌ماندۀ دیگر نمی‌دوم. او خوب است، خراب است، انتخابات خوب و یا خراب بود، جنرال دوستم معاون اول رییس‌جمهور است و از آدرس قومی شریفی به‌نام ازبیک آمده است، اگر دوسیۀ جنرال دوستم تایید می‌شود که چنین کاری اتفاق افتاده و کنار می‌رود یک ازبیک باید جانشین جنرال دوستم شود، هیچ‌کسی نه بوت خود را برس و رنگ کرده و نه نکتایی برای خود انتخاب کرده است تا معاون اول شود. حق ملت شریف اوزبیک ما است تا معاون نخست باشند. قوم اوزبیک ما شخصیت‌ها برجسته بسیار دارد. به گونۀ نمونه می‌توان از بانو ثریا دلیل یاد کرد که هم تحصیل کرده هستند و هم با شخصیت و می‌توان معاون نخست باشد.
بی‌بی‌سی: پس به باور شما آقا دوستم شرافت‌مندانه کنار بروند؟

آقای نور: اگر اتهام‌های وارد شده به آقای دوستم ثابت گردد، باید همان‌گونه که در انتخابات اخیر از مردم از بهر آنچه در گذشته انجام داده بود، پوزش خواست، این بار نیز اگر آبرومندانه کنار برود برایش بهتر خواهد بود تا این که خود را با دنیا و با قانون و حکومت و نهادهای عدلی و قضایی مواجه بسازد.
بی‌بی‌سی: اگر شما در جایگاه جنرال دوستم قرار می داشتید چه می‌کردید؟!

آقای نور: خداوند هیچ‌گاه برای من این توانایی را اعطا نکند که من حق کسی را پامال بسازم، به فرض اگر اشتباهی از من رُخ می‌داد، هم استعفا می‌دادم و هم از مردم خود پوزش می‌خواستم.
بی‌بی‌سی: سوال عمده‌یی که در این مبحث وجود دارد این که اگر اتهام‌های وارد شده به آقای دوستم ثابت شود، آیا حکومت این توانایی را دارد که آقای دوستم را وادار به کناره‌گیری کند؟ یا مثل همیشه بازهم عدالت قربانی ثبات شود؟

آقای نور: در کشور ما قانون وجود دارد و در کنار آن رییس‌جمهور نیز صلاحیت‌های قانونی مشخص خود را دارد؛ قانون افغانستان نیز صراحت دارد که هیچ‌کسی از قانون مستثنا نیست.

بی‌بی‌سی: آیا قانون افغانستان واقعاً ریشه و توان آن را دارد تا شخصی مثل آقای دوستم را وادار به پاسخ‌گویی کند؟

آقای نور: اگر حکومت اراده برای تطبیق قانون داشته باشد، هیچ‌کسی نمی‌تواند در برابر آن قرار بگیرد. الی این که به مانند طالبان جنگ کنیم، به کوه‌ها بلند شویم تا این که کشته شویم.

بی‌بی‌سی: جنگ در شمال کشور شدت گرفته است و ناامنی‌ها نیز از یک سمت به سمت دیگر رفته است و شمال بی ثبات گردیده است. فکر می‌کنید خطر داعش در سمتی که شما هستید چقدر جدی است؟

آقای نور: یک‌ونیم سال قبل اعلام کرده بودم که جنگ به شمال کشور می‌آید و تبعات آن برای حکومت خطرناک خواهد بود و به قیمت جان جوانان ما تمام خواهد شد. در این میان دیدگاهایی هم وجود دارد که جنگ به شما آورده شده است، یا به‌نام داعش و یا هم به‌نام طالب. این گروه‌ها حملات شان را به شمال گسترده ساخته‌اند. جنگ شمال به جنگ قدرت‌های منطقه‌یی تبدیل شده است. از طرف دیگر، طالبان و داعش یک مقدار از میدان‌های نبرد اکمال می‌شوند و یک مقدار هم از جاهایی تمویل و تجهیز می‌شوند. یک‌و‌نیم سال قبل وقتی من اعلام کردم که جنگ به شمال می‌آید، تازه چند خانوادۀ محدود به درۀ «خستک» ولایت بدخشان نفوذ کرده بودند که امروزه این شمار افزایش یافته و تهدیدی در برابر حکومت قرار گرفته است.
بی‌بی‌سی: پس به باور شما جنگ در شمال عمیق‌تر خواهد شد؟

آقای نور: بلی. نگرانی من نیز همین است، جنگ شدیدتر می‌شود، مخالفان حکومت قدرت‌مند می شوند، میان طالب و داعش تعارض به میان خواهد آمد و حکومت را به چالش خواهد کشید. داعش و طالب می‌خواهند به آسیای‌میانه نفوذ کنند و بسترشان اطراف دریای آمو خواهد بود. یعنی می‌خواهند دیورند دیگر و وزیرستان شمالی دیگری را در افغانستان بسازند که تا حدودی موفق نیز بوده‌اند.
بی‌بی‌سی: شما به عنوان یکی از فرماندهان و سیاست‌مداران عمدۀ افغانستان راه حل را در چه می‌بینید؟

آقای نور: یک‌ونیم سال قبل نیز راه حلی پیشنهاد کرده بودم و یک‌بار دیگر اعلام می‌کنیم: یک، جلو تحرکات نیروهای مخالف در هر منطقه‌یی که حضور دارند، گرفته شود. نیروهای دفاعی ما نباید تنها در حالت دفاع قرار داشته باشند، باید تهاجمی حرکت کرده در نطفه خنثای‌شان بسازیم. این پیشنهاد را هم به رییس‌جمهور و هم به رییس اجرایی هم به رییس عمومی امنیت ملی و وزارت‌های داخله و دفاع پیش‌کش کرده‌ام.
دو، از خیزش‌های مردم در چوکات حکومت باید حمایت صورت گیرند. چون تعداد نیروهای پولیس‌مان کم و ارتش مان نیز در نقاط مختلف کشور مصروف نبرد هستند و نیاز دارند تا اندکی راحت شوند و در مقابل نیروهای تازه نفس وارد میدان شوند. پولیس هم مجری قانون است و نمی‌تواند همیشه در میدان‌های نبرد باشند، چون نجربۀ جنگ را ندارند. حکومت می‌تواند از مجاهدین پیشین در چوکات خیزش‌های مردم استفاده ببرد، من باور دارم که مجاهدین می‌توانند بسیار موثرتر با طالب و داعش مبارزه کنند. آنان تجریۀ خوب مبارزاتی در برابر طالبان دارند.

Advertise your business here. Click to contact us.
تنها کاربران عضو شده می توانند نظر ارسال کنند!

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."

 

تـاریخ مطبـوعـات جلد سوم

..
جلد ســوم
تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان

تاریخ مطبوعات افغانستان؛
شامل "نشرات برونمرزی کشور"

مؤلف: پروفیسور رسول رهین
..

دوستان عزیز!

اینک جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان؛ شامل "نشرات برونمرزی کشور" تازه به زیور چاپ آراسته گردیده است.

علاقمندان میتوانند با تماس به مؤلف ویا ناشر کتاب به محتوای غنی کتاب آشنایی پیداکنند. برای آشنایی بیشتر مشخصات کتاب را در ذیل مطالعه بفرمائید.

جلد سوم

"تــاریخ مطبــوعــات افغــانســتان"
(نشرات
برونمرزی)

مشخصات کتاب:

عنوان: تاریخ مطبوعات افغانستان؛

(نشرات برونمرزی افغانستان)

(1357 – 1390)

مؤلف: پروفیسور رسول رهین

محل نشر: استوکهولم، سویدن

ناشر: شورای فرهنگی افغانستان

تاریخ نشر: مارچ 2017 (حمل 1396)

مصحح: عارف دانش

صفحه آرا : ضیاء رهین

طرح روی جلد: پوهنیار جاهد مشتاق

تیراژ: 1000 نسخه

آدرس ناشر:

Prof. Abdul Rasul Rahin

12751 Skärholmen, Sweden

Tel. 0046 8 740 63 65

Mob. 0046 73 924 09 07

E-Mail: rahin@khawaran.com

Website: www.khawaran.com

شماره ثبت: ISBN:978-91-978820-3-3

**************************

حرفهای مؤلف

دوستان عزیز:

خوشحالم، اینک حسب وعده یی که به ژورنالیستان عزیز داده بودم، توفیق یافتم جلد سوم تاریخ مطبوعات افغانستان را که محتوی نشریه های برونمرزی افغانستان میباشد، پس از سعی و تلاش دامنه داری در خارج میهن تکمیل کرده به اختیار شما دوست داران مطبوعات برونمرزی افغانستان میگذارم.

هرچند تکمیل این پروژه در برونمرزی کار آسان و ساده نبود؛ ولی با همکاری دوستان و علاقمندان دسپلین ژورنالیزم و تماسهای مداوم با ژورنالیستان پرکار خارج کشور امکان آن برایم میسر گردید تا انجام این کار مهم و با ارزش را به حقیقت مبدل نمایم. برای ایفای این کارپر ارزش تلاش کردم به ادامه شیوه کاری جلد اول و دوم تاریخ مطبوعات افغانستان مقدمه پر محتوایی در باره آغاز نشرات فارسی دری در جهان، خراسان شرقی یا افغانستان کنونی، چگونگی رشد نشرات برونمرزی افغانستان در دهه های اخیر معلومات جامع در اختیار شما علاقمندان فرهنگ غنی خراسانی بگذارم.

با آنکه دسترسی به مطبوعات این دوره هاکه در سراسر کشورهای جهان پراگنده میباشند، مشکل است وبا تمام تلاشها بازهم این امکان رابه من نداد تا به همه آنها دسترسی پیداکنم؛ ونیز اکثر این نشریه ها پس از انتشار یک یا دو شماره متوقف گردیده بودند که اینهم میتوانست بر دشواری جمع آوری و توضیح محتوایی آنها تأثیر منفی گذارد. چاپ یک نشریه به عین نام و عنوان در چند شهر و چندکشور جهان از مشکلات دیگری بود که توانست در تفکیک و شناسایی نشریه هامشکل ایجاد نماید، نشرنامنظم و غیر مسلکی نشریه ها که اکثر شان فاقد تاریخ نشر، معلومات در باره ماهنامه و جریده بودن ویا روزنامه بودن آنها فکت دیگری است که کار مارا به کندی سوق کرده، حتی مؤفق نشدیم شهرت مکمل یکتعداد نشریه ها را که بایست مکمل معرفی میشد بدست بیآوریم. و لی نگارنده که در تصمیم خود عزم راسخ داشتم سعی کردم با استفاده از محتوای نشریه هایی که بدسترسم قرارداشتند و نیز آثار چاپ شده سایر محققان و ژورنالیستان داخلی و خارجی بر مشکلات غلبه کرده در تکمیل این پروژه ارزشمـند ساعی بمانم. اینکه گفته اند تصمیم نصف مؤفقیت است، بکار خود ادامه داده تقریباً بیشترین و حتی کاملترین مجموعه نشــــریه های چاپی برونمرزی را که تعداد مجموعی آنها به بیش از 900 نشریه میرسد جمع و باختیار دوستداران مطبوعات برونمرزی کشور بگذارم.

ازدوستان و علاقمندان، بخصوص از ژورنالیستان سخت کوش کشور توقع دارم، در صورتیکه اشتباهی و یا اصلاحی در باره تاریخ ها وسایر معلومات داده شده درکتاب نزد شان ظاهر گردد، صمیمانه و دوستانه مرا در جریان گذارند تا در چاپهای بعدی مطابق بمیل و آرزوهای شان کتاب جامع در اختیارشان بگذاریم.

در مورد ژانرکتاب که یکی دیگر از مهمترین ژانر های مطبوعاتی بشمار میرود بخاطر وسیع بودن انتشار کتاب در برونمرزی نتوانستیم درین مجموعه کاری انجام بدهیم. سعی خواهم کرد تا در جلد جداگانه آثار چاپی این دوره ها را نیزبچاپ رسانم.

مطلب مهم دیگری که میخواهم از آن آگاهی دهم اینست که بنابر نداشتن حروف مشخص الفبای پشتـــو در کمپیوتر کاری ام، نتوانستم واژه های .پشتو را به حروف خاص پشتو تائپ کنم. هرچند معادل فارسی دری آنها را آورده ام ولی کافی نیست و در خواندن واژه های پشتو یک اندازه دقت بیشتر ضروری میباشد. ازین بابت شرمنده ام و ازدوستان خود عذر میخواهم.

قابل یاد آوری میدانم که بدسترس قرار دادن سهل و آسان این مجموعه، ایجاب میکرد تاعموم نشریه های هر دوره را پس از دسته بندی به روزنامه، جریده، ماهنامه، دوماهنامه، فصلنامه و...، به ترتیب تاریخی، تنظیم نموده، سپس یک تعداد نشرات این دوره ها راکه به سبب ناقص بودن فنی نشرآنها در گروپ های بالا نمی گنجیدند زیر نام نشریه ها معرفی کنم. البته یک تعداد گاهنامه ها نیز در اخیر هر دوره به ترتیب تاریخی آورده شده است.

امیدوارم پس از چاپ جلد سوم بتوانم بالای ژانر کتاب های برونمرزی کارکرده، جلد چهارم این مجموعه را که محتوی آثار چاپی این دوره ها میباشد، هرچه زودتر بچاپ رسانم. در اینجا یک مطلب را میخواهم به علاقمندان در میان گذارم؛ آن اینکه، چون همه فصلهای کتاب حاضر، درفصلنامه آریانای برونمرزی بخـاطر گرفتن نظرات علاقمندان محترم بچاپ رسیده است و دوستان نظریات نیک خود را بوقت و زمانش ارسال داشته اند؛ کوشیده ام در نسخــــه آخری و چــــــاپ نهایی "زیر نویسها".را از آخر هر بخش به آخر فصلها با شماره های جدید تسلسل بدهم. مطلب اینست که ممکن در تنظیم شماره ها درداخـــــل متن ویاهم در"زیـــــر نویسها" که در آخر هر فصل برده شده است، یگان پـــــس و پیشی هایی در شمــــاره ها رخ داده باشد. اگر چنین شده باشـــــد، نگارنده را عفو کرده، مطلوب خـــــــودرا یک شماره پیشتر ویا بعدتر جستجو نمایند.

چیزیکه نگارنده در باره محتوای کتاب علاوه میکنم اینست که این کتاب در پهلوی اینکه یک اثر جامــع و خیلی غنی در بـــــاره تاریخ مطبوعات افغانستان میباشد، در حقیقت تاریخ تحول فرهنگی افغانستان را نیز ارائه می نماید. درین کتاب بادست باز تلاش گردیده تا از مؤسسات فـــرهنگی و ریشـــــه های فــــــرهنگ ستــــــیزی و دورنما های تحـولات فرهنگی افغانستان گرمجوشانه بحث شود. پس خوانندگان محترم باین کتاب نه تنها بحیث تــــاریخ مطبوعات افغانستان عطف تــــــوجه داشته باشــــند، بلکه بحیث تاریخ فــــرهنگی افغانستان نیز بنگرنــــد که میتواند رهنمــــا و راه گشـــای خوبی بــــرای کسانی باشــــد که در آینده بخــــواهند تاریخ تحـــــول فــرهنگی افغانستان را تألیف نمایند.

باید بگویم که در تألیف این کتاب دوستان، مؤرخان و ژورنالیستان باتجربه فراوانی با من همکاری کرده اند. جناب نجم کاویانی که همکار دایمی و همیشگی آریانای برونمرزی هستند، مواد معتبری در باره روزنامه بخاری شریف چاپ کردند که حتی بعضی قسمتهای مقاله های شان مستقیماً درین کتاب گنجانیده شده است. در بخش فرهـــــنگی ازیادداشتـــــهای جناب حمزه واعظی استفاده کرده ام که بی شک بر غنای این اثـر تأثیر عمیق داشتـه است. جناب محترم عـارف دانش همکار این نشـــــریه و مشـــــوق چاپ این کتاب، آخرین پروف خوانی این گنجینه فرهنگی و ژورنالیستی را صمیمانه انجام داده اند که نظر باثواب شان شامل حال این کتاب میباشد.

این مجموعه به هیچ صورت تکمیل نیست که از حقدار اولی و اصلی آن جناب پروفیسور حبیب الرحمن هاله سپاس فراوان نه نمائیم. جناب هاله که در آغازکار آمر دیپارتمنت مطبوعات دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه کابل بودند، اولین سنگ بنای این مجموعه را مشوره دادند و مرا برآن داشتند تا همچو اثری را طراحی کنم. ایشان با حسن نیت لکچر نوتهارا میخواندند و ازگرد آورده های هفته وار من لذت میبردند. .

یکباردیگرخودرا مکلف میدانم از همکاریهای دوستانم پروفیسور حبیب الرحمن هاله، نجم کاویانی و همکار صمیمی و همیشگی نشریه آریانای برونمرزی جناب پروفیسور شاه علی اکبر شهرستانی و استاد تازه کار، جوان و پرتلاش دانشگاه البیرونی جاهد مشتاق که در جمع آوری اسناد و مدارک معتبر ژورنالیستی مرا یاری رسانیده اند سپاس فراوان کنم.

از سایر دوستانیکه درین راه با من همراهی کرده اند سپاس فراوان دارم، امیدوارم که در نشر و چاپ سایر مجموعه هایم نیز این دوستان با من باشند و بتوانیم باهم و کمک یک دیگر آثار ماندگار دیگری نیز به جامعه افغانستانی خود تقدیم بداریم. دوستان شاد و همیشه باشند.

درود

پروفیسور رسول رهین

استوکهولم، سویدن

حمل 2017

TOLO TV LIVE

SHAFI AYAR - 362

رد پـــای فـــرعــــون

...
رد پـــای فـــرعــــون
افســانــهء در پنــاه حقیــقت

افسانه ی در پناه حقیقت
نویسنده: احمد بهارچوپان
ویراستار: آثار الحق حکیمی

برای دانلود این کتاب ارزشمند
بروی پوشه آن اشاره نمائید!

.....

تـاجیــکان در گــذرگــاه تــاریخ

پروفیســور رســـول رهیــن
پروفیســور رســـول رهیــن
مجمــــوعه مقـــالات پیــرامــون
تاجیــــکان درگـــذرگــــاه تــاریــــخ

مقـــــاله نخست
خـــاســـتگاه واژه تاجیــــک

مقــــــــاله دوم
تاجیــــکان پـــار دریـــا

مقــــاله ســـوم
تاجیـــکان خُــراســـان باختــری یـا
(افغـــــانســــتان کنـــــونی)

مقـــاله چهــارم
تاجیکــــان باختـــری یـا
(افغــانســـتان کنـــونی)

مقـــاله پنجـــم
ظهــور باغبــان بچـهء تاجیــک تبــار:
(شـــاه حبیب الله کلــــکانی)

مقــــاله ششــم
حکومت خـودکـــامه محمـد نـادر و
قتـل عـام تاجیـکان کـابل وشمالی

مقــــاله هفتـم
قتــل عــام تاجیکـــان، اوزبکـــان و
تـــرکمنهـــای قطغـــن و بدخشـــان

مقــــاله هشــتم
عملــکرد غیــر انســانی
محمــد هاشــم صـــدراعظـــم
در مقــابل
تاجیکـان و هـزاره هــای افغـانسـتان

مقــــاله نهــــــم
وضــع تاجیــکان در دوره دمــوکــراسی
قُـــلابی شـــاه محمـــــود خــان

مقـــــاله دهـــــــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره صــــدارت و
جمهـــوریت اســتبدادی محمــدداؤد

مقـــاله یازدهــــم
وضع تاجیکـــان در
جمهـــوری دمو کراتیک
تره کــــــی و حفیــــــــظ الله امیـــن

مقـــاله دوازدهـــم
وضـــع تاجیکـــان در دوره
زمــامــداری ببــرک کــــــارمــل

مقــاله سیزدهـــم
وضــع تاجیکــان در دوره
زمــامــداری داکتــر نجیب


مقـــــاله چهـــاردهــم
وضع تاجیکــان دردوره
زمــداری قلابی حامـد کــرزی

...

...

تاجيکـــان در قـــرن بيســتم

 

متـــن کــامـــل کتـــاب
متـــن کــامـــل کتـــاب
تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم
بـــرای دانلـــود


تـــن کــامـــل کتـــاب

تاجيکــــان در قــــرن بيســـــتم

سـرگذشت زبـان فـارسی دری


سـرگذشت زبـان فـارسی دری 

ســرگـــذشت
زبـــان فـــارسـی دری

ایســـتگاه خبــری "یکصــــدا"


یکصـــدا
ایســــتگاه خبـــری یکصـــــدا

.

رســتاخیز پرسـتوهای تغییر

تعداد آنلاین

سایت پذیرای 226 مهمان آنلاین

Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: html in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 150 Notice: Undefined variable: list in /var/www/vhosts/khawaran.com/httpdocs/templates/mini-website-builder/html/pagination.php on line 151 قدرت گرفته از Soltia!. XHTML and CSS.